| YouTube Channel

तरण (taraNa)

 
शब्दसागरः
English
तरण
m.
(-णः)
1. A raft, a float.
2. Swarga or paradise.
n.
(-णं)
1. Crossing over, passing, going across.
2. Removing from an in-
undation.
E.
तॄ to cross, affix ल्युट्.
Capeller Eng
English
तरण
n.
crossing, surpassing.
Yates
English
तरण (णः) 1.
m.
A raft
paradise.
n.
A crossing over.
Spoken Sanskrit
English
तरण - taraNa -
n.
- swimming [ sport ]
तरणकुण्ड - taraNakuNDa -
n.
- swimming-pool
तिस्रः युवतयः नद्यां तरणं कुर्वन्ति - tisraHyuvatayaHnadyAMtaraNaMkurvanti -
sent.
- Threeyoungladiesareswimmingintheriver.
जलपृक्त - jalapRkta -
adj.
- swimming
परिप्लव - pariplava -
adj.
- swimming
प्लव - plava -
adj.
- swimming
बाहुविक्षेप - bAhuvikSepa -
m.
- swimming
प्लव - plava -
m.
- swimming
प्लवन - plavana -
n.
- swimming
भेलन - bhelana -
n.
- swimming
अप्लव - aplava -
adj.
- not swimming
स्नानशिरस्क - snAnaziraska -
n.
- swimming cap
स्नानशिरस्क - snAnaziraska -
n.
- swimming hat
स्नानशिरस्त्राण - snAnazirastrANa -
n.
- swimming cap
स्नानशिरस्त्राण - snAnazirastrANa -
n.
- swimming hat
क्रीडासरस् - krIDAsaras -
n.
- swimming pool
स्नानवस्त्र - snAnavastra -
n.
- swimming costume
उदप्लुत - udapluta -
adj.
- swimming in water
मधुप्लुत - madhupluta -
adj.
- swimming with honey
रुधिरप्लावित - rudhiraplAvita -
adj.
- swimming with blood
नयनप्लव - nayanaplava -
m.
- swimming of the eyes
प्लवित - plavita -
n.
- swimming or springing
बाहुक - bAhuka -
adj.
- swimming with the arms
प्लुत - pluta -
adj.
- floating or swimming in
नदीतर - nadItara -
m.
- swimming across a river
संसर्पिन् - saMsarpin -
adj.
- floating or swimming about
उदप्रुत् - udaprut -
adj.
- swimming or splashing in water
पारिप्लवदृष्टि - pAriplavadRSTi -
adj.
- having tremulous or swimming eyes
पारिप्लवनेत्र - pAriplavanetra -
adj.
- having tremulous or swimming eyes
विसर्पिन् - visarpin -
adj.
- gliding or roaming or swimming or winding about
कूर्म - kUrma -
m.
- earth considered as a tortoise swimming on the waters
Wilson
English
तरण
m.
(-णः)
1 A raft, a float.
2 Svarga or paradise.
n.
(-णं)
1 Crossing over, passing, going across.
2 Removing from an inundation.
E.
तॄ to cross, affix ल्युट्.
Apte
English
तरणः [taraṇḥ], [तॄ-ल्युट्]
A boat, raft.
Svarga or heaven.
णम् Crossing over.
Conquering, overcoming.
An oar.
Apte 1890
English
तरणः [तॄ-ल्युट्] 1 A boat, raft.
2 Svarga or heaven.
णं 1 Crossing over.
2 Conquering, overcoming.
3 An oar.
Monier Williams Cologne
English
तरण a
m.
a raft, boat,
L.
‘final landing-place’, heaven,
L.
तरण
n.
crossing over, passing (ifc. ),
KātyŚr.
i, 7, 13
R.
Vikr.
Rājat.
Hit.
overcoming (as of misfortune
gen.
),
MBh.
i, 6054
carrying over,
W.
an oar (?),
Kauś.
52
तरण
cf.
ऊर्ध्व-, दुस्-
प्र-त॑र्°, सु-.
तरण b, °र॑णि,
&c.
See
p.
438, col. 3.
Monier Williams 1872
English
तरण, अस्, m. a raft, a boat
Svarga or paradise
(the final landing-place)
(अम्), n. crossing over,
passing, going across, carrying over, transporting
conquering, overcoming
an oar
(for तरणी see
under तरणि below
cf. also सु-तरण।)
Macdonell
English
तरण tar-aṇa,
n.
crossing, passing over, passage 🞄of (—°)
overcoming
-áṇi,
a.
pressing 🞄onward, swifts
m.
sun
-aṇīya, fp. to be 🞄crossed.
Benfey
English
तरण तरण, i. e. तॄ + अन,
n.
1.
