तरु (taru)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तरु m.
  (-रुः) A tree.
 E.
  तॄ to proceed,  Unadi affix उन्,  what goes or
grows
 or from what flowers and fruits arise,  &c.

Capeller Eng

English

 1 त॑रु a.
  rash.

 2 तरु m.
  tree.

Yates

English

 तरु (रुः) 2.
m.
  A tree.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

तरु 	-	 taru 	-	 adj.
  	-	  quick
तरु 	-	 taru 	-	 m.
  	-	  tree

Wilson

English

 तरु
m.
  (-रुः) A tree.
E.
  तॄ to proceed,  Uṇādi affix उ
 what goes or grows
 or from what
flowers and fruits arise,  &c.

Apte

English

तरु [taru],  a.
  [तॄ-उन् Uṇ.*
  1.7] Protecting.

रुः A tree
 नवसंरोहणशिथिलस्तरुरिव सुकरः समुद्धर्तुम् M.*
  1.8.

Ved.
  Velocity.

A wooden ladle for taking up Soma.  Comp.
   -कूणिः a kind of bird. -कोटरम् the hollow of a tree.-खण्डः,  -ण्डम्,  -षण्डः,  -ण्डम् an assemblage or clump of trees. -जीवनम् the root of a tree. -तलम् the ground about the foot of a tree,  foot of a tree तू(धू)लिका A bat,  flying fox (because it suspends itself from branches).-नखः a thorn.  -मण्डपः a bower
 अस्तीह प्रमदोद्याने तरु- मण्डपमध्यगः । दृष्टप्रभावो वरदो देवदेवो विनायकः ॥ Ks.*
  2.55.-मृगः a monkey.

राग a bud or blossom. 

a young shoot,  sprout. -राजः the Tāla tree. -राजन् m.
  'the king of trees',  N.
  of the tree Pārijātaka
 also -˚वरः,  -रुहा a parasitical plant. -वल्ली a creeper
 Ks.*
  53.59. -विला- सिनी the Navamallikā creeper. -शीयिन् m.
  a bird.-सारः camphor.

Apte 1890

English

 तरु a. [तॄ-उन् Uṇ. 1. 7] 1 Protecting. 
रुः {1} A tree
 नवसंरोहणशिथिलस्तरुरिव सुकरः समुद्धर्तुं M. 1. 8. 
2 Ved. Velocity. 
3 A wooden ladle for taking up Soma. 
Comp. 
खंडः 
डं,  
षंडः 
डं an assemblage or clump of trees. 
जीवनं the root of a tree. 
तलं the ground about the foot of a tree,  foot of a tree. 
नखः a thorn. 
मृगः a monkey. 
राग {1} a bud or blossom. {2} a young shoot,  sprout. 
राजः the Tāla tree. 
राजन् m. ‘the king of trees’,  N. of the tree Pārijātaka
 also °वरः. 
रुहा a parasitical plant. 
विलासिनी the Nav mallikā creeper. 
शायिन् m. a bird. 
सारः camphor. 

Monier Williams Cologne

English

 1. त॑रु mfn.
   ‘quick’ or subst.
  ‘speediness’,  (pl. ),  RV.
   v,  44,  5 (cf.   ii,  39,  3).

 2. तरु m.
  (g. व्याघ्रादि [not in Kāś.
 ] cf.
   नभस्-) a tree,  Nal.
  xii,  75
 R.
  vi,  82,  115
 Suśr.
 
 Ragh.
  &c.
  

 N.
  of a son of Manu Cākṣuṣa,  MatsyaP.
  

Monier Williams 1872

English

 1. तरु,  उस्,  उस्,  उ,  = तरणि,  Ved. passing through
(Sāy.) rapid motion,  velocity
 a wooden ladle for
taking up the Soma
 [cf. 2. तरु next col.]

