तम् (tam)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 तम् ता॑म्यति (ता॑म्य°ते),  pp.
   तान्त॑ become dark, 
dull,  or stiff
 faint away,  be exhausted,  languish,  perish (also impers.
   
w.
  acc.
  of subj. ). —आ,  उद् & सम् languish,  be perplexed.  प्र be out
of breath,  be exhausted,  languish. — Cf.  अ॑वतान्त,  नितान्त.

Yates

English

 तम् (य,  उ,  इर्) ताम्यति 4.
a. To desire
to be pained in body or mind.

Apte

English

तम् [tam],  4 P.
  (ताम्यति,  तान्त)

To choke,  be suffocated.

To be exhausted or fatigued
 ललितशिरीषपुष्पहननैरपि ताम्यति यत् Māl.
 5.31.

To be distressed (in body or mind),  be uneasy or pained,  pine,  waste away
 प्रविशति मुहुः कुञ्जं गुञ्जन्मुहुर्बहु ताम्यति Gīt.*
  5
 गाढोत्कण्ठा ललितलुलितैरङ्गकै- स्ताम्यतीति Māl.
 15
9.33
 तृष्णे मुधा ताम्यसि Mu.*
  3.1
 नार्यो मुग्धशठा हरन्ति रमणं तिष्ठन्ति नो वारितास्तत्किं ताम्यसि ... Amaru.*
  8.

To stop,  become immovable
 Rāj. T. 5.345.

To wish,  desire. Caus.
   (तमयति) To suffocate,  choke.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 तम् {c4c} P. (ताम्यति,  तांत) 1 To choke,  be suffocated. 
2 To be exhausted or fatigued
 ललितशिरीषपुष्पहननैरपि ताम्यति यत् Māl. 5. 31. 
3 To be distressed (in body or mind),  be uneasy or pained,  pine,  waste away
 प्रविशति मुहुः कुंजं गुंजन्मुहुर्बहु ताम्यति Gīt. 5
 गाढोत्कंठा ललितलुलितैरंगकैस्ताम्यतीति Māl. 1. 15,  9. 33
 तृष्णे मुधा ताम्यसि Mu. 3. 1
 Amaru. 7. 
4 To stop,  become immoveable. 
5 To wish,  desire. 
Caus. (तमयति) To suffocate,  choke. 

Monier Williams Cologne

English

 तम् cl.
  4. ता॑म्यति (Pāṇ.  vii,  3,  74
 rarely Ā. R.
  ii,  63,  46
 Gīt.
  v,  16
 pf.  तताम,  ŚBr.
   iv
 aor.
  Pass.
  अतमि,  Pāṇ.
  vii,  3,  34,  Kāś.
 
 Ved.
   inf.
   त॑मितोस्,  with आ॑ preceding,  ‘till exhaustion’,  TBr.
   i,  4,  4,  2
 TāṇḍyaBr.
   xii
 Lāṭy.
 
 Āp.
  
 pf.  Pass.
  p.
  -तान्त॑,  q.v.)
to gasp for breath (as one suffocating),  choke,  be suffocated,  faint away,  be exhausted,  perish,  be distressed or disturbed or perplexed,  RV.
   ii,  30,  7 (न॑ मा तमत् [aor.  subj.] ‘may I not be exhausted’),  Kāṭh.
 
 TBr.
   &c.
  
to stop (as breath),  become immovable or stiff,  Suśr.
 
 Mālatīm.
  
 Amar.
 
 Rājat.
  v,  344
to desire (cf.   2. °म,  °मत),  Dhātup.
   xxvi,  93 :
Caus.
  तम॑यति (aor.  Pass.
  अतामि,  Pāṇ.
  vi,  4,  93,  Kāś.
 ) to suffocate,  deprive of breath,  ŚBr.
   iii,  3,  2,  19 and 8,  1,  15
 KātyŚr.
   vi,  5,  18
 cf.
   अ॑-तमेरु.

Monier Williams 1872

English

 तम् तम्,  cl. 4. P. (rarely A.) ताम्यति, 
ताम्यते,  तताम,  तमितुम्,  to gasp for
breath (as one suffocating),  choke,  be suffocated, 
breathe with difficulty
 to faint away
 to be exhausted, 
perish
 to be distressed in body or mind
 to be
disturbed or perplexed
 to stop,  become immovable
or stiff
 to wish,  desire: Caus. तमयति,  -यितुम्, 
to suffocate,  deprive of breath
 [cf. Lat. temere, 
tabeo (?)
 Old Germ. damf
 Russ. tomlju.]

Macdonell

English

 तम् TAM,  Ⅳ. P. (Ā.) tā́mya,  become 🞄breathless,  choke
 faint
 be exhausted or 🞄distressed
 be beside oneself
 become rigid: 🞄pp. tāntá,  distressed. ā,  be beside oneself,  be 🞄at a loss what to do
 become rigid. ud,  become 🞄[Page107-2] 🞄faint
 be distressed. ni,  pp. nitānta,  🞄q. v. sam,  become exhausted.

