| YouTube Channel

तान (tAna)

 
शब्दसागरः
English
तान
m.
 (-नः) A tune.
n.
 (-नं)
1. Expanse, extension.
2. An object of
sense.
E.
 तन् to extend, affix घञ्.
Capeller Eng
English
तान
m.
 thread, fibre
n.
 expanse.
Yates
English
तान (नः) 1.
m.
 A tune.
n.
 Expanse,
extension
object of sense.
Spoken Sanskrit
English
तान tAna
m.
 monotonous tone
तान tAna
m.
 object of sense
तान tAna
m.
 tone
तान tAna
m.
 fibre
Wilson
English
तान
m.
 (-नः) A tune.
n.
 (-नं)
1 Expanse, extension.
2 An object of sense.
E.
 तन to extend, affix घञ्.
Apte
English
तानः [tānḥ], [तन्-घञ्]
A thread, fibre.
(In music) A protracted tone, a key-note
यथा तानं बिना रागः
Bv.*
 1.119
तानप्रदायित्वमिवोपगन्तुम्
Ku.*
 1.8. (the number of tānas is said to be 49).
A monotonous tone.
नम् Expanse, extension.
An object of sense.
Comp.
 -कर्मन्
n.
tuning the voice as a preparatory step to singing.
running over the notes to catch the key.
Apte 1890
English
तानः [तन्-घञ्] 1 A thread, fibre.
2 (In music) A protracted tone, a key-note
यथा तानं विना रागः Bv. 1. 119
तानप्रदायित्वमिवोपगंतुं Ku. 1. 8. (the number of tānas is said to be 49).
3 A monotonous tone.
नं 1 Expanse, extension.
2 An object of sense.
Comp.
कर्मन् n. {1} tuning the voice as a preparatory step to singing. {2} running over the notes to catch the key.
Monier Williams Cologne
English
तान
m.
 (√ 3. तन्) a fibre,
Suśr.
 i, 25
a tone,
MBh.
 ii, 133 and 391
xiii, 3888
Kum.
 i, 8
a monotonous tone (in reciting, एक-श्रुति),
KātyŚr.
 i, 8, 18
Vait.
Bhāṣik.
Nyāyam.
VPrāt.
 , Sch.
an object of sense (or
=
 तात्पर्य),
L.
 (cf. एक-)
[τόνος.]
Monier Williams 1872
English
तान तान, अस्, m. (fr. rt. 3. तन्), a thread,
a fibre
a tone, a protracted tone, the key-note (in
music)
a monotonous tone (in reciting, also called
Eka-śruti)
(अम्), n. expanse, extension
an object
of sense
[cf. Gr. τόνος.]
—तान-कर्मन्, अ, n.
tuning the voice previously to singing
running over
the notes to catch the key.
Macdonell
English
तान tān-a,
m.
 thread, fibre
quaver, musical 🞄note
n.
 extent.
Benfey
English
तान तान, i. e. तन् + अ,
m.
1. A
thread, Suśr. 1, 93, 17.
2. A musical
tone, MBh. 2, 133.
--
Comp.
एक-, 1.
adj.
 turning one's attention wholly
upon an object, Bhāg. P. 7, 9, 8. 2.
m.
 attention directed only to one ob-
ject, Bhāg. P. 4, 20, 27. -- Cf. τόνος.
Apte Hindi
Hindi
तानः
पुं*
 - तन् + घञ्
"धागा, रेशा"
तानः
पुं*
 - -
विलम्बित स्वर प्रधान टेक
तानम्
नपुं*
 - -
"विस्तार, प्रसार"
तानम्
नपुं*
 - -
ज्ञानेन्द्रियों का विषय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂತ್ರ /ದಾರ /ತಂತು
निष्पत्तिः - > तनु (विस्तारे) - "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "मूर्वागुडूचीतानैर्वा सीव्येद्वेल्लतिकं शनैः"
उल्लेखाः - > सुस्रुत० सूत्र० २५-२१
तान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಣುವಾದ್ಯದಿಂದ ನುಡಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಂಶಸ್ವರ /ಗಾಯಕನ ಸ್ವರವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ವರ
प्रयोगाः - > "उद्गास्यतामिच्छति किन्नराणां तानप्रदायित्वमिवोपगन्तुम्"
उल्लेखाः - > कुमा० १-८
विस्तारः - > "विस्तार्यन्ते प्रयोगा ये मूर्च्छना शेषसंश्रयाः । तानास्तेऽप्यूनपञ्चाशत् सप्तस्वरसमुद्भवाः ॥" - सा० द० । "तानस्त्वंशस्वरो मतः" - अभि० चि० ।
L R Vaidya
English
tAna {% (I) m. %} 1. A thread, a fibre
2. a protracted tone (in music), तानप्रदायित्वमिवोपगंतुम् K.S.i.8.
tAna {% (II) n. %} 1. Expanse, extension
2. an object of sense.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
४९, अनिल, तान, पवन, मरुत्, वायु
Indian Epigraphical Glossary
English
tāna (IE 7-1-2), ‘fortynine’
but sometimes used to
indicate ‘thirtyfour’.
Abhyankara Grammar
English
तान one uniform accent or tone एकश्रुति, as observed at the time of sacrifices in the case of the recital of the hymns
cf. तानलक्षणमेकं स्वरमाहु- र्यज्ञकर्मणि V. Pr. I.130
cf. also P.I. 2.34.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तान *= तात्पर्य wegen एकतान. Zach. Beitr.
तान [nach dem Ko. m.] = °दीर्घत्व (pw n. "Ausdehnung"), S I, 38, 1.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तानं,
क्ली,
 (तन दु ञ विस्तारे + भावे घञ् ।)विस्तारः । ज्ञानविषयः । इति शब्दार्थकल्पतरुः ॥
तानः,
पुं,
 (तन्यते गीतमनेनेति । तन + घञ् ।)गानाङ्गविशेषः । यथा, सङ्गीतदामोदरे ।“विस्तार्य्यन्ते प्रयोगा यैर्मूर्च्छनाशेषसंश्रयाः ।तानास्तेऽप्यूनपञ्चाशत् सप्तस्वरसमुद्भवाः ॥
तेभ्य एव भवन्त्यन्ये कूटतानाः पृथक् पृथक् ।ते स्युः पञ्चसहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तान
पु०
 तन--घञ् । १ विस्तारे अवतानः सन्तानः । “मूर्वागुड्चीतानैरासीव्येत्” सुश्रुतः । २ ज्ञानविषये शब्दार्थकल्प०३ गानाङ्गभेदे । “विस्तार्य्यन्ते प्रयोगा ये मूर्च्छना शेष-संश्रयाः । तानास्तेऽप्यूनपञ्चाशत् सप्तस्वरसमुद्भवाः ।तेभ्य एव भवन्त्यन्ये कूटतानाः पृथक् पृथक् ।ते स्युः पञ्च सहस्राणि स्त्रयस्त्रिंशत् शतानि च”सङ्गी० दा० “तानप्रदायित्वमिवोपगन्तुम्” कुमा० ।“गाता यं यं स्वरं गच्छेत् तं तं वंशेन तानयेत्”मल्लिनाथधृतम् । “गायन्ति दिव्यतानैस्ते भा० स० ४ अ० ।
Capeller
German
तान
m.
 Faden, Faser
n.
 Ausdehnung.
Burnouf
French
तान तान
m.
 (तन्
sfx. अ) ton
gr.
τόνος.
Tension
extension.
Object sensible.
तानयामि c. de तन्।
Stchoupak
French
तान-
m.
 ton, résonance.