Passing over, crossing, Rām. 6, 11, 4.
2. Overcoming, MBh. 1, 6054.
--
Comp.
दुस्-,
adj.
,
f.
णी, difficult to be crossed,
MBh. 8, 3905.
प्रतीप-,
n.
crossing
over (literally, crossing against the
stream), Vikr. d. 24 (read उह्यमा-
नस्य, instead of उद्यमानस्य, which
would be the ptcple. pres. pass. of उन्द्
cf. Lenz. App. cr.).
Apte Hindi
Hindi
तरणः
पुं*
- तृ+ल्युट्
"नाव, बेड़ा"
तरणः
पुं*
- तृ+ल्युट्
स्वर्ग
तरणम्
नपुं*
- -
पार करना
तरणम्
नपुं*
- -
"जीतना, पराजित करना"
तरणम्
नपुं*
- -
"चप्पू, डाँड़"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೋಣಿ /ಹರಿಗೋಲು
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरणयोः)- कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > तरत्यनेन
तरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರ್ಗ /ದೇವಲೋಕ
निष्पत्तिः - > तॄ - कर्म० "ल्युट्" (३-३-११३)
तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರನ್ನು ದಾಟುವುದು /ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದು
निष्पत्तिः - > तॄ - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "क्षणमपि सज्जनसङ्गतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका"
उल्लेखाः - > हरिवं०
तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೋಣಿಯ ಹುಟ್ಟು
निष्पत्तिः - > तॄ - कर्म० "ल्युट्" (३-३-११३)
तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೇಲಾಡುವುದು
तरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ
L R Vaidya
English
taraRa {% (I) m. %} 1. A boat, a raft
2. heaven.
taraRa {% (II) n. %} 1. Crossing over
2. conquering, overcoming
3. an oar.
Bopp
Latin
तरण n. (r. तॄ s. अन) trajectio, trajectus. HIT. 75. 4.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
taraṇa, nt. (Skt. id., fording (a river), so also Tib. rgal ba, below
AMg. id., defined Ratnach. swimming, crossing), perhaps boating, rowing, or swimming, in lists of arts and sports: javite plavite taraṇe LV 〔156.10〕
°ṇam, after javitam, plavitaṃ, Mvy 〔5001〕 = Tib. rgal ba. Foucauxʼs Tib. rgyal in LV, prob. error for rgal
he renders la natation.
Kridanta Forms
Sanskrit
तॄ (तॄ꣡ प्लवनतरणयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तरणम्
अनीयर् = तरणीयः - तरणीया
ण्वुल् = तारकः - तारिका
तुमुँन् = तरितुम् / तरीतुम्
तव्य = तरितव्यः / तरीतव्यः - तरितव्या / तरीतव्या
तृच् = तरिता / तरीता - तरित्री / तरीत्री
क्त्वा = तीर्त्वा
ल्यप् = प्रतीर्य
क्तवतुँ = तीर्णवान् - तीर्णवती
क्त = तीर्णः - तीर्णा
शतृँ = तरन् - तरन्ती
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgal
अनुयुक्त / तरण
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तरणं,
क्ली,
(तॄ + भावे ल्युट् ।) प्लवनपूर्व्वक-देशान्तरगमनम् इति दुर्गादासः
पारगम-नम् सन्तरणम् यथा, मोहमुद्गरे ।“क्षणमपि सज्जनसङ्गतिरेकाभवति भवार्णवतरणे नौका
तरणः,
पुं,
(तीर्य्यतेऽनेनेति तॄ + करणे ल्युट् ।)भेलकः इति त्रिकाण्डशेषः
स्वर्गः इतिशब्दसन्दर्भसिन्धुः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तरण
पु०
तृ--करणे कर्मणि भावे वा ल्युट् प्लवे (भेला)२ स्वर्गे प्लवने देशान्तरगमने पारगमने चन० शब्दार्थचि० “भवति भवार्णवतरणे नौका”मोहमुद्गरः “स्वप्ननदीतरणाववर्षणामेध्यदर्शनप्रयाणेषुतु सकृत्कालद्रव्यैकार्थत्वात्” कात्या० श्रौ० ७१३
Capeller
German
तरण
n.
das Übersetzen, Überwinden.
Grassman
German
(taraṇa), n., dass., enthalten in su-taraṇá.
Burnouf
French
तरण तरण
n.
(तॄ
sfx. अन) traversée,
action de passer. -- M. radeau, train de bois, cf. तर।
Le lieu
l'on va après la traversée de la vie, c-à-d. le paradis.
तरण्यामि (dénom. de तरण) traverser
aller.
Stchoupak
French
तरण-
nt. traversée, passage
fait de surmonter qqch. (gén. ).