| YouTube Channel

तमिस्र (tamisra)

 
शब्दसागरः
English
तमिस्र
m.
(-स्रः) The dark half of the month, from the full to the change.
f.
(-स्रा)
1. A dark night, or one during the wane of the moon.
2. Great or extensive darkness.
3. The night of the new moon.
4.
Any night.
n.
(-स्रं)
1. Darkness.
2. Anger, wrath.
E.
तमस् dark-
ness, added, and substituted for the penultimate.
Capeller Eng
English
तमिस्र
n.
darkness (also
f.
त॑मिस्त्रा), a dark night
a
cert.
dark hell, hell
i.g.
Yates
English
तमिस्र (स्रं) 1.
m.
Dark half of the moon
from the full to the change.
f.
A dark night
great darkness.
1.
n.
Darkness
anger.
Spoken Sanskrit
English
तमिस्र - tamisra -
adj.
- dark
तमिस्र - tamisra -
n.
- hell
तमिस्र - tamisra -
n.
- anger
तमिस्र - tamisra -
n.
- dark hell
तमिस्र - tamisra -
n.
- dark night
तमिस्र - tamisra -
n.
- darkness
Wilson
English
तमिस्र
m.
(-स्रः) The dark half of the month, from the full to the
change.
f.
(-स्रा)
1 A dark night, or one during the wane of the moon.
2 Great or extensive darkness.
3 The night of new moon.
4 Any night.
n.
(-स्रं)
1 Darkness.
2 Anger, wrath.
E.
तमस darkness, added, and substituted for the
penultimate.
Apte
English
तमिस्र [tamisra],
a.
Dark.
स्रम् Darkness
एतत्तमालदलनीलतमं तमिस्रम्
Gīt.*
11
करचरणोरसि मणिगणभूषणकिरणविभिन्नतमिस्रम् 2
Ki.*
5.2.
Mental darkness, illusion.
Anger, wrath. -स्रः The dark half of the month.
Comp.
-पक्षः the dark fortnight (of a lunar month)
R.*
6. 34
तमिस्रपक्षत्रुटिकूटभक्षितम्
N.
Apte 1890
English
तमिस्र a. Dark.
स्रं 1 Darkness
एतत्तमालदलनीलतमं तमिस्रं Gīt. 11
करचरणोरसि मणिगणभूषणकिरणविभिन्नतमि स्रं 2.
Ki. 5. 2.
2 Mental darkness, illusion.
3 Anger, wrath.
स्रः The dark half of the month.
Comp.
पक्षः the dark fortnight (of a lunar month)
R. 6. 34.
Monier Williams Cologne
English
त॑मिस्र
m.
=
-पक्ष,
W.
त॑मिस्र
n.
darkness, dark night (also
pl.
),
MBh.
iv, 710
BhP.
v, 13, 9
Gīt.
xi, 12
a dark hell, hell (in general),
BhP.
iv, 6, 45
anger,
L.
त॑मिस्र
cf.
सु-
तामिस्र
Monier Williams 1872
English
तमिस्र, अम्, n. darkness, a dark night
darkness
of mind, illusion
anger, wrath
(आ), f. a dark night,
or one during the wane of the moon
great or ex-
tensive darkness, the night of new moon, any night
(अस्), m. the dark half of the month, from the full
to the change
[cf. सु-तमिस्र, तामिस्र, तमि-
षीचि।]
—तमिस्र-पक्ष, अस्, m. the fortnight of
the moon's wane, the time from full moon to new
moon.
तमिस्र तमिस्र। See above.
Macdonell
English
तमिस्र tamis-ra,
n.
darkness, dark night
🞄ā,
f.
id.
-pakṣa,
m.
dark fortnight (full 🞄moon till new moon).
Benfey
English
तमिस्र तमिस्र, i. e. तमस् + र,
I.
n.
Darkness, a dark night, MBh. 4, 710.
II.
f.
रा, A night without moon or star,
Ragh. 5, 13.
--
Comp.
अ-,
adj.
without
darkness, Śiś. 9, 12.
