तरस् (taras)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तरस् n.
  (-रः)
	 1. Speed,  velocity.
	 2. Strength.
	 3. A bank.
	 4. A float, 
a raft.
 E.
  तॄ to go,  to go quick,  &c. असुन् aff.
  

Capeller Eng

English

 1 त॑रस् n.
  speed,  energy,  efficacy,  strength
 ferry,  raft. 
Instr.  speedily,  quickly,  violently.

 2 तर॑स् a.
  rash,  energetic.

Yates

English

 तरस् (रः) 5.
n.
  Speed
 strength
a bank
 a float,  a raft.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   तरस्  taras  adj.
   energetic  
   तरस्  taras  adj.
   quick   
   तरस्  taras  n.
   bank  
   तरस्  taras  n.
   efficacy   
   तरस्  taras  n.
   energy  
   तरस्  taras  n.
   ferry   
   तरस्  taras  n.
   strength  
   तरस्  taras  n.
   velocity   
   तरस्  taras  n.
   rapid progress     
            

Wilson

English

 तरस्
n.
  (-रः)
1 Speed,  velocity.
2 Strength.
3 A bank.
4 A float,  a raft.
E.
  तॄ to go,  to go quick,  &c. असुन् aff.
  

Apte

English

तरस् [taras],  a.
  Ved.
  [तॄ-करणादौ असुन्] Quick,  energetic. n.
  

Speed,  velocity.

Vigour,  strength,  energy
 कैलास- नाथं तरसा जिगीषुः R.*
  5.28
11.77
 Śi.*
  9.72.

A bank,  a place of crossing. 

A float,  raft
 बृहस्पतिस्तर आपश्च गृध्रः Rv.*
  1.19.7.

A monkey.

A disease.

Apte 1890

English

 तरस् a. [तॄ-करणादौ असुन्] Ved. Quick,  energetic. 
n. 1 Speed,  velocity. 
2 Vigour,  strength,  energy
 कैलासनाथं तरसा जिगीषुः R. 5. 28,  11. 77
 Śi. 9. 72. 
3 A bank,  a place of crossing. 
4 A float,  raft. 
5 A monkey. 
6 A disease. 

Monier Williams Cologne

English

 त॑रस् a n.
  rapid progress,  velocity,  strength,  energy,  efficacy,  RV.
  
 MBh.
   xii,  5172
 R.
  v,  77,  18
 Ragh.
  xi,  77

 a ferry,  RV.
   i,  190,  7

 (fig.),  v,  54,  15
 AV.
   x,  10,  24

 a symbolical N.
  of the स्तोम of the gods,  TāṇḍyaBr.
   viii,  xi,  xv

 a bank,  L.
 

 =
  प्लव-ग,  L.
 

 तर॑स् mfn.
   quick,  energetic,  SV.
   i,  4,  2,  4,  1.

 त॑रस्,  °र॑स् b See col. 1.

Monier Williams 1872

English

 तरस्,  अस्,  n. rapid progress,  speed,  velocity
strength,  energy,  efficacy
 a bank
 a float,  a raft
a ferry,  a place of crossing: a symbolical N. of
Stoma
 (आस्,  आस्,  अस्),  Ved. pervading,  quick,  ener-
getic
 तरसा,  ind. speedily,  quickly,  directly, 
energetically.
—तरस्-मत्,  आन्,  m.,  N. of a son of
the fourteenth Manu.
—तरस्-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved.
quick,  swift (e. g. तरस्-वत्यस्,  ‘the swift ones, ’
i. e. the rivers)
 valiant,  energetic,  an epithet of
Indra.
—तरस्-विन्,  ई,  इनी,  इ,  Ved. quick,  swift, 
strong,  violent,  energetic,  courageous,  bold
 (ई),  m.
a courier,  an express,  a runner
 a hero
 air,  wind
an epithet of Garuḍa,  the bird of Viṣṇu.

 तरस् तरस्,  तरसा,  &c. See col. 2.

