तत्र (tatra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तत्र (इ) तत्रि r. 10th cl. (तन्त्रयते)
	 1. To spread,  to extend or expand.
2. To nourish or support a family,  &c. चु० आ० सक० सेट् इदित् ।

 तत्र ind. There,  therein,  the relative to अत्र.
 E.
  तद् that,  त्रल् affix,  in lieu
of the proper seventh case.

Capeller Eng

English

 त॑त्र (त॑त्रा) adv.
  = loc.
  of त॑,  there,  therein, 
then.  तत्र तत्र here and there,  everywhere. यत्र तत्र (±अपि)
wherever,  at every place or time.

Yates

English

 तत्र
adv. There.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

तत्र 	-	 tatra 	-	 indecl.
  	-	 there
तदनु 	-	 tadanu 	-	 adverb 	-	 thereupon
तदर्थम् 	-	 tadartham 	-	 ind.
  	-	 therefore
अतः 	-	 ataH 	-	 indecl.
  	-	 therefore
तत्र आसीत् वा? 	-	 tatraAsItvA? 	-	 sent.
  	-	 Wasitthere?
इतस्ततः 	-	 itastataH 	-	 adverb 	-	 hereandthere
स्तः 	-	 staH 	-	 verb 	-	 [thosetwo]arethere
भवन् तत्र कदा गच्छति? 	-	 bhavantatrakadAgacchati? 	-	 sent.
  	-	 Whenareyougoingthere?
तत्रैव कुत्रापि स्यात् 	-	 tatraivakutrApisyAt 	-	 sent.
  	-	 Itmaybesomewherethere.
विना कारणं किमर्थं गन्तव्यम्? 	-	 vinAkAraNaMkimarthaMgantavyam? 	-	 sent.
  	-	 Whygothereunnecessarily?
अवश्यं तत्रैव आगच्छामि 	-	 avazyaMtatraivaAgacchAmi 	-	 sent.
  	-	 I'llcometherewithoutfail.
भाण्डे जलं अस्ति वा? 	-	 bhANDejalaMastivA? 	-	 sent.
  	-	 Istherewaterinthebarrel?
तत्र अहं दिनत्रयं स्थितवती 	-	 tatraahaMdinatrayaMsthitavatI 	-	 f.
  	-	 Istayedthereforthreedays.
दिनत्रयं तत्र स्थितवान् 	-	 dinatrayaMtatrasthitavAn 	-	 sent.
  	-	 Istayedthereforthreedays.
किं भोः कोलाहलः 	-	 kiMbhoHkolAhalaH 	-	 sent.
  	-	 Whatisthenoisethereabout?
अद्य अस्माकं कृते काफी अस्ति वा? 	-	 adyaasmAkaMkRtekAphIastivA? 	-	 sent.
  	-	 Istheresomecoffeeforusnow?
नैव,  तत्र विवादः एव नास्ति 	-	 naiva, tatravivAdaHevanAsti 	-	 sent.
  	-	 No, thereisnohagglingatall.
महान् कोलाहलः इति श्रुतवान् 	-	 mahAnkolAhalaHitizrutavAn 	-	 sent.
  	-	 Iheard, therewasalotofnoise.
परश्वः विरामः अस्ति वा? 	-	 parazvaHvirAmaHastivA? 	-	 sent.
  	-	 Isthereaholiday, thedayafter?
गतवर्षे तत्र निर्देशकः आसम् 	-	 gatavarSetatranirdezakaHAsam 	-	 sent.
  	-	 LastyearIwasthedirectorthere.

