तन्मात्र (tanmAtra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishतन्मात्र - tanmAtra - - potential
सप्तमी - saptamI - - potential or its terminations
लिङ् - liG - potential mood - vidhi (duty), nimantraṇa (invitation), āmantraṇa (permission), adhīṣṭa (attend honorary office), sampraśna (courteous enquiry), prārthana (prayer) and others [ gramm. - Sanskrit ]
विधिलिङ् - vidhiliG - potential mood - indicating attitudes of the speaker such as, vidhi (duty), nimantraṇa (invitation), āmantraṇa (permission), adhīṣṭa (attend honorary office), sampraśna (courteous enquiry), prārthana (prayer) and otherssampraśna (courteous en [ gramm. - Sanskrit ]
तन्मात्र tanmAtra only a trifle
तन्मात्र tanmAtra mere essence
तन्मात्र tanmAtra rudimentary or subtle element
तन्मात्र tanmAtra subtle element
तन्मात्र tanmAtra atom [ philos. ]
तन्मात्र tanmAtra merely that
तन्मात्र tanmAtra potential
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiतन्मात्रम्
तद्-मात्रम् -
"केवल वह, सिर्फ़ मामूली, अत्यन्त तुच्छ मात्रा युक्त"
तन्मात्रम्
तद्-मात्रम् -
सूक्ष्म तथा मूलतत्त्व
Shabdartha Kaustubha
Kannadaतन्मात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅದು ಮಾತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > सा मात्रा यस्य
तन्मात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಚಭೂತಗಳ ಅವ್ಯವಹಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾವಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ದ್ರವ್ಯ
L R Vaidya
Englishभूतसङ्ख्या
Sanskrit५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritतन्मात्रं, (तदेवेति । तत् + एवार्थे मात्रच् ।यद्बा, सा मात्रा यस्य ।) अपञ्चीकृतरूप-रसगन्धस्पर्शशब्दानां संज्ञा । यथा, --“इमान्येव सूक्ष्मभूतानि तन्मात्राण्यपञ्चीकृतानिचोच्यन्ते । एतेभ्यः सूक्ष्मशरीराणि स्थूलभूतानिचोत्पद्यन्ते ।” इति वेदान्तसारः । २७ ॥
तट्टीकायथा । “नन्वव्याकृतात् पञ्चतन्मात्राणि क्रमेणजायन्ते इति हि स्मृतीतिहासपुराणेषु प्रसिद्धि-स्तत् कथमाकाशादेरिहोत्पत्तिराम्नायते इतितत्राह एतान्येवेति । एतान्येवाकाशादीनिसूक्ष्मभूतानि व्यवहाराक्षमाणि शब्दादिताव-न्मात्रैकस्वभावानि अपञ्चीकृतानि परमसंसृ-ष्टानि चेति स्मृत्यादिषूच्यन्ते महर्षिभिरित्यर्थः ॥
”इति विद्बन्मनोरञ्जिनी ॥
* ॥
अपि च ।“भूतादिस्तु विकुर्व्वाणः सर्गं तन्मात्रिकं ततः ।ससर्ज्ज शब्दतन्मात्रादाकाशं शब्दलक्षणम् ॥
”इति विष्णुपुराणे १२ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritतन्मात्र तदेव एवार्थे मात्रच् सा मात्रा यस्य वा । सांख्या-दिसिद्धेषु शब्दादिषु नत्वेषां शान्तादिर्विशेषोऽस्ति । यथोक्तंविष्णुपुराणे “तस्मिं तस्मिंस्तु तन्मात्रास्तेन तन्मात्रतास्मृता । तन्मात्राण्यविशेषाणि अविशेषास्ततो हि ते । नशान्ता नापि घोरास्ते न मूढाश्चाबिशेषिणः” इति ।“तन्मात्राण्यविशेषास्तेभ्यो भूतानि पञ्च पञ्चभ्यः । एतेस्मृता विशेषाः शान्ता घोराश्च मूढाश्च” सा० का० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.