| YouTube Channel

तर्हितुम् (tarhitum)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
तृह् (तृ꣡हूँ꣡ हिंसार्थः - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्हणम्
अनीयर् = तर्हणीयः - तर्हणीया
ण्वुल् = तर्हकः - तर्हिका
तुमुँन् = तर्हितुम् / तर्ढुम्
तव्य = तर्हितव्यः / तर्ढव्यः - तर्हितव्या / तर्ढव्या
तृच् = तर्हिता / तर्ढा - तर्हित्री / तर्ढ्री
क्त्वा = तर्हित्वा / तृढ्वा
ल्यप् = प्रतृह्य
क्तवतुँ = तृढवान् - तृढवती
क्त = तृढः - तृढा
शतृँ = तृहन् - तृहन्ती / तृहती
तृह् (तृ꣡हँ꣡ हिंसायाम् - रुधादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्हणम्
अनीयर् = तर्हणीयः - तर्हणीया
ण्वुल् = तर्हकः - तर्हिका
तुमुँन् = तर्हितुम्
तव्य = तर्हितव्यः - तर्हितव्या
तृच् = तर्हिता - तर्हित्री
क्त्वा = तर्हित्वा
ल्यप् = प्रतृह्य
क्तवतुँ = तृहितवान् - तृहितवती
क्त = तृहितः - तृहिता
शतृँ = तृंहन् - तृंहती
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तृह हिंसायाम्”@} 2 3 क्षीरस्वामी ‘तृहि’ इति इदितं धातुं पठति।
तदानीं ‘इदितो नुम् धातोः, 4 इति नुमि, तृंहकः-हिका, तृंहकः-हिका, तितृंहिषकः-षिका, तरीतृंहकः-हिका, इत्यादीनि नुङ्घटितानि रूपाणि सर्वत्र ज्ञेयानीति विशेषः।]] ‘श्ने तृणेढीति हिंसायां तृहतीत्यूदितस्तृहेः।।’ 5 इति देवः।
तर्हकः-र्हिका, तर्हकः-र्हिका, तितर्हिषकः-षिका, तरीतृहकः-हिका
तर्हिता-त्री, तर्हयिता-त्री, तितर्हिषिता-त्री, तरीतृहिता-त्री
6 तृंहन्-न्ती, 7 व्यतितृंहन्-न्ती, तर्हयन्-न्ती, तितर्हिषन्-न्ती
8 तर्हिष्यन्-न्ती-ती, तर्हयिष्यन्-न्ती-ती, तितर्हिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- तर्हयमाणः, तर्हयिष्यमाणः -- तरीतृह्यमाणः, तरीतृहिष्यमाणः
9 तृट्-तृड्-तृहौ-तृहः
-- -- -- तृहितम्-तः-तवान्, तर्हितः, तितर्हिषितः, तरीतृहितः-तवान्
तृहः, तर्हः, तितर्हिषुः, तरीतर्हः
तर्हितव्यम्, तर्हयितव्यम्, तितर्हिषितव्यम्, तरीतृहितव्यम्
तर्हणीयम्, तर्हणीयम्, तितर्हिषणीयम्, तरीतृहणीयम्
10 तृह्यम्, तर्ह्यम्, तितर्हिष्यम्, तरीतृह्यम्
ईषत्तर्हः-दुस्तर्हः-सुतर्हः
-- -- -- तृह्यमाणः, तर्ह्यमाणः, तितर्हिष्यमाणः, तरीतृह्यमाणः
तर्हः, तर्हः, तितर्हिषः, तरीतृहः
तर्हितुम्, तर्हयितुम्, तितर्हिषितुम्, तरीतृहितुम्
11 तृढिः, तर्हणा, तितर्हिषा, तरीतृहा
तर्हणम्, तर्हणम्, तितर्हिषणम्, तरीतृहणम्
12 तर्हित्वा, तर्हयित्वा, तितर्हिषित्वा, तरीतृहित्वा
प्रतृह्य, प्रतर्ह्य, प्रतितर्हिष्य, प्रतरीतृह्य
तर्हम् २, तर्हित्वा २, तर्हम् २, तर्हयित्वा २, तितर्हिषम् २, तितर्हिषित्वा २, तरीतृहम् २
तरीतृहित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७७६)
02
=>
 (७-रुधादिः-१४५५। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (७-१-५८)
05
=>
 (श्लो-१९५)
06
=>
 [[६। ‘रुधादिभ्यः श्नम्’ (३-१-७८) इति श्नम् विकरणप्रत्ययः। तस्य मित्त्वात् अन्त्यादचः परो भवति। ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इति अल्लोपः। ‘नश्चा- पदान्तस्य झलि’ (८-३-२४) इति मकारस्यानुस्वारः।]]
07
=>
 [[७। ‘न गतिहिंसार्थेभ्यः--’ (१-३-१५) इति कर्मव्यतीहारे शानचो निषेधः।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०६९५+ २४]
09
=>
 [[१। क्विपि, ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वे, जश्त्वचर्त्वयो रूपम्।]]
10
=>
 [[२। ‘ऋदुपधाच्चाकॢपिचृतेः’ (३-१-११०) इति भावकर्मणोः क्यप्।]]
11
=>
 [[३। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इतीण्णिषेधे, ढत्वधत्वष्टुत्वढलोपाः।]]
12
=>
 [[४। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधाद् गुणः।]]