 	-	 sent.
  	-	 Itisnotnecessarythateverythingshouldbedonebyyou.Letmecomethereandhelp.Pleasewait.
तत्र 	-	 tatra 	-	 ind.
  	-	  indiscriminately

तत्र 	-	 tatra 	-	 indecl.
  	-	 there
तदनु 	-	 tadanu 	-	 adverb 	-	 thereupon
तदर्थम् 	-	 tadartham 	-	 ind.
  	-	 therefore
अतः 	-	 ataH 	-	 indecl.
  	-	 therefore
तत्र आसीत् वा? 	-	 tatraAsItvA? 	-	 sent.
  	-	 Wasitthere?
इतस्ततः 	-	 itastataH 	-	 adverb 	-	 hereandthere
स्तः 	-	 staH 	-	 verb 	-	 [thosetwo]arethere
भवन् तत्र कदा गच्छति? 	-	 bhavantatrakadAgacchati? 	-	 sent.
  	-	 Whenareyougoingthere?
तत्रैव कुत्रापि स्यात् 	-	 tatraivakutrApisyAt 	-	 sent.
  	-	 Itmaybesomewherethere.
विना कारणं किमर्थं गन्तव्यम्? 	-	 vinAkAraNaMkimarthaMgantavyam? 	-	 sent.
  	-	 Whygothereunnecessarily?
अवश्यं तत्रैव आगच्छामि 	-	 avazyaMtatraivaAgacchAmi 	-	 sent.
  	-	 I'llcometherewithoutfail.
भाण्डे जलं अस्ति वा? 	-	 bhANDejalaMastivA? 	-	 sent.
  	-	 Istherewaterinthebarrel?
तत्र अहं दिनत्रयं स्थितवती 	-	 tatraahaMdinatrayaMsthitavatI 	-	 f.
  	-	 Istayedthereforthreedays.
दिनत्रयं तत्र स्थितवान् 	-	 dinatrayaMtatrasthitavAn 	-	 sent.
  	-	 Istayedthereforthreedays.
किं भोः कोलाहलः 	-	 kiMbhoHkolAhalaH 	-	 sent.
  	-	 Whatisthenoisethereabout?
अद्य अस्माकं कृते काफी अस्ति वा? 	-	 adyaasmAkaMkRtekAphIastivA? 	-	 sent.
  	-	 Istheresomecoffeeforusnow?
नैव,  तत्र विवादः एव नास्ति 	-	 naiva, tatravivAdaHevanAsti 	-	 sent.
  	-	 No, thereisnohagglingatall.
महान् कोलाहलः इति श्रुतवान् 	-	 mahAnkolAhalaHitizrutavAn 	-	 sent.
  	-	 Iheard, therewasalotofnoise.
परश्वः विरामः अस्ति वा? 	-	 parazvaHvirAmaHastivA? 	-	 sent.
  	-	 Isthereaholiday, thedayafter?
गतवर्षे तत्र निर्देशकः आसम् 	-	 gatavarSetatranirdezakaHAsam 	-	 sent.
  	-	 LastyearIwasthedirectorthere.

