| YouTube Channel

तरणिः (taraNiH)

 
Apte Hindi
Hindi
तरणिः
पुं*
 - तृ+अनि
सूर्य
तरणिः
पुं*
 - -
प्रकाश किरण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सूर्यः, सूरः, अर्यमा, आदित्यः, द्वादशात्मा, दिवाकरः, भास्करः, अहस्करः, व्रध्रः, प्रभाकरः, विभाकरः, भास्वान्, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, उष्णरश्मिः, विवर्त्तनः, अर्कः, मार्त्तण्डः, मिहिरः, अरुणः, वृषा, द्युमणिः, तरणिः, मित्रः, चित्रभानुः, विरोचन्, विभावसुः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, भानुः, हंसः, सहस्त्रांशुः, तपनः, सविता, रविः, शूरः, भगः, वृध्नः, पद्मिनीवल्लभः, हरिः, दिनमणिः, चण्डांशुः, सप्तसप्तिः, अंशुमाली, काश्यपेयः, खगः, भानुमान्, लोकलोचनः, पद्मबन्धुः, ज्योतिष्मान्, अव्यथः, तापनः, चित्ररथः, खमणिः, दिवामणिः, गभस्तिहस्तः, हेलिः, पतंगः, अर्च्चिः, दिनप्रणीः, वेदोदयः, कालकृतः, ग्रहराजः, तमोनुदः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिःपीथः, इनः, कर्म्मसाक्षी, जगच्चक्षुः, त्रयीतपः, प्रद्योतनः, खद्योतः, लोकबान्धवः, पद्मिनीकान्तः, अंशुहस्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेताः, पीतः, अद्रिः, अगः, हरिवाहनः, अम्बरीषः, धामनिधिः, हिमारातिः, गोपतिः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, तमोपहः, गभस्तिः, सवित्रः, पूषा, विश्वपा, दिवसकरः, दिनकृत्, दिनपतिः, द्युपतिः, दिवामणिः, नभोमणिः, खमणिः, वियन्मणिः, तिमिररिपुः, ध्वान्तारातिः, तमोनुदः, तमोपहः, भाकोषः, तेजःपुञ्जः, भानेमिः, खखोल्कः, खद्योतनः, विरोचनः, नभश्चक्षूः, लोकचक्षूः, जगत्साक्षी, ग्रहराजः, तपताम्पतिः, सहस्त्रकिरणः, किरणमाली, मरीचिमाली, अंशुधरः, किरणः, अंशुभर्त्ता, अंशुवाणः, चण्डकिरणः, धर्मांशुः, तीक्ष्णांशुः, खरांशुः, चण्डरश्मिः, चण्डमरीचिः, चण्डदीधितिः, अशीतमरीचिः, अशीतकरः, शुभरश्मिः, प्रतिभावान्, विभावान्, विभावसुः, पचतः, पचेलिमः, शुष्णः, गगनाध्वगः, गणध्वजः, खचरः, गगनविहारी, पद्मगर्भः, पद्मासनः, सदागतिः, हरिदश्वः, मणिमान्, जीवितेशः, मुरोत्तमः, काश्यपी, मृताण्डः, द्वादशात्मकः, कामः, कालचक्रः, कौशिकः, चित्ररथः, शीघ्रगः, सप्तसप्तिः
noun
हिन्दूनां धर्मग्रन्थेषु वर्णिता एका देवता।
"वेदेषु सूर्यस्य पूजायाः वारंवारं विधानम् अस्ति"।"
Synonyms:
 नौः, नौका, तरिका, तरणिः, तरणी, तरिः, तरी, तरण्डी, तरण्डः, पादालिन्दा, उत्प्लवा, होडः, वाधूः, वहित्रम्, पोतः, वर्वटः, अर्णवपोतः, उत्प्लवा, कण्ठालः, कर्षः, कर्षम्
noun
नद्यादि-सन्तरणार्थम् काष्ठादिभिः विनिर्मितः यानविशेषः।
"विदुरेण प्रेषितः नरः मनोमारुतगामिनीं सर्ववातसहां यन्त्रयुक्तां नावं दर्शयामास।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तरणिः,
स्त्री,
 (तीर्य्यतेऽनयेति । तॄ + “अर्त्तिसृधृ-धमीति ।” उणां । २ । १०३ । इति अनिः ।)नौका । (यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । ३९० ।“त्वामनुधावति तरणिस्तदपि गुणाकर्षतरले-यम् ॥
”)घृतकुमारी । इत्यमरः । ४ । २ । ७३ ॥
तरणिः,
पुं,
 (तरति पापमनेनेति । तॄ + अणिः ।)सूर्य्यः । (यथा, देवीभागवते । ३ । ६ । २८ ।“इत्युक्त्वा तरणिः कुन्तीं तन्मनस्कां सुलज्जिताम् ।भुक्त्वा जगाम देवेशो वरं दत्त्वाभिवाञ्छितम् ॥
”)अर्कवृक्षः । इत्यमरः ॥
भेलकः । (यथा, वोप-देवप्रशंसाश्लोकः ।“सोऽयं व्याकरणार्णवैकतरणिश्चातुर्य्यचिन्ता-मणि-र्जीयात् कोविदगर्व्वपर्व्वतपविः श्रीवोपदेवःकविः ॥
”)किरणः । इति हेमचन्द्रः ॥