तर्ष (tarSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तर्ष m.
  (-र्षः)
	 1. Thirst.
	 2. Wish,  desire.
	 3. The ocean. 
	 4. A raft or
float.
	 5. The sun. 
 E.
  तृष् to thirst,  affix भावे घञ् or तॄ to pass over, 
कर्मणि करणे वा स । समुद्रे भेलके च ।

Capeller Eng

English

 तर्ष m.
  °ण n.
  thirst,  greediness,  desire.

Yates

English

 तर्ष (र्षः) 1.
m.
  Thirst,  desire
 the
ocean
 a raft
 the sun. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 तर्ष
m.
  (-र्षः)
1 Thirst.
2 Wish,  desire.
3 The ocean. 
4 A raft or float.
5 The sun. 
E.
  तृष to thirst,  affix अच्,  or तॄ to pass over,  and ष
Uṇādi aff.
  

Apte

English

तर्षः [tarṣḥ] तर्षणम् [tarṣaṇam],  तर्षणम् &c.
  See under तृष्.

तर्षः [tarṣḥ],  [तृष्-भावे घञ्]

Thirst
 किमु नृपफलतर्षः Pratimā 3.21.

Desire,  wish.

The ocean. 

A boat.

The sun. 

Apte 1890

English

 तर्षः,  तर्षणं &c. See under तृष्. 

 तर्षः [तृष्-भावे घञ्] 1 Thirst. 
Desire,  wish. 
The ocean. 
A boat. 
The sun. 

Monier Williams Cologne

English

 1. तर्ष m.
  =
  °रीष,  a raft,  Uṇ.
  iii,  62,  Sch.

 the ocean,  ib.

 the sun,  Uṇvṛ.
 

 2. तर्ष m.
  (√ तृष्) thirst,  wish,  desire for (in comp. ),  MBh.
   xii
 R.
  ii,  100,  3
 BhP.
   v,  8,  12 (अति-,  ‘excessive desire’)

 Desire (son of Arka [the sun] and Vāsanā),  vi,  6,  13

Monier Williams 1872

English

 1. तर्ष,  अस्,  m. a raft or float
 the ocean
 the
sun
 [cf. तरणि।]

 तर्ष 2. तर्ष,  अस्,  m. (fr. rt. तृष्),  thirst
wish,  desire
 Desire personified as a son of Arka
(the sun) and Vāsanā.

Macdonell

English

 तर्ष tarṣ-a,  m.
  thirst
 desire (for,  —°)
 -aṇa,  🞄n.  id.
 -ita,  pp. thirsty,  eager for (—°).

Benfey

English

 तर्ष तर्ष,  i. e. तृष् + अ,  m.
  Thirst, 
desire,  MBh. 12,  4296.

Apte Hindi

Hindi

तर्षः
पुं*
  - तृ्ष्+घञ्
प्यास

तर्षः
पुं*
  - -
"कामना,  इच्छा"

तर्षः
पुं*
  - -
समुद्र

तर्षः
पुं*
  - -
नाव

तर्षः
पुं*
  - -
सूर्य

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಚ್ಛೆ /ಅಭಿಲಾಷೆ /ಅಪೇಕ್ಷೆ
तर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿಪಾಸೆ /ಬಾಯಾರಿಕೆ
निष्पत्तिः - > ञि तृषा (पिपासायाम्) - "घञ्"(३-३-१८)
प्रयोगाः - > "लवणार्णवपानेन तर्षोत्कर्षमिवोद्वहन्"
उल्लेखाः - > राजत०
विस्तारः - > "तर्षो लिप्सापिपासयोः" - त्रिकाण्ड० ।
तर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮುದ್ರ
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरणयोः) - कर्म० "सः"(उ० ३-३५)
व्युत्पत्तिः - > तीर्यतेऽसौ
तर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಪ್ಪ
व्युत्पत्तिः - > तीर्यतेऽनेन

L R Vaidya

English

 tarza {% m. %} 1. Thirst
wish,  desire
the ocean
a boat.