तत्र 	-	  tatra 	-	 ind.
  	-	 indiscriminately

 
   तत्र  tatra  indecl.
    there    
   तदनु  tadanu  adverb   thereupon    
   तदर्थम्  tadartham  ind.
    therefore   
   अतः  ataH  indecl.
    therefore    
   तत्र आसीत् वा?  tatra AsIt vA?  sent.
   Was it  there?   
   इतस्ततः  itastataH  adverb  here and  there     
   स्तः  staH  verb  [those two] are  there    
   भवन् तत्र कदा गच्छति?  bhavan tatra kadA gacchati?  sent.
   When are you going  there?    
   तत्रैव कुत्रापि स्यात्  tatraiva kutrApi syAt  sent.
   It may be somewhere  there.   
   विना कारणं किमर्थं गन्तव्यम्?  vinA kAraNaM kimarthaM gantavyam?  sent.
   Why go  there  unnecessarily?    
   अवश्यं तत्रैव आगच्छामि  avazyaM tatraiva AgacchAmi  sent.
   I'll come  there  without fail.   
   भाण्डे जलं अस्ति वा?  bhANDe jalaM asti vA?  sent.
   Is  there  water in the barrel?    
   तत्र अहं दिनत्रयं स्थितवती  tatra ahaM dinatrayaM sthitavatI  f.
   I stayed  there  for three days.   
   दिनत्रयं तत्र स्थितवान्  dinatrayaM tatra sthitavAn  sent.
   I stayed  there  for three days.    
   किं भोः कोलाहलः  kiM bhoH kolAhalaH  sent.
   What is the noise  there  about?   
   अद्य अस्माकं कृते काफी अस्ति वा?  adya asmAkaM kRte kAphI asti vA?  sent.
   Is  there  some coffee for us now?    
   नैव,  तत्र विवादः एव नास्ति  naiva,  tatra vivAdaH eva nAsti  sent.
   No,   there  is no haggling at all.   
   महान् कोलाहलः इति श्रुतवान्  mahAn kolAhalaH iti zrutavAn  sent.
   I heard,   there  was a lot of noise.    
   परश्वः विरामः अस्ति वा?  parazvaH virAmaH asti vA?  sent.
   Is  there  a holiday,  the day after?   
   गतवर्षे तत्र निर्देशकः आसम्  gatavarSe tatra nirdezakaH Asam  sent.
   Last year I was the director  there.        

Wilson

English

 तत्र (इ) तत्रि r. 10th cl. (तन्त्रयति)
1 To spread,  to extend or expand.
2 To nourish or support a family,  &c.

 तत्र ind. There,  therein,  the relative to अत्र.
E.
  तद् that,  त्रल् affix,  in lieu of the proper seventh case.

Apte

English

तत्र [tatra],  ind.
 

In that place,  there,  yonder,  thither.

On that occasion,  under those circumstances,  then,  in that case
 दातुं दुहितरं तस्मै रोचयामास तत्र वै Rām.*
  7.12.17.

For that,  in that
 निरीतयः । यन्मदीयाः प्रजास्तत्र हेतुस्त्वद्ब्रह्मवर्चसम् R.*
  1.63.

Often used for the loc.
  case of तद्
 Ms.*
  2.112
3.6
4.186
 Y.*
  1.263. तत्रापि 'even then',  'nevertheless' (corr. of यद्यपि). तत्र तत्र 'in various places or cases,  'here and there, ' 'to every place'
 अध्यक्षान्विविधान्कुर्यात् तत्र तत्र विपश्चितः Ms.*
  7.81. Comp.
   -चक्षुर्मनस् a.
  directing one's eyes and mind on him.  -भवत् a.
  (-ती f.
 ) his honour,  his reverence,  revered,  respectable,  worthy,  a respectful title given in dramas to persons not near the speaker
 (पूज्ये तत्रभवानत्रभवांश्च भगवानपि)
 आदिष्टो$स्मि तत्रभवता काश्यपेन Ś.*
  4
 तत्रभवान् काश्यपः Ś.*
  1. &c.
  -स्थ a.
  standing or being there,  belonging to that place.

Apte 1890

English

 तत्र ind. 1 In that place,  there,  yonder,  thither. 
2 On that occasion,  under those circumstances,  then,  in that case. 
3 For that,  in that
 निरीतयः । यन्मदीयाः प्रजास्तत्र हेतुस्त्वद्ब्रह्मवर्चसं R. 1. 63. 
4 Often used for the loc. case of तद्
 Ms. 2. 112,  3. 60
 4. 186
 Y. 1. 263. तत्रापि ‘even then’ ‘nevertheless’
 (corr. of यद्यपि.). तत्र तत्र ‘in various places or cases,  ‘here and there, ’ ‘to every place’
 अध्यक्षान्विविधान्कुर्यात तत्र तत्र विपश्चितः Ms. 7. 81. 
Comp. 
भवत् a. (ती f.) his honour,  his reverence,  revered,  respectable,  worthy,  a respectful title given in dramas to persons not near the speaker
 (पूज्ये तत्रभवानत्रभवांश्च भगवानपि)
 आदिष्टोस्मि तत्रभवता काश्यपेन Ś. 4
 तत्रभवान् काश्यपः Ś. 1. &c. 
स्थ a. standing or being there,  belonging to that place. 

