| YouTube Channel

तातः (tAtaH)

 
Apte
English
तातः [tātḥ], [तन्-क्त दीर्घश्च
U.*
 3.9]
A father
मृष्यन्तु लवस्य बालिशतां तातपादाः
U.*
 6
हा तातेति क्रन्दितमाकर्ण्य विषण्णः
R.*
 9.75.
A term of affection, endearment of pity, applied to any person, but usually to inferiors or juniors, pupils, children
&c.
तात चन्द्रापीड
K.*
 16
Māl.
 6.16
रक्षसा भक्षितस्तात तव तातो वनान्तरे
Mb.
A term of respect applied to elders or other venerable personages
ह्रेपिता हि बहवो नरेश्वरास्तेन तात धनुषा धनुर्भृतः
R.*
 11.4.
तस्मान्मुच्ये यथा तात संविधातुं तथार्हसि 1.72.
Any person for whom one feels pity.
Comp.
 -गुa.
agreeable to a father.
paternal. (-गुः) a paternal uncle. -तुल्यः a paternal uncle, or the most respectable of a man's male relations.
Apte 1890
English
तातः [तन्-क्त दीर्घश्च Uṇ. 3. 90] 1 {1} A father
मृष्यंतु लवस्य बालिशतां तातपादाः U. 6
हा तातेति क्रंदितमाकर्ण्य विषण्णः R. 9. 75.
2 A term of affection, endearment or pity, applied to any person, but usually to inferiors or juniors, pupils, children &c.
तात चंद्रापीड K. 106
Māl. 6. 16
रक्षसा भक्षितस्तात तव तातो वनांतरे Mb.
3 A term of respect applied to elders or other venerable personages
हेपिता हि बहवो नरेश्वरास्तेन तात धनुषा धनुर्भृतः R. 11. 40
तस्मान्मुच्ये यथा तात संविधातुं तथार्हसि 1. 72.
4 Any person for whom one feels pity.
Comp.
गु a. {1} agreeable to a father. {2} paternal. (
गुः) a paternal uncle.
तुल्यः a paternal uncle, or the most respectable of a man's male relations.
Hindi
Hindi
पिता
Apte Hindi
Hindi
तातः
पुं*
 - "तनोति विस्तारयति गोत्रादिकम् - तन् + क्त, दीर्घ"
पिता
तातः
पुं*
 - -
स्नेह दया या प्रेम को प्रकट करने वाला शब्द
तातः
पुं*
 - -
सम्मान द्योतक शब्द
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पिता, तातः, जनकः, वप्ता, जनयिता, जन्मदः, गुरु, जन्यः, जनिता, बीजी, वप्रः
noun
पाति रक्षति अपत्यम् यः।
"मम पिता अध्यापकः अस्ति। / जनको जन्मदाता च रक्षणाच्च पिता नृणाम्।"
Tamil
Tamil
தாத: : தகப்பன், அன்புடன் அழைக்கும் சொல், நட்பு, தயை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तातः,
पुं,
 (तनोति विस्तारयति गोत्रादिकमिति ।तन + “दुतनिभ्यां दीर्घश्च ।” उणां । ३ । ९० ।इति क्तः दीर्घश्च । अनुदात्तेति नलोपः ।)पिता । इत्यमरः । २ । ६ । २८ । (यथा, रघुः । ९ । ७५ ।“हा तातेति क्रन्दितमाकर्ण्यविषण्ण-स्त स्यान्विष्यन् वेतसगूढं प्रभवं सः ।शल्यप्रोतं प्रेक्ष्य सकुम्भं मुनिपुत्त्रंतापादन्तःशैल्य इवासीत् क्षितिपोऽपि ॥
”)अनुकम्प्यः । इति मेदिनी । ते, २१ ॥
(यथा, भागवते । १ । १४ । ३९ ।“कच्चित्तेऽनामयं तात ! भ्रष्टतेजा विभासि मे ।अलब्धमानोऽवज्ञातः किं वा तात ! चिरो-षितः ॥
”)पूज्ये, त्रि । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, रघौ ।१ । ७२ । वशिष्ठं प्रति दिलीपोक्तिः ।“तस्मात् मुच्ये यथा तात ! संविधातुं तथार्हसि ।इक्ष्वाकूणां दुरापेऽर्थे त्वदघीना हि सिद्धयः ॥
”)