Benfey

English

 तम् तम्,  i. 4,  ताम्य,  Par. (also
Ātm. ,  Rām.  2,  63,  50), 
 1. To become
breathless,  Suśr. 1,  120,  16.
 2. To
breathe with difficulty,  Rājat. 5,  344.
 3. To become exhausted,  Rām.  2,  52, 
25.
 4. To be distressed,  Amar. 7.
 5.
To become staring,  immoveable,  Amar.
3.
 6. To choke (ved.).
 7. † To desire.
Ptcple. of the pf.  pass. तान्त,  Dis-
tressed,  Kathās. 24,  65. Caus. तमय।
 -- With the prep. आ आ,  To become
breathless,  Rām.  2,  63,  50. -- With उद्
उद्, 
 1. To become breathless,  Rām.  2, 
65,  45 Gorr.
 2. To be distressed,  Rājat.
6,  124. -- With नि नि in नितान्त,  Exces-
sive,  much,  Pañc. i. d. 139. °त + म्, 
adv. Much,  excessively,  Rājat. 4,  634
violently,  Bhāg. P. 4,  8,  15. -- With
परि परि,  To gasp. Suśr. 2,  447,  7. --
प्र प्र, 
 1. To become breathless,  Suśr.
1,  121,  1.
 2. To become exhausted, 
MBh. 12,  12241.
 3. To be beside one's
self,  Rām.  2,  12,  105. -- With सम् सम्, 
To become exhausted,  Gīt. 4,  21. -- Cf. 
probably Lat. temere,  con-tumax,  teme-
tum,  abs-temius perhaps O.H.G. damf, 
damfjan,  an old Causal (to choke).

Hindi

उसे

Apte Hindi

Hindi

तम्
"दिवा*पर*,  " - -
"दम घुटना,  रुद्ध श्वास होना"

तम्
"दिवा*पर*,  " - -
"परिश्रान्त होना,  थक जाना"

तम्
"दिवा*पर*,  " - -
"दुःखी होना,  बेचैन या पीडित होना,  पीड़ा देना,  बर्बाद करना"

L R Vaidya

English

 tam {% vi. 4P (pp. तांत
 pres. ताम्यति) %} 1. To choke,  to be suffocated
 2. to be exhausted,  to be fatigued,  ललितशिरीषपुष्पहननैरपि ताम्यति यत् M.M.v.
 3. to be distressed in body or mind,  तत्किं ताम्यसि किं च रोदिषि मुधा Am.S.7.With उद्-,  to be impatient,  e.g. हृदय किमेवमुत्ताम्यसि.

Bopp

Latin

 तम् 4. P. ताम्यामि dolore affici,  moerere,  languescere, 
tabescere,  confici. R. Schl. II. 52. 25.: ताम्यति शो-
केन
 106. 31.: भरतेन ताम्यता. -- Caus. तमयामि
vexare
 MAH. Ros. पुनर् युद्धाय सञ्जग्मुस् तमयन्तः
परस्परम्. (Fortasse lat. tabeo huc pertinet,  mutatâ na-
sali in mediam ejusdem organi,  sicut in gr. βϱοτός,  in
lith. dewyni novem
 russ. tomlju fatigo,  vexo.)
c. आ i. q. simpl. R. Schl. II. 63. 50. in ATM. तस्य त्व्
आताम्यमानस्य तं वाणम् अहम् उद्धरम्.
c. नि Part. pass. नितान्त multus,  immodicus,  immode-
ratus. RAGH. 3. 8 et 35. 14. 43. UR. 24. 4. 74. 8. RITU-S.
1. 5.
c. प्र i. q. simpl. R. Schl. II. 12. 105.: प्रताम्य वा प्रज्वल
वा प्रणश्य वा.
c. सम् id. GITA-GOV. 4. 21.: चिन्तासु सन्ताम्यति.

Lanman

English

 √tam (tā́myati,  -te [763]
 tatā́ma
 átamat
tāntá [955a]). become darkened,  of
the eye
 become powerless,  deadened, 
stupefied,  numb,  or inactive. [orig. mg, 
prob.,  ‘be dark, ’ see tamas: cf. támisrā, 
‘darkness, ’ Lat. tenebrae,  *temsrae,  ‘darkness, 
’ Old High Ger. dinstar,  ‘dark’
 Old
High Ger. dëmar,  ‘dusk, ’ Ger. dämmern, 
‘become twilight, ’ but not Eng. dim.]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तम्
मूलधातुः:
   तमु
धात्वर्थः:
  काङ्क्षायाम्, ग्लानौ (चारु.)
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  ताम्यति

Abhyankara Grammar

English

तम्  personal ending तम् substituted for थम् in the impera. imperf. potential,  benedictive,  aorist and conditional
 cf. P. III. 4.85,  101

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 तम् mit °अभ्युद् H 34,  29 [अभ्युत्तताम = तत्वरे खिन्नो वाभूत्].