Monier Williams Cologne

English

 त॑त्र ind.
  (also °त्रा,  RV.
  ) (त॑-त्र,  correlative of य॑-त्र
 g. चादि,  not in Kāś.
 ) used for the loc.
   (sg. du.
  and pl.
 ) of त॑द् (q.v.,  Pāṇ.
  v,  3,  10
 vi,  3,  35),  RV.
  
 AV.
  
 Mn.
   &c.
  

 in that place,  there (in comp.  Pāṇ.
  ii,  1,  46),  RV.
   &c.
  

 thither,  to that place,  ib.

 in that,  therein,  in that case,  on that occasion,  under those circumstances,  then,  therefore,  (also correlative of य॑द् [vi,  57,  4
 AV.
   xii,  1,  34
 Nal.
  &c.
  ],  यदा [Pañcat.  i,  19,  8],  यदि [Mn.   viii f.
 
 Cāṇ.
 
 Hit.
 ],  or चेद् [Mn.   viii,  295
 ix,  205]
 तत्र मास,  ‘that month’ i.e. the month that has been spoken of Kathās.
  xviii,  208)

 त॑°त्र तत्र used for double loc.
   of त॑द्,  Nal.
  v,  8

 त॑°त्र तत्र in that and that place,  here and there,  everywhere,  Mn.
   vii,  87
 MBh.
  
 BhP.
  

 त॑°त्र तत्र to every place,  MBh.
  

 यत्र तत्र used for the loc.
   यस्मिंस् तस्मिन्,  in whatever,  Mn.
   iii,  50
 vi,  66
 xii,  102

 यत्र तत्र in whatever place,  anywhere,  MBh.
   xiii,  3686

 यत्र तत्र to any place whatever,  v,  5997

 यत्र तत्र at any rate,  indiscriminately,  xiii,  514

 यत्र तत्रापि,  to whatever place,  v,  1084
 Kathās.
  xxxvi,  101

 तत्र [cf.   Goth.
  thathrō.]

Monier Williams 1872

English

 तत्र तत्र,  ind. (fr. the pronom. base 2. त
correlative of यत्र,  and often used for the loc. cases
तस्मिन्,  तस्याम्,  &c.,  of the pronoun तद्,  but oftener
as an adverb),  in that place,  there,  yonder,  thither, 
to that place
 in that,  therein
 on that occasion,  in
that case,  under those circumstances,  then
 therefore
तत्र तत्र,  in that and that place,  here and there, 
hither and thither,  to every place
 यत्र तत्र, 
indiscriminately
 [cf. Goth. thathrô.]
—तत्र-
भवत्,  आन्,  अती,  अत्,  ‘Your Honour there, ’ venera-
ble,  respectable,  reverend
 a respectful title given
in dramatic language to absent persons
 [cf. अत्र-
भवत्।]
—तत्र-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  there standing, 
dwelling there,  situated there,  belonging to that place, 
a by-stander.
—तत्रापि (°त्र-अपि),  ind. there also, 
even there,  nevertheless.

Macdonell

English

 तत्र tá-tra (V. also ā),  ad. = lc. of ta
 there
 🞄thither
 on this occasion,  on account of that,  🞄in that case,  then
 tatra tatra,  always in or 🞄on that (those)
 here and there,  hither and 🞄thither
 everywhere
 yatra tatra,  wherever,  🞄anywhere
 whithersoever
 at every opportunity: 🞄yatra tatra‿api,  whithersoever.