 तरु 2. तरु,  उस्,  m. (said to be fr. rt. तॄ
for 1. तरु see col. 2),  a tree
 N. of a son of Manu
Cākṣuṣa
 (तरु in the sense of ‘tree’ does not
appear to occur in the Veda or Manu
 it is perhaps
a modern derivation fr. द्रु
 but according to Sāy.
it is used in Ṛg-veda V. 44,  5,  in the sense of
‘wooden ladle
’ cf. 1. तरु,  col. 2)
 [cf. Lat. termes.]
—तरु-खण्ड,  अस्,  अम्,  m. n. an assemblage of
trees
 (also तरु-षण्ड।)
—तरु-च्छाया,  f. the
shade of a tree.
—तरु-ज,  अस्,  आ,  अम्,  produced by
a tree (as a flower,  fruit,  &c.).
—तरु-जीवन,  अम्, 
n. the root of a tree,  i. e. the vital organ of a
tree.
—तरु-तल,  अस्,  m. the part under the
branches of a tree,  the ground about its root,  the
foot of a tree.
—तरु-ता,  f. the state of a tree,  the
being a tree.
—तरु-तूलिका or (according to another
reading) तरु-दूलिका,  f. the flying fox (suspended
like a balance from the branches of a tree)
 [cf. वा-
तुलि।]
—तरु-नख,  अस्,  m. a thorn,  (‘a tree-nail.’)
—तरु-पङ्क्ति,  इस्,  f. a row of trees,  an avenue.
—तरु-भुज्,  क्,  m. a kind of parasitical plant,  Vanda
Roxburghii
 [cf. तरु-रुहा,  तरु-रोहिणी,  तरु-
स्था।]
—तरु-महिमन्,  आ,  m. a section in the
Vṛkṣāyur-veda which treats of the future rewards
of those who plant trees.
—तरु-मृग,  अस्,  m. ‘a
tree-animal, ’ a monkey,  an ape.
—तरु-राग,  अस् or
अम्,  m. or n. (?),  a sprout
 a bud,  a blossom.
—तरु-
राज,  अस्,  m. ‘the king of trees, ’ the palmyra-
tree
 [cf. तृण-राज।]
—तरु-राजन्,  आ,  m. ‘the
king of the trees, ’ an epithet of the Pārijāta.
—तरु-रुहा,  f. and तरु-रोहिणी,  f. ‘growing
on trees, ’ a parasitical plant,  = तरु-भुज्.
—तरु-
वर,  अस्,  m. an excellent tree,  the best of trees,  an
epithet of the Pārijāta.
—तरु-वल्ली,  f. a kind of
plant
 [cf. पर्पटी।]
—तरु-विटप,  अस्,  m. a
branch or sprout.
—तरु-शायिन्,  ई,  m. a bird (‘sleep-
ing on trees’).
—तरु-श्रेष्ठ,  अस्,  m. the best of
trees.
—तरु-षण्ड,  अस्,  m. a group of trees.
—तरु-सार,  अस्,  m. ‘essence of trees, ’ camphor.
—तरु-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  staying or being in a tree
(आ),  f. a parasitical plant.

Macdonell

English

 तरु 1. tár-u,  a.
  swift.

 तरु 2. taru,  m.
  tree (later than Manu): -koṭara,  n.
  hollow of a tree
 -khaṇḍa,  m.
  n.
  group,  🞄of trees,  clump
 -gahana,  n.
  forest thicket
 🞄-cchāyā,  f.
  shade of a tree.

Benfey

English

 तरु तरु,  i. e. तॄ + उ (for original तर्
+ वन्),  m.
  A tree,  Rām.  6,  82,  115.
 --
 Comp.
 
कल्प-,  m.
  a fabulous tree
fulfilling all wishes,  Pañc. v. d. 8.
छाया-,  m.
  a shady tree,  Megh. 1.
प्रति-,  adv. at every tree.
शिखा-,  m.
 
a lampstand. -- Cf.  perhaps Lat. termes.

Hindi

पेड़

Apte Hindi

Hindi

तरुः
पुं*
  - तृ+उन्
वृक्ष

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಕ್ಷ /ಮರ
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरनयोः)- "उः" (उ० १-७)
व्युत्पत्तिः - > तरन्त्यनेन नरकमारोपकाः
प्रयोगाः - > "चलत्पलाशान्तरगोचरस्तरोस्तुषारमूर्तेरिव नक्तमंशवः"
उल्लेखाः - > माघ० १-२१

L R Vaidya

English

 taru {% m. %} A tree,  R.iii.70,  Megh.i.1,  29,  86.

Bopp

Latin

 तरु m. (a r. तॄ s. उ,  nisi a तृह् crescere,  sicut द्रुम q. v. a
दृह् crescere,  वृक्ष a वृह् id.) arbor.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ? Taru,  n. of a legendary king: Mv 〔i.188.12〕
 〔189.7〕
 〔191.12〕
 one ms. in the first passage,  three in the third,  and all in the second,  read Tanu
 both occur as names of men in Skt.,  but very rarely.

Lanman

English

 taru,  m. tree. [prob. a modern form of
dā́ru,  q. v.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 तरु m. Baum,  Manu I,  46 [pw: "Noch nicht bei Manu"].

