| YouTube Channel

तपस्वी (tapasvI)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 योगी, तपस्वी, मुनिः
noun
यः योगे निपुणः।
"योगी योगसाधनां करोति"।"
Synonyms:
 तपस्वी, आश्रमवासी, आश्रमसद्, ऋषिः, जटाधरः, जटी, जटिलः, जितेन्द्रियः, परोक्षः, मुनिः, यतिः, यती, लिङ्गी, श्रमणः, तापसः
noun
यः तपस्यां करोति।
"विश्वामित्रः तपस्वी आसीत्।"
पुराणम्
English
तपस्वी / TAPASVĪ. A son born to cākṣuṣa manu of naḍvalā. (Chapter 13, aṁśa 1, viṣṇu purāṇa).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तपस्वी
Root: तपस्विन्
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ poor
⇒ nArada
⇒ pauper
⇒ ascetic
⇒ wretched
⇒ miserable
⇒ an ascetic
⇒ distressed
⇒ kind of karaJja tree
⇒ practising austerities
Shloka(s):
2|7|42|1 ► तपस्वी तापसः पारिकाङ्क्षी वाचंयमो मुनिः। (ब्रह्मवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|7|42|1 ⇢ तपस्वी (तपस्विन्) (पुं) ⇒ poor, nArada, pauper, ascetic, wretched, miserable, an ascetic, distressed, kind of karaJja tree, practising austerities
➠ 2|7|42|1 ⇢ तापसः (तापस) (पुं) ⇒ moon, manyu, gharma, ascetic, austerities, name of a hotR, practitioner of religious austerity, little egret heron [ Ardea nivea - Zoo. ], relating to religious austerity or to an ascetic
➠ 2|7|42|1 ⇢ पारिकाङक्षी (पारिकाङ्क्षिन्) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मौनव्रतिः
जातिः ➡ ऋषिः
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ तपस्विजटा
गुण-गुणी-भावः ➡ तपस्विजटा
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तपस्वी, [न्] त्रि, (तपोऽस्यास्तीति । तपस् +“तपःसहस्राभ्यां विनीनी ।” ५ । २ । १०२ ।इति विनिः ।) तपोयुक्तः । तत्पर्य्यायः ।तापसः २ पारिकाङ्क्षी ३ । इत्यमरः । २ । ७ । ४२ ॥
पारकाङ्क्षी ४ पारिकाङ्क्षकः ५ । इति शब्द-रत्नावली ॥
तपोधनः ६ । (यथा, मनुः । ४ ।१६२ ।“न हिंस्याद्ब्राह्मणान् गाश्च सर्व्वांश्चैव तपस्विनः ॥
”)आनुकम्प्यः । इति मेदिनी । ने, १८५ ॥
तपस्वी, [न्]
पुं,
 (तपस् + अस्त्यर्थे विनिः ।)नारदः । इति शब्दरत्नावली ॥
मत्स्यविशेषः ।तपास्या माछ इति भाषा । तत्पर्य्यायः । तपः-करः २ चेष्टकः ३ चेष्टः ४ । इति शब्द-चन्द्रिका ॥
(चाक्षुषस्य मनोः पुत्त्रविशेषः । यथा, हरिवंशे । २ । १८ ।“ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवान् कविः ॥
”)घृतकरञ्जवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