Benfey

English

 तत्र त + त्र (cf.  तद्),  adv.
 I. = the
loc. of तद्, 
 1. In that,  Man.  3,  60.
 2.
ऽअत्र-तत्र,  On that continually,  Nal. 5, 
9.
 3. On account of that,  Nal. 18,  10.
 4. यत्र-तत्र,  For every trifle,  MBh.
13,  514.
 II. There,  Man.  7,  146.
 III.
Thither,  Nal. 7,  1.
 IV. तत्र-तत्र, 
Here and there,  Man.  7,  81.
 V. य-
त्र-तत्र,  Indiscriminately (literally, 
Wherever),  MBh. 13,  3686.
 VI. There-
by,  Man.  8,  34.
 VII. Then Man.  8,  238.

Hindi

वहाँ

Apte Hindi

Hindi

तत्र
अव्य* - तत्+त्रल्
"उस स्थान पर,  वहाँ,  सामने,  उस ओर"

तत्र
अव्य* - -
"उस अवसर पर,  उन परिस्थितियों में,  तब,  उस अवस्था में"

तत्र
अव्य* - -
"उसके लिए,  इसमें"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तत्र
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಲಿ / ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > तद् - "त्रल्" (५-३-१०)
प्रयोगाः - > "तत्र कार्मुकभृतं महाभुजः पश्यति स्म सहसा वनेचरम्"
उल्लेखाः - > किरा० १३-३५
तत्र
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅದರಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "तत्र नित्यविहितोपहूतिषु प्रोषितेषु पतिषु द्युयोषिताम्"
उल्लेखाः - > माघ० १४-३०
तत्र
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ /ಅವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ / ಅವಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "पृथुधाम्नि तत्र परिबोधि च मा भवतीभिरन्यमुनिवद्विकृतिः"
उल्लेखाः - > किरा० ६-४५
तत्र
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಲಿಗೆ /ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ
प्रयोगाः - > "तत्तत्रैव गत्वा तयोः स्वबुद्धिप्रभावेण मैत्रिभेदं करोमि"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० १

L R Vaidya

English

 tatra {% ind. (sometimes used for the loc. forms of तद्,  Bg.xviii.16,  M.ii.112) %} 1. There,  yonder,  thither
 2. on that occasion,  then,  under those circumstances
 3. for that,  in that,  यस्मदीयाः प्रजास्तत्र हेतुस्त्वद्ब्रह्मवर्चसम् R.i.63.तत्रापि ‘even then,  nevertheless’ (a correlative of यद्यपि).तत्रतत्र ‘in various places or cases, ’ ‘here and there, ’ अध्यक्षान्विविधान्कुर्यात् तत्रतत्र विपश्चितः M.vii.81.

Bopp

Latin

 तत्र (a stirpe pronominali त s. त्र)
1) ibi,  hic,  illic. IN. 1.
6. -- Pro locat. तस्मिन्. BR. 1. 22. (तत्र वासे i.e. त-
स्मिन् वासे in hac habitatione,  cf. एकत्र). तत्र
तत्र hic et illic,  ubique. IN. 2. 31. SU. 1. 33. N. 17. 36.
2) illuc,  in illum locum. H. 2. 16. BR. 2. 3. (Cf. goth.
thathrô inde,  v. gr. comp. §. 420.)

Lanman

English

 tátra,  adv.
	—1. (as synonymous w. loc. of
tad in all numbers and genders) in or among
or on this or these or them,  13^7,  21^8,  38^11, 
57^22
 in this matter,  37^8
 herein,  98^2
	—2. there,  often,  e. g. 2^8,  5^6
 thither,  6^6, 
11^14,  etc.
 correl. w. yatra,  24^4
	—3. on
that occasion,  in that case,  then,  4^1,  14^22, 
40^1. [pron. root ta,  497,  1099.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  तत्र,  तत्स्थाने,  तस्मिन् स्थाने,  तस्मिन् देशे
adverb
  
तस्मिन् स्थाने।
 "भवतः पुस्तकं तत्र वर्तते।"