Bopp

Latin

 तर्ष m. (r. तृष् s. अ) sitis. AM. (v. तृष्.)

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skom
१) तर्ष २) तृष् ३) तृषा ४) तृषित ५) तृष्णा ६) तृष्णिका ७) तृष्यत् २) पान ९) भोजन ९) पिपासा १०) भक्ष्यभोजनपानं

skom pa
१) तर्ष २) तृषा ३) तृषित ४) तृष्ण ५) पिपासा ६) पिपासित

kha skom pa
तर्ष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पिपासुस्तृषितस्तृष्णक्तृष्णा तर्षोऽपलासिका ॥ ३९३ ॥
पिपासा तृट्तृषोदन्या धीतिः पानेऽथ शोषणम् ।
रसादानं भक्षकस्तु घस्मरोऽद्मर आशितः ॥ ३९४ ॥
-wordlist-
 
पिपासु (पुं),  तृषित (पुं),  तृष्णज् (पुं),  तृष्णा (स्त्री),  तर्ष (पुं),  अपलासिका (स्त्री),  पिपासा (स्त्री),  तृष् (स्त्री),  तृषा (स्त्री),  उदन्या (स्त्री),  पान (क्ली),  शोषण (क्ली),  रसादान (क्ली),  भक्षक (पुं),  घस्मर (पुं),  अद्मर (पुं),  आशित (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उदन्या
उदन्या,  तर्ष,  तृष्,  तृष्णा,  पिपासा
उदन्या तर्षतृट्तृष्णापिपासाश्च समाः स्मृताः ।
verse 2.1.1.363
page 0043

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तर्षः,  पुं,
   (तृष पिपासायाम् + भावे घञ् ।) अभि-लाषः । (यथा,  महाभारते । १२ । २०४ । ६ ।“तर्षच्छेदो न भवति पुरुषस्येह कल्मषात् ।निवर्त्तते तदा तर्षः पापमन्तगतं यदा ॥
”)तृष्णा । इत्यमरः । २ । ९ । ५५ ॥
 (यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ३ । ४८० ।“लवणार्णवपानेन तर्षोत्कर्षमिवोद्बहन् ।यत्प्रतापो रिपुस्त्रीणां सनेत्राम्भोऽभजन्मुखम् ॥
”यथा,  वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे तृष्णाधिकारे ।“काश्मर्य्यशर्करायुक्तं चन्दनोशीरपद्मकम् ।द्राक्षामधुकसंयुक्तं पित्ततर्षे जलं पिबेत् ॥
”तीर्य्यतेऽनेनेति । तॄ प्लवनतरणयोः + “वृतॄ-वदिहनीति ।” उणां ३ । ६२ । इति सः ।)प्लवः । (तीर्य्यतेऽसौ इति कर्म्मणि सः ।) समुद्रः ।इत्युणादिकोषः ॥
 सूर्य्यः । इति संक्षिप्तसारेउणादिवृत्तिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तर्ष पु०
  तृष--भावे घञ् । १ अभिलाषे २ तृष्णायाञ्च अमरः ।“निवृत्ततर्षैरुपगीयमानात्” भाग० १ । ८ तर्षच्छेदो न भवतिपुरुषस्येह कल्मषात् । निवर्त्तते तदा तर्षः पापमन्तर्गतंयदा” भा० शा० २०४ अ० । तॄ--कर्मणि करणे--वा स ।३ समुद्रे ४ भेलके च उज्वल० ।

Capeller

German

 तर्ष m.
 , 
°ण n.
  Durst,  Gier,  Verlangen. 

Burnouf

French

 तर्ष तर्ष m.
  (तृष्) soif. 
		 Au fig. désir.
	-- (तॄ
 sfx. ष) radeau,  train de bois
		 la mer.
तर्षण n.
  mms.
तर्षित (pp. de तृष्) qui a soif,  altéré.

Stchoupak

French

 तर्ष-
 m.
  soif,  désir 
 fils du Soleil et de Vāsanā 
 -आ- f.
 
soif. 
°चेतस्- a. qui désire ardemment.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.