| YouTube Channel

तमोघ्न (tamoghna)

 
शब्दसागरः
English
तमोघ्न
m.
(-घ्नः)
1. Fire.
2. The sun.
3. The moon.
4. The legislator
BUDDHA.
5. VISHNU.
6. SIVA.
E.
तमस् darkness, (physical or
moral, ) and घ्न destroyer. तमोऽन्धकारं मोहमज्ञानं वा हन्ति तम-ठक्
Capeller Eng
English
तमोघ्न
a.
destroying darkness
m.
the sun.
Yates
English
तमो-घ्न (घ्नः) 1.
m.
Fire
sun, moon
Buddha, Vishnu, Shiva.
Wilson
English
तमोघ्न
m.
(-घ्नः)
1 Fire.
2 The sun.
3 The moon.
4 The legislator BUDDHA.
5 VIṢṆU.
6 ŚIVA.
E.
तमस् darkness, (physical or moral, ) and घ्न destroyer.
Monier Williams Cologne
English
तमो—घ्न
m.
‘destroying darkness’, the sun,
MBh.
iii, 193
vii, 6296
the moon,
L.
fire,
L.
Viṣṇu,
L.
Śiva
a Buddha (‘बोध, knowledge’,
T.
),
L.
Benfey
English
तमोघ्न तमोघ्न, i. e. तमस्-घ्न,
m.
The sun, MBh. 3, 193.
Apte Hindi
Hindi
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
सूर्य
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
चाँद
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
आग
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
विष्णु
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
शिव
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
ज्ञान
तमोघ्नः
पुं*
तमस्-घ्नः -
बुद्धदेव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರ
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶಿವ
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನ
निष्पत्तिः - > हन (हिंसागत्योः) - "कः" (वा० ३-२-५)
व्युत्पत्तिः - > तमः अन्धकारं मोहमज्ञानं वा हन्ति
तमोघ्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧ
विस्तारः - > "तमोघ्नः सूर्यवह्नीन्दुबुद्धशङ्करविष्णुषु" - मेदि०
तमोघ्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಂಧಕಾರವನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ
L R Vaidya
English
tamoGna {% m. %} 1. the sun
2. the moon
3. fire
4. Vishṇu
5. Śiva
6. knowledge.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् १०९७
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः १०९८
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः १०९९
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः
उरुक्रमोरुगायौ तमोघ्नः श्रवणोऽपि ६३
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ६४
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक्
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ६५
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ६६
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ६७
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ६८
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ६९
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ७०
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ७१
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ७२
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ७३
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ७४
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्, बहुल, शिखिन्, हुतवह, वैश्वानर, अग्नि, वसु, वह्नि, वायुसख, सितेतरगति, स्वाहाप्रिय, पावक, अर्चिष्मत्, ज्वलन, कृशानु, अनल, धूमध्वज, हव्यवाह्, बर्हिर्ज्योतिस्, उषर्बुध, दहन, चित्रभानु, शुचि, कृपीटयोनि, दमुनस्, कृष्णवर्त्मन्, आशुशुक्षणि, विभावसु, अपांपित्त, जातवेदस्, तनूनपाद्, वीतिहोत्र, बृहद्भानु, आश्रयाश, धनञ्जय, हिरण्यरेतस्, तमोघ्न, रोहिताश्व, हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ६२
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ६३
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ६४
verse 1.1.1.62
page 0009
Mahabharata
English
*Tamoghna (“destroying darkness”) = Sūrya (the Sun): III, 193
VII, 6296.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तमोघ्नः,
पुं,
(तमोऽन्धकारं मोहमज्ञानं वाहन्तीति हन + टक् ।) वह्निः सूर्य्यः (यथा, महाभारते १४४ १३६ ।“स देवशत्रूनिव देवराजःकिरीटमाली व्यधमत् समन्तात् ।यथा तमांस्यभ्युदितस्तमोघ्नःपूर्व्वप्रतिज्ञां समवाप्य वीरः
”)चन्द्रः बुद्धः केशवः शम्भुः इति मेदिनी ।ने, ७१
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तमोघ्न
पु०
तमोऽन्धकार मोहमज्ञानं वा हन्ति हन--टक् ।१ सूर्य्ये, वह्नौ, चन्द्रे, बोधे, विष्णौ, शिवे चमेदि० मनुष्यकर्त्तृके तु टक् किन्तु अण् तमो-घात अमनुष्ये तमोनाशके
त्रि०
तत्र सूर्य्ये“आशुगामी तमीघ्नश्च हरिदश्वश्च कीर्त्यसे” भा० व०३ अ० “यथा तमांस्यभ्युदितस्तमोघ्नः पूर्वां प्रतिज्ञांसमवाप्य वीरः” भा० द्रो० १४६ अ०
Capeller
German
तमोघ्न das Dunkel verscheuchend
m.
Sonne
o. Mond.
Burnouf
French
तमोघ्न तमोघ्न
m.
(तमस्
हन्) le feu, le Soleil, la
Lune [considérés comme éclairants].
Viṣṇu, Śiva, le Buddha
[destructeurs de l'esprit de ténèbres].