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  तम्,  नितम्,  सुभ्
verb
 
श्वसने किञ्चित् व्यवधानोत्पत्त्यनुकूलः व्यापारः।
 "ताम्यन्ति मे प्राणाः अस्मिन् प्रदूषिते स्थाने।"

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“उन्भ पूरणे”@} 2 उम्भकः-म्भिका,  उम्भकः-म्भिका,  उम्बिभिषकः-षिका
   उम्भिता-त्री,  उम्भयिता-त्री,  उम्बिभिषिता-त्री
   3 उम्भन्-न्ती-ती,  उम्भयन्-न्ती,  उम्बिभिषन्-न्ती
   उम्भिष्यन्-न्ती-ती,  उम्भयिष्यन्-न्ती-ती,  उम्बिभिषिष्यन्-न्ती-ती
   -- उम्भयमानः,  उम्भयिष्यमाणः
   उप्-उब्-उम्भौ-उम्भः
   -- -- उम्भितः-तम्-तवान्,  उम्भितः,  तम्,  उम्बिभिषितः-तवान्
   उम्भः,  उम्भः,  उम्बिभिषुः,  उम्बिभयिषुः
   4 उम्भितव्यम्,  उम्भयितव्यम्,  उम्बिभिषितव्यम्
   उम्भनीयम्,  उम्भनीयम्,  उम्बिभिषणीयम्
   उम्भ्यम्,  उम्भ्यम्,  उम्बिमिष्यम्
   ईषदुम्भः,  दुरुम्भः,  सूम्भः
   -- उभ्यमानः,  उम्भ्यमानः,  उम्बिभिष्यमाणः
   उम्भः,  5 कुम्भः 6,  7 अयस्कुम्भः,  8 कुम्भी,  उम्भः,  उम्भिभिषः
   उम्भितुम्,  उम्भयितुम्,  उम्बिभिषितुम्
   उम्भा,  उम्भना,  उम्बिभिषा,  उम्बिभयिषा
   उम्भनम्,  उम्भनम्,  उम्बिभिषणम्
   उम्भित्वा,  उम्भयित्वा,  उम्बिभिषित्वा
   समुभ्य,  समुम्भ्य,  समुम्बिभिष्य
   उम्भम् २,  उम्भित्वा २,  उम्भम् २,  उम्भयित्वा २,  उम्बिभिषम् २
   उम्बिभिषित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१०३)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३२०-सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  [[६। ‘अनिदिताम्’ (६-४-२४) इति नलोपे ‘शे तम्फादीनां’ (वा। ७-१-५९) इति नुम्।]]
 04 =>
  [पृष्ठम्०१०१+ २७]
 05 =>
  [[१। केन उभ्यते = पूर्यते इति कुम्भः। कर्मणि घञ्। पृषोदरादित्वात् पररूपम्। ‘अतः कृकमिकंसकुम्भ--’ (८-३-४६) इत्यत्र निपातनाद्वा पररूपम्।]]
 06 =>
  [[आ। “पीयृषोभितहेमकुम्भविशुभवृक्षोजशुम्भत्तमा दृब्धस्रग्धरचृत्तकैश्यविधितां शोभां जुडन्त्योऽजुनन्।” धा। का। २-७५।]]
 07 =>
  [[२। ‘अतः कृकमिकंस’ (८-३-४६) इति विसर्गस्य सत्वम्।]]
 08 =>
  [[३। ‘जातेरस्त्रीविषयात्’ (४-१-६३) इति ङीष्।]]

Capeller

German

 तम् त॑म्यति (°ते) außer Atem kommen, 
stocken,  starr werden,  erschöpft sein, 
ermatten,  vergehen,  hinschwinden, 
schmachten
 p.p. तान्त॑ Caus. तम॑यति
ersticken (trans.) आ u. उद् vergehen, 
hinschmachten.  नि p.p. नितान्त् s. bes.

Grassman

German

 √tam [Cu. 〔S. 496〕],  betäubt,  erstickt,  erschöpft sein.
Stamm tama:
-at unpersönlich mā 〰,  ich bin erschöpft {221, 7}.

Burnouf

French

 *तम् तम्। ताम्यामि 4
 p. तताम
 etc. pp.
तमित। Etre affligé,  languir,  dépérir.
		 Regretter,  désirer
(?).
		 Lat. tabeo (?).

Stchoupak

French

 तम्-
 {%tāmyati -te 
 %} (तान्त-) -- défaillir,  languir,  suffoquer, 
être perplexe,  paralysé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.