Macdonell

English

 तरस् tár-as,  n.
  speed
 energy,  activity,  force: 🞄in.  by force
 speedily,  straightway.

Benfey

English

 तरस् तरस्,  i. e. तॄ + अस्, 
 1. Speed
(ved.).
 2. Energy,  Rām.  5,  77,  18.
 3. Strength,  Ragh. 11,  77. Instr. °सा, 
adv. Speedily,  Hiḍ. 4,  2.

Apte Hindi

Hindi

तरस्
नपुं*
   - तॄ+असुन्
"चाल,  वेग"

तरस्
नपुं*
   - -
"वीर्य,  शक्ति,  ऊर्जा"

तरस्
नपुं*
   - -
"तट,  पार करने का स्थान"

तरस्
नपुं*
   - -
"घड़नई,  बेड़ा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तरस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಲ /ಶಕ್ತಿ
प्रयोगाः - > "तिष्ठतु प्रधनमेवमप्यहं तुल्यबाहुतरसा जितस्त्वया"
उल्लेखाः - > रघु० ११-७७
तरस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरणयोः)- "असुन्"(उ० ४-११८)
तरस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾನರ /ಕಪಿ
तरस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ /ವ್ಯಾಧಿ
विस्तारः - > "तरो बले च वेगे च" - मेदि० ।
तरस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೀರ /ದಡ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > तरोऽस्यास्ति

L R Vaidya

English

 taras {% n. %} 1. Speed,  velocity
Strength,  energy,  कैलासनाथं तरसा जिगिषुः R.v.28,  xi.77
a bank,  a place of crossing
a float,  a raft.

Bopp

Latin

 तरस् n. (r. तॄ s. अस्) velocitas. HEM.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वेगः,  जवः,  जवनम्,  तरस्,  रंहतिः,  रंहिः
noun
 
नियतसमये प्रतिमानकं आक्रान्ता दूरता।
 "कारयानं नवतिः सहस्रमानं यावत् वेगेन गच्छति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी ।
जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ॥ ४९४ ॥
जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः ।
-wordlist-
 
जङ्घाल (पुं),  अतिजव (पुं),  जङ्घाकरिक (पुं),  जाङ्घिक (पुं),  जविन् (पुं),  जवन (पुं),  त्वरित (पुं),  वेग (पुं),  रय (पुं),  रंहस् (क्ली),  तरस् (क्ली),  स्यद (पुं),  जव (पुं),  वाज (पुं),  प्रसर (पुं),  मन्दगामिन् (पुं),  मन्थर (पुं)

--source--
 
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः ।
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
-wordlist-
 
प्राण (पुं),  स्थामन् (क्ली),  तरस् (क्ली),  पराक्रम (पुं),  बल (पुंक्ली),  द्युम्न (क्ली),  शौर्य (क्ली),  ओजस् (क्ली),  शुष्म (क्ली),  शुष्मन् (क्ली),  शक्ति (स्त्री),  ऊर्ज (पुंस्त्री),  सहस् (क्ली),  युद्ध (क्ली),  सङ्ख्य (पुंक्ली),  कलि (पुं),  सङ्ग्राम (पुं),  आहव (पुं),  सम्प्रहार (पुं),  समर (पुंक्ली),  जन्य (पुंक्ली),  युध् (स्त्री),  आयोधन (क्ली),  संस्फोट (पुं),  कलह (पुं),  मृध (क्ली),  प्रहरण (क्ली),  संयत् (क्ली),  रण (पुंक्ली),  विग्रह (पुं),  द्वन्द्व (क्ली),  समाघात (पुं),  समाह्वय (पुं),  अभिसम्पात (पुं),  सम्मर्द (पुं),  समिध् (स्त्री),  प्रघात (पुं),  आस्कन्दन (क्ली),  आजि (स्त्री),  प्रधन (पुं),  अनीक (पुंक्ली),  अभ्यागम (पुं),  प्रविदारण (पुं),  समुदाय (पुं),  समुदय (पुं),  राटि (स्त्री),  समिति (स्त्री),  सङ्गर (पुं),  अभ्यामर्द (पुं),  सम्पराय (पुंक्ली),  समीक (क्ली),  साम्परायिक (क्ली),  आक्रन्द (पुं),  संयुग (पुंक्ली),  नियुद्ध (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रंहस्
रंहस्,  तरस्,  स्यद,  प्रस्तर,  वेग,  रयस्,  जव,  वाज
रंहस्तरः स्यदः स्यात्प्रसरो वेगो रयो जवो वाजः ।
verse 2.1.1.443
page 0051