Tamil

தத்ர : அவ்விடத்தில்,  அச்சமயத்தில்,  அந்நிலையில்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तत्र,  इ कुटुम्बधारणे । इति प्राञ्चः । (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) द्वावेतौ धारणेऽर्थे वर्त्तेते । इतिचान्द्राः । केचित्तु कुटुम्बधातुममन्यमानास्तत्रि-धातुः कुटुम्बस्य धारणेऽर्थे वर्त्तते इत्याहुः ।तन्त्र धारणे इत्यनेनैवेष्टसिद्धे इदनुबन्धो वेदेषू-च्चारणभेदार्थः । इति दुर्गादासः ॥

 तत्र इ सादे । मोहे । (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।)दन्त्यवर्गाद्योपधः । तन्त्रीः । दन्त्यवर्गतृतीयो-

 तत्र इ सादे । मोहे । (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।)दन्त्यवर्गाद्योपधः । तन्त्रीः । दन्त्यवर्गतृतीयो-पधः । इति केचित् । तन्द्रीः । सौत्रधातुरयम् ।इति दुर्गादासः ॥
पधः । इति केचित् । तन्द्रीः । सौत्रधातुरयम् ।इति दुर्गादासः ॥

 तत्र,  इ क ङ धारणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-आत्मं-सकं-सेट् ।) आदिमध्ययोस्तकारःशेषो रेफयुक्तः । धारणं धरणम् । भाषायामस्यविस्तारणे प्रायः प्रयोगः । इ क ङ,  तन्त्रयतेतन्तून् तन्त्रवायः । इति दुर्गादासः ॥

 तत्र,  व्य,
   (तस्मिन्निति । तद् + “सप्तम्यास्त्रल् ।”५ । ३ । १० । इति त्रल् ।) तस्मिन् । तयोः । तेषु ।इति आकरणम् ॥
 सेखाने इति भाषा । (यथा, मनुः । २ । ११२ ।“धर्म्मार्थौ यत्र न स्यातां शुश्रूषा वापि तद्विधा ।तत्र विद्या न वप्तव्या शुभं बीजमिवोषरे ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तत्र धारणे चु०
  आत्म० सक०
  सेट् इदित् । तन्त्रयतेअतितन्त्रत इदित्करणं वेदे स्वरविशेषार्थम् ।

 तत्र कुटुम्बधारणे भ्वा०
  प० अक० सेट् चान्द्राः । तन्त्रतिअतन्त्रीत् ततन्त्र । “इतराभ्योऽपि दृश्यन्ते” पा० इत्युक्तेःप्रथमाद्यर्थे त्रल् । तत्र भवान् तत्र भवन्तमित्यादि ।

 तत्र अव्य०
  तस्मिन् त्रल् । तस्मिन्नित्यर्थे “तत्रापि तत्रभवतीभृशसंशयालोः” नैष० । “कथं तत्र विभागः स्यादितिचेत् संशयो भवेत्” मनुः ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“आपॢ लम्भने”@} 2 आधृषीयः। 
 लम्भनम् = प्राप्तिः--इति क्षीरस्वामी। 
 ‘आपयत्यापतीत्यापेर्यौ वा णौ लम्भने पदे। 
 व्याप्त्यर्थस्यास्य तु स्वादे- राप्नोतीति पदं भवेत्।।’ 3 इति देवः। 
 आधृषीयत्वात् णिचो वैकल्पिकत्वम्। 
 णिच्पक्षे रूपाणि पूर्वं लिखि- तस्याप्नोतेरिव 4 ज्ञेयानि। 
 णिजभावपक्षे ‘शेषात् कर्तरि परस्मैपदम्’ 5 इति परस्मैपदित्वमेव। 
 तत्र शतरि 6 ‘आपन्-न्ती’ इत्येव रूपम्
   शप औत्सर्गिकत्वात्। 
 ईप्सकः-इत्यादि च रूपम्। 
 ण्यन्तात् सनि तु-- आपिपयिषकः-षिका,  आपिपयिष्यम्
   आपिपयिषिता-त्री,  आपिपयिष्यमाणः
   आपिपयिषन्-न्ती,  आपिपयिषितुम्
   आपिपयिषिष्यन्-न्ती-ती,  आपिपयिषः
   आपिपयिषमाणः,  आपिपयिषा
   आपिपयिषिष्यमाणः,  आपिपयिषणम्
   आपिपयिषितः-तं-तवान्,  आपिपयिषित्वा
   आपिपयिषुः,  समापिपयिष्य
   आपिपयिषितव्यम्
   आपिपयिषणीयम्
   आपिपयिषम् २
   आपिपयिषित्वा २
   इति रूपाणि ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (६०)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१८४०-सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (१३७)
 04 =>
  (५९)
 05 =>
  (१-३-७८)
 06 =>
  [[आ। “आपन् खेदमरिं तनञ्जनहितं चिक्रीड गोपेर्हरिः तूर्योत्थो वितनन् ध्वनिर्दिवमगात् दतो यथा वादितः” धा। का। ३-५१।]]

