| YouTube Channel

तर्द (tarda)

 
शब्दसागरः
English
तर्द r. 1st cl. (तर्दति) To kill or hurt.
E.
 भ्वा-प-सक-सेट् ।
Capeller Eng
English
तर्द॑
m.
 a sort of insect (lit. borer).
Wilson
English
तर्द r. 1st cl. (तर्दति) To kill or hurt.
Monier Williams Cologne
English
तर्द॑
m.
 a kind of bird (cf.
Lat.
 turdus),
AV.
 vi, 50, 1
f.
(accord. to some, ‘a field insect’).
Monier Williams 1872
English
तर्द, अस्, m., Ved. a species of bird
[cf. Lat.
turdus.]
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तर्द - हिंसायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) तर्दति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸು /ಪೀಡಿಸು
प्रयोगाः - > "सुग्रीवः प्रघसं नेभे बहून् रामस्ततर्द च"
उल्लेखाः - > भट्टि० १४-३३
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 तर्द्
मूलधातुः:
 तर्द
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 तर्दति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
तर्दँ तर्द हिंसायाम्
- तर्दति । ततर्द्द । पूर्वकेण र्हिसार्थधातुना सहास्य निर्देशो न कृतः । रेफवत्संयोगान्तप्रकरणात् । एवमन्यत्रापि व्यतिक्रमे हेतुर्वेदितव्यः ।। 57 ।।
Vedic Reference
English
Tarda, ‘borer, ’ occurs in a hymn of the Atharvaveda^1 enumerat-
ing insects that injure grain. Whitney^2 suggests that a kind of
mouse or rat may be meant. Roth^3 thought a bird was denoted.
1) vi. 50, 1. 2.
2) Translation of the Atharvaveda,
318.
3) St. Petersburg Dictionary, s.v.
Cf. Bloomfield, Hymns of the Atharva-
veda, 485.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तर्द, हिंसे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) तर्दति । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तर्द्द हिंसायां
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । तर्दति अतर्द्दीत् ।ततर्द्द । “सेहे कपो रथाश्वांश्च रिपोस्ततर्द शाखिना” ।“सुग्रीवः प्रघसं नेभे बहून्रामस्ततर्द च” भट्टिः ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
तर्दँ तर्द हिंसायाम्
तर्दति वितर्दिका वेदी 56
धातुवृत्तिः
Sanskrit
तर्दँ तर्द (अर्थः) हिंसायाम्
सकर्मकः तर्दतीत्यादि, पूर्ववत् "न गतिहिंसा'' इति तङ्निषेधात् कर्मव्यतिहारेपि परस्मैपदम् दण्डोपतर्दं गाः कालयति दण्डेनोपतर्दमिति च् "हिंकर्मव्यतिहारेपि परस्मैपदम् दण्डोपतर्दं गाः कालयति दण्डेनोपतर्दमिति च् "हिंसा र्थानाम्'' इति णमुल् "तृतीयाप्रभूति'' इति समासविकल्पः वासरूपेण क्त्वायां दण्डनोपतर्द्यम् 58
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तर्द हिंसायाम्”@} 2 3 तर्दकः-र्दिका, तर्दकः-र्दिका, तितर्दिषकः-षिका, तातर्दकः-र्दिका
तर्दिता-त्री, तर्दयिता-त्री, तितर्दिषिता-त्री, तातर्दिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि कर्जधातुवत् 4 ऊह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७११)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५८। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[B। ‘अतर्दकास्त्वद्य विकर्दमाशयाः प्रखर्दवृत्तैरसमन्तितान्तिकाः।’ धा। का। १। ९।]]
04
=>
 (१६९)
Capeller
German
तर्द॑
m.
 Art Käfer (eig. Bohrer).