प्राण
प्राण,  स्थामन्,  बल,  द्युम्न,  ओजस्,  शुष्मन्,  तरस्,  सह,  प्रताप,  पौरुष,  तेजस्,  विक्रम,  पराक्रम
प्राणः स्थाम बलं द्युम्नमोजः शुष्म तरः सहः ।
प्रतापः पौरुषं तेजो विक्रमः स्यात्पराक्रमः ॥ ७२३ ॥
verse 4.1.1.723
page 0083

नाममाला

Sanskrit

क्षिप्र,  आशु,  मङ्क्षु,  अरम्,  शीघ्र,  सहसा,  झटिति,  द्रुत,  तूर्ण,  जव,  स्यद,  रंहस्,  रयस्,  वेग,  तरस्,  लघु
क्षिप्राशुमङ्क्ष्वरं शीघ्रं सहसा झटिति द्रुतम् ।
तूर्णं जवः स्यदो रंहो रयो वेगस्तरो लघुः ॥ १७२ ॥
verse 0.1.1.172
page 0083

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तरस् न०
  तॄ--करणादौ यथायथम् असुन् । १ बले २ वेगे,  ३ तीरे, ४ वानरे च । ५ रोगे शब्दार्थचि० । “वन्धाय चिच्छिदु-रिभास्तरसात्मनैव” “कुचयोर्युगेन तरसा कलिताम्”“तरसाकृष्य करोति काश्चन” इति च माघः । “कैलास-नाथं तरसा जिगीषुः” रघुः ।

Capeller

German

 1. त॑रस् n.
  das Vorwärtsdringen
 Thatkraft, 
Energie. Instr. adv. eilig,  rasch.

 2. तर॑स् durchdringend,  rasch.

Grassman

German

 táras,  n. [von tar],  1〉 rasches Vordringen,  Schnelligkeit
 2〉 Fähigkeit,  mit seinen Handlungen rasch und ungehemmt zum Ziele [Page530] durchzudringen,  Energie,  Kraft,  von Personen,  parallel ójas ({33, 12}
 {607, 4}),  bála ({252, 3})
 3〉 Wirksamkeit,  Erfolg,  Nachdruck,  von Handlungen
 4〉 Fahrzeug,  Fähre [tar 2],  auch 5〉 bildlich.
-as 2〉 {33, 12}
 {607, 4} (tanúas)
 {676, 19}. — 4〉 {190, 7}.
-asā 5〉 {408, 15} yásya (vácasas) tárema 〰 śatám hímās.
-ase 2〉 {252, 3}.
-obhis 1〉 {230, 3}. — 3〉 {675, 1}.

Burnouf

French

 तरस् तरस् n.
  (तॄ
 sfx. अस्) rapidité, 
vélocité.
		 Radeau,  train de bois.
		 Rive,  rivage.
तरस्विन् a. rapide
		 fort
 vaillant. -- S. m.
  courrier, 
exprès.
		 Le vent.
		 Héros.
		 Garuḍa,  l'oiseau de Viṣṇu.

Stchoupak

French

 तरस्-
 nt. rapidité,  vivacité,  impétuosité,  énergie,  violence 
-आ- adv. rapidement,  vivement 
 -वन्त्- -विन्- a. rapide,  impétueux, 
fougueux,  énergique,  hardi.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.