| YouTube Channel

तर्ज (tarja)

 
शब्दसागरः
English
तर्ज r. 1st and 10th cls. (तर्जति तर्जयते) To blame, to censure, to reprove.
भ्वा-प-सक-सेट् । चुर-आ-सक-सेट् ।
Wilson
English
तर्ज r. 1st and 10th cls. (तर्जति-ते तर्जयति) To blame, to
censure, to reprove.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तर्ज - भर्त्सने (भ्वा० पर० सक० से०) तर्जति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹೆದರಿಸು /ಭಯ ಪಡಿಸು /ಬೆದರಿಸು
तर्ज - तर्जने (चुरा० आत्म० सक० से०) तर्जयते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹೆದರಿಸು /ಭಯ ಪಡಿಸು /ಬೆದರಿಸು
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 तर्ज्
मूलधातुः:
 तर्ज
धात्वर्थः:
 भर्त्सने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 तर्जति
धातुः:
 तर्ज्
मूलधातुः:
 तर्ज
धात्वर्थः:
 भर्त्सने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 तर्जयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
तर्जँ तर्ज भर्त्सने
- तर्जति । ततर्ज । तर्जनी ।। 224 ।।
तर्जँ तर्ज
मानकरूपान्तरम् - भर्त्सँ
भर्त्स सन्तर्जने
- तर्जयते तर्जना तर्जतीति भ्वादिपाठात् भर्त्सयते भर्त्सना 144, 145
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तर्ज्ज, भर्त्सने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) तर्ज्जति । इति दुर्गादासः ॥
तर्ज्ज, क ङ भर्त्से । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-आत्मं सकं-सेट् ।) क ङ, तर्ज्जयते । भर्त्स-स्तर्ज्जनम् । तामतर्ज्जयदम्बरे । इति रघुप्रयो-गस्तु तर्ज्वनं तर्ज्जः । तर्ज्जं करोतीति ञौ साध्यः ।इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तर्ज भर्त्सने
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । तर्जति अतर्जीत् ततर्ज ।
तर्ज भर्त्सने चुरा० आ०
सक०
 सेट् । तर्जयते अततर्जत । तर्जातर्जना “सीतामभ्यर्थ्य तर्जितः” “तया तु तर्जिताः सर्वा मुखै-र्भीमा यथागतम्” । “राक्षसोऽतर्जयत्सूतं पुनश्चाढौक-यद्रथम्” भट्टिः । बालं पुनर्गात्रसुखं गृह्णीयान्न चैनं तर्ज-येत्” सुश्रुतः । आर्षत्वात् पदव्यत्ययः ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
तर्जँ तर्ज भर्त्सने
- तर्जति चुरादौ (10151) तर्जयते 222
धातुवृत्तिः
Sanskrit
तर्जँ तर्ज (अर्थः) भर्त्सने
( तर्जति ततर्जेत्यादि ) अयं चुरादावपि 225
तर्जँ तर्ज
मानकरूपान्तरम् - भर्त्सँ
भर्त्स (अर्थः) सन्तर्जने
( तर्जयते भर्त्सयते ) तर्जयते भर्त्सयते ) तर्जयन्निव केतुभिरिति भौवादिकस्य तर्जयतेर्णिचि 147-148
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तर्ज भर्त्सने”@} 2 ‘सन्तर्जने तर्जयते भर्त्सनार्थे तु तर्जति।।’ 3 इति देवः।
तर्जकः-र्जिका, तर्जकः-र्जिका, तितर्जिषकः-षिका, तातर्जकः-र्जिका
तर्जिता-त्री, तर्जयिता-त्री, तितर्जिषिता-त्री, तातर्जिता-त्री
4 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककर्जधातुवत् 5 बोध्यानि।
6 तर्जितः-तवान्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७०९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२२७। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ६६)
04
=>
 [पृष्ठम्०६५४+ २७]
05
=>
 (१६९)
06
=>
 [[आ। ‘स्वर्गोपमं सर्जितपुण्यसंचयो गभीरगर्जद्रथतर्जिताम्बुदः।’ धा। का। १। ३०।]]
1 {@“तर्ज तर्जने”@} 2 आकुस्मीयः।
‘सन्तर्जने तर्जयते भर्त्सनार्थे तु तर्जति।।’ 3 इति देवः।
तर्जकः-र्जिका, तितर्जयिषकः-षिका, तर्जयिता-त्री, तितर्जयिषिता-त्री
तर्जयमानः, तर्जयिष्यमाणः, तितर्जयिषमाणः, तितर्जयिषिष्यमाणः
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि गन्धधातुवत् 4 ज्ञेयानि।
क्विपि-तर्क्- तर्ग्-तर्जौ-तर्जः, इति रूपाणीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७१०)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६८२। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (श्लो। ६६)
04
=>
 (३७५)