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ljon shing
१) तरु २) द्रुम ३) पादप ४) लता ५) वृक्ष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमो
जीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।
नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपः
सालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
-wordlist-
 
वृक्ष (पुं),  अग (पुं),  शिखरिन् (पुं),  शाखिन् (पुं),  फलद (पुं),  अद्रि (पुं),  हरिद्रु (पुं),  द्रुम (पुं),  जीर्ण (पुं),  द्रु (पुं),  विटपिन् (पुं),  कुठ (पुं),  क्षितिरुह (पुं),  कारस्कर (पुं),  विष्टर (पुं),  नन्द्यावर्त (पुं),  करालिक (पुं),  तरु (पुं),  वसु (पुं),  पर्णिन् (पुं),  पुलाकिन् (पुं),  अंह्रिप (पुं),  साल (पुं),  अनोकह (पुं),  गच्छ (पुं),  पादप (पुं),  नग (पुं),  रूक्ष (पुं),  अगम (पुं),  पुष्पद (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वृक्ष
वृक्ष,  अंह्रिप,  क्षितिरुह,  शिखरिन्,  शाखिन्,  शाल,  वनस्पति,  अग,  विटपिन्,  कुठ,  अद्रि,  कुज,  तरु,  अनोकह,  द्रु,  विष्टर,  नग,  द्रुम,  पादप
वृक्षोंऽह्रिपः क्षितिरुहः शिखरी च शाखी, 
शालो वनस्पतिरगो विटपी कुठश्च ।
अद्रिः कुजस्तरुरनोकह इत्यभिन्नाः, 
शब्दा द्रुविष्टरनगद्रुमपादपाश्च ॥ १७७ ॥
verse 2.1.1.177
page 0022

नाममाला

Sanskrit

अनोकह,  तरु,  शाखिन्,  विटपिन्,  फलिन्,  नग,  द्रुम,  अङ्घ्रिप,  फलेग्राहिन्,  पादप,  अग,  वनस्पति
अनोकहस्तरुः शाखी विटपी फलिनो नगः ।
द्रुमोऽङ्घ्रिपः फलेग्राही पादपोऽगो वनस्पतिः ॥ ११ ॥
verse 0.1.1.11
page 0006

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

च,  तरु,  चन्द्र,  चोर
ङो विषये भैरवे च चस्तरौ चन्द्रचोरयोः ॥ १४ ॥
verse 1.1.1.14
page 0120

Mahabharata

English

Taru^1 = Śiva (1000 names^2).--Do.^2 = Vishṇu (1000 names).

Vedic Reference

English

 Taru,  the usual term for ‘tree’ in classical Sanskrit,  never
occurs in Vedic literature,  except perhaps in one passage of
the Rigveda, ^1 where Sāyaṇa finds it,  and where it can be so
translated. But the form (tarubhiḥ) is probably to be inter-
preted otherwise.^2
1) v. 44,  5.
2) Roth,  St. Petersburg Dictionary, 
s.v.,  cites tarobhiḥ in Rv. ii. 39,  3,  as
a parallel,  and so Oldenberg,  Ṛgveda-
Noten,  1,  341.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तरुः,  पुं,
   (तरति समुद्रादिकमनेनेति । तॄ +“भृमृशीतॄचरीति ।” उणां । १ । ७ । इतिउः ।) वृक्षः । इत्यमरः । २ । ४ । ५ ॥
 (यथा, रघुः । ३ । ७० ।“मुनिवनतरुच्छायां देव्या तया सह शिश्रिये ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तरु पु०
  तरन्त्यनेन नरकमारोपकाः तॄ--उन् । १ वृक्षे अमरः ।“तरवोऽभिनेदुः” भाग० १ । २ । ३ “मुनिर्वनतरुच्छायां देव्यातया सह शिश्रिये” रघुः ।“तरुषु चुचुवुरुच्चैः पक्षिणश्चानुकूलाः” भट्टिः । “उप-रिजतरुजानि याचमानाः” माघः । २ तारके त्रि०
 “भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः” विष्णुस० भूर्भुवःस्वस्तरुः लोक-त्रयतारकः” भा० ३ तरुविकारे च । “संजर्मुराणस्तरुभिःसुते गृभम्” ऋ०५ । ४४ । ५ “तरुभिस्तरुविकारैर्ग्रहैः” ।

Capeller

German

 1. त॑रु rasch.

 2. तरु m.
  Baum. 

Grassman

German

 táru,  a.,  rasch (?),  vgl. taráṇi.
-ubhis {398, 5} saṃjárbhurāṇas 〰 sutegṛ́bham vayākínam.

Burnouf

French

 तरु तरु m.
  arbre,  cf.  द्रु।
तरुकूणि m.
  esp. d'oiseau.
तरुजीवन n.
  (जीव्) l'organe vital d'un arbre,  le
collet,  la racine.

Stchoupak

French

 तरु-
 m.
  arbre 
 -ता- f.
  fait d'être arbre.
°कोटर- nt. creux d'arbre.
°खण्ड- m.
  nt. bouquet d'arbres.
°गहन- nt. fourré.
°च्छाया- f.
  ombre,  ombrage d'un arbre.
°तल- nt. terrain nivelé au pied d'un arbre 
 pied d'arbre.
°मण्डप- m.
  ou nt. berceau de feuillage.
°मूल- nt. racine,  pied d'arbre.
°वल्ली- f.
  liane.
°षण्ड- nt. = °खण्ड-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.