Apte Hindi
Hindi
तमिस्र
वि* - तमिस्रा+अच्
काला
तमिस्रम्
नपुं*
- -
अन्धकार
तमिस्रम्
नपुं*
- -
मानसिक अन्धकार भ्रम
तमिस्रम्
नपुं*
- -
"क्रोध, कोप"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तमिस्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಧಕಾರ /ಕತ್ತಲೆ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > तमिस्रा रात्रिराश्रयत्वेनास्त्यस्य
प्रयोगाः - > "अनभिज्ञास्तमिस्राणां दुर्दिनेष्वभिसारिकाः"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-४३
तमिस्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಕವಿದಿರುವ ನರಕ
प्रयोगाः - > "अमङ्गलानां तमिस्रमुल्बणं विपर्ययः केन तदेव कस्यचित्"
उल्लेखाः - > भाग० ४-६-४५
तमिस्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ /ಕ್ರೋಧ
तमिस्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ
L R Vaidya
English
tamisra {% (I) a. (f. स्रा) %} Dark.
tamisra {% (II) n. %} 1. Darkness, एतत्तमालदलनीलतमं तमिस्रम् Git.G.xi.
2. illusion
3. anger, wrath.
Bopp
Latin
तमिस्र n. (a तमस् s. attenuato penultimo in इ) i. q.
तमस्. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उच्चन्द्रस्त्वपररात्रस्तमिस्रं तिमिरं तमः १४५
ध्वान्तं भूछायान्धकारं तमसं समवान्धतः
-wordlist-
उच्चन्द्र (पुं), अपररात्र (पुं), तमिस्र (क्ली), तिमिर (क्ली), तमस् (क्ली), ध्वान्त (क्ली), भूच्छाया (स्त्री), अन्धकार (पुंक्ली), सन्तमस (क्ली), अवतमस (क्ली), अन्धतमस (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अवतमस्
अवतमस्, अन्धतमस्, संतमस्, ध्वान्त, अन्धकार, तिमिर, तमस्, तमिस्रा, तमिस्र, भूछाया
अवतमसमन्धतमसं संतमसं ध्वान्तमन्धकारं
तिमिरं तमस्तमिस्रां तमिस्रमिच्छन्ति भूछायाम् ११०
verse 1.1.1.110
page 0014
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तमिस्रं,
क्ली,
(तमोऽस्त्यत्र “ज्योत्स्नातमिस्रेति ।”५ ११४ इति निपातनात् साधुः यद्वा, तमिस्रा अस्त्याश्रयत्वेनास्य अच् ।) अन्धकारम् ।इत्यमरः
(यथा, महाभारते २१ १७ ।“यदेतन्नर्त्तनागारं मत्स्यराजेन कारितम् ।दिवात्र कन्या नृत्यन्ति रात्रौ यान्ति यथागृहम्
तमिस्रे तत्र गच्छेथा गन्धर्व्वास्तन्न जानते
”)क्रोधः इति मेदिनी रे, ६१
(नरकविशेषः ।यथा, भागवते ४४ ।“अमङ्गलानाञ्च तमिस्रमुल्वणंविपर्य्ययः केन तदेव कस्यचित्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तमिस्र
न०
तमोऽस्त्यत्र ज्योत्स्नेत्यादि० नि० तमिस्रा रात्रिरा-श्रयत्वेनास्त्यस्य अच् वा अन्धकारे क्रोधे मेदि० ।३ तमःप्रधानरात्रौ स्त्री अमरः दर्शरात्रौवाचस्पतिः अन्घकारततौ स्त्री मेदि० “सूर्य्येतपत्यावरणाय दृष्टेः कल्पेत लोकस्य कथं त-मस्रा” रघुः “अनभिज्ञास्तमिस्राणां दुर्दिनेष्वभिसा-रिकाः” कुमा० “उज्झती शुचमिवाशु तमिस्रा” किरा०
Capeller
German
तमिस्र
n.
Dunkel, Finsternis.
Burnouf
French
तमिस्र तमिस्र
n.
(pour तमस्र, sfx. र) obscrité.
Au fig. obscurité de l'esprit
ignorance, erreur, péché, etc.
Colère. -- M. la partie obscure du mois, de la pleine lune à la
nouvelle. -- F. तमिस्रा nuit obscure
nuit de la nouvelle lune
nuit en gén.
Stchoupak
French
तमिस्र-
nt. sg. ou
pl.
obscurité, sombre nuit
enfer
-आ-
f.
sombre nuit.
°पक्ष-
m.
quinzaine noire du mois lunaire.