1 {@“यभ मैथुने”@} 2 3 ‘यभ विपरीतमैथुने’ इति क्षीरस्वामि-माधवादिसम्मतः पाठः। 
 ‘--विपरीते मैथुने’ इति धा। 
 का। 
 व्याख्या 4 दृष्टः पाठः। 
 “भय विपरीतो मैथुने’
   विपरीत इति--यभ इत्यर्थः।” इति पुरुष- कारः। 
 ‘जभ--’ इति चवर्गतृतीयादिं केचित् पठन्ति। 
 धनपाल-काश्य- पादयः ‘यभ--’ इति पठित्वा,  ‘जभ च’ इति पठन्तीति ग्रन्थेषु तत्र तत्रोदाहरणाज्ज्ञायते। 
 ‘रभिश्च भान्तेष्वथ मैथुने यभिः’ 5 इत्यत्र वृत्त्यादिषु यभतेरेवोदाहरणात् ‘जभ--’ इति पाठोऽप्रामाणिक इति च पुरुषकारे 6 निरूपितम्। 
 ‘जभि--’ इत्यपि कुत्रचिद् दृष्टः पाठः। 
 “-- ‘विपरीत इति। 
 विपरीतानुष्ठित इत्यर्थः।’ इति मैत्रेयः।।” इति धातुवृत्तिः। 
 “तच्च पुरुषायितम्।” इति धा। 
 का व्याख्या। 
 एवं बहुधाऽत्र धातौ,  स्वरूपविषयेऽर्थविचारे च विप्रतिपत्तिः ग्रन्थकृतां दृश्यते। 
 प्रसिद्धपाठस्तु यभ इत्येवेति प्रामाणिकाः। 
 ‘यभस्व नित्यं यदि शक्तिरस्ति--’ 7 इत्यादिषु धातोरस्यात्मनेपदप्रयोगो दृश्यते। 
 तत्र प्रमाणं मृग्यम्।]] याभकः-भिका,  याभकः-भिका,  8 यियप्सकः-सिका,  यायभकः-भिका
   9 यब्धा-यब्ध्री,  याभयिता-त्री,  यियप्सिता-त्री,  यायभिता-त्री
   इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना भौवादिकतपतिवत् 10 ज्ञेयानि। 
 11 याभः। 
 12
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१३३९)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९८०। अक। अनि। पर।)
 03 =>
  [[[अ]
 04 =>
  (२-३९)
 05 =>
  (अनिट्कारिका,  भाष्ये ७-२-१०)
 06 =>
  (श्लो। १४५)
 07 =>
  (मुक्तकम्)
 08 =>
  [[१। ‘--अथ मैथुने यभिः’ इत्यनिट्कारिकासु (भाष्ये ७-२-१०) पाठात् धातोरस्यानिट्त्वम्। ‘खरि च’ (८-४-५५) इति चर्त्वेन भकारस्य पकारः।]]
 09 =>
  [[२। तृजादिषु,  ‘झषस्तथोर्धोऽधः’ (८-२-४०) इति धत्वेन धकारे,  ‘झलां जश् झशि’ (८-४-५३) इति जश्त्वे च रूपनिष्पत्तिर्ज्ञेया।]]
 10 =>
  (७०३)
 11 =>
  [[B। ‘याभाद्यकामैर्नमनाद् गताद्यैः सृप्योऽसि विष्णो यमिभिर्वितापैः।।’ धा। का। २-३९।]]
 12 =>
  [पृष्ठम्१०७०+ ३०]

Capeller

German

 त॑त्र (त॑त्रा) Adv. = Loc. des Pron.  - St. त
da,  dort
 dahin,  dorthin
 dann.  तत्र तत्र
hier und dort,  überall(hin). यत्र तत्र
wo(hin) auch immer,  am ersten besten
Ort,  bei jeder Gelegenheit.

Grassman

German

 tátra [tátrā] vertritt den Locativ des substantivisch gebrauchten tá in den drei Zahlen,  und zwar 1〉 räumlich den Ort bezeichnend,  wo etwas geschieht: {13, 12} (yájvanas gṛhé)
 {37, 14} (káṇveṣu)
 {105, 9} (saptá raśmíṣu)
 {170, 4} (védī ?)
 {890, 13} (nā́bhau)
 yátra …,  tátra,  wo …,  da (dort) {457, 17}
 {825, 8}—_{825, 11}
 2〉 das Ziel der Bewegung bezeichnend: dahin {9, 6}
 {842, 3} apás vā gacha yádi tátra te hitám (wenn dir dort hinzugehen lieb ist)
 yátra …,  tátra,  wo …,  dahin {135, 7}
 {359, 10}
 {516, 8}
 {843, 4}
 3〉 bei der Handlung oder dem Vorgange {1027, 1} (yajñé)
 {860, 13} tátra gā́vas kitava tátra [so BR.,  Aufr. hat gegen das Versmass táva] jāyā́ (dann,  nämlich wenn du auf hörst zu spielen,  den Acker baust und dir an dem Erworbenen genügen lässt)
 {1025, 4} (beim Austheilen der Gaben). So bei vorhergehendem yátra {599, 2},  wo der mit den beiden durch yátra angeknüpften Vordersätzen parallele Satz mit yásmin ājaú (bei welchem Kampfe) den Sinn des tátra klar herausstellt,  in gleichem Sinne (auch nach yátra) {516, 11}. _{516, 17},  und nach yád {498, 4} (tátra pūṣā́‿abhavat sácā). Mit u verbunden (tátro) in {37, 14}
 {1025, 4} (s. o.).

Burnouf

French

 तत्र तत्र adv. (sfx. त्र) ici,  là [avec ou sans
mouvement].
	-- तत्रतत्र çà et là,  ici et là.
तत्रत्य a. (sfx. त्य) qui est ici
 qui est là.
तत्रभवत् a. (भवत्) excellent,  respectable. -- S. m.
  Son
Excellence [locution usitée sur la scène pour désigner les
personnages absents]. Cf.  अत्रभवत्।
तत्रैव adv. (एव) là même
 en ce moment même.

Stchoupak

French

 तत्र
 adv. (corrél. de यत्र) = loc. de {%tad- 
 %} là,  là-bas, 
en cet endroit 
 alors,  en cette occurence,  dans ce cas (qqf.  corrél. de
यदा यदि चेद्) 
 तत्र तत्र par ci par là,  partout 
 यत्र तत्र
v. {%yatra 
 tatrāpi %} alors même,  néanmoins (corrél. de यद्य् अपि).
°भवन्त्- (nom.  m.
  -आन् f.
  -अती) a. terme de politesse appliqué
aux personnes absentes (opp. à अत्र°).
°वासिन्- a. qui habite là.
°स्थ- a. qui se tient là,  dont la place est là.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.