तत्पर (tatpara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तत्पर mfn.
   (-रः-रा-रं)
	 1. Diligent,  attending to any thing closely and an-
xiously.
	 2. Belonging to a principal object or intent of. 
	 m.
  (-रः)
The thirtieth part of the time of the twinkling of the eye.
 E.
  तत्
that,  पर addicted to.

Capeller Eng

English

 1 तत्पर a.
  following that or thereupon,  inferior
 abstr.
  
°त्व n.
 

 2 तत्पर a.
  (lit.   = seq.
 ) quite given to or intent upon
(loc.  or —°),  abstr.
   °ता f.
 

Yates

English

 त-त्पर (रः-रा-रं)
a. Diligent.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  following that or thereupon
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  intent
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  having that as one's highest object or aim
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  totally devoted or addicted to
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  attending closely to
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  eagerly engaged in
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 adj.
  	-	  devoted to
तत्पर 	-	 tatpara 	-	 m.
  	-	  130 of an eye's twinkle

 
   तत्पर  tatpara m.
   130 of an eye's twinkle  
   नयनगोचर  nayanagocara adj.
   being within the eye's range     
            

Wilson

English

 तत्पर
mfn.
   (-रः-रा-रं)
1 Diligent,  attending to any thing closely and anxiously.
2 Belonging to a principal object or intent of. 
m.
  (-रः) The thirtieth
part of the time of the twinkling of the eye.
E.
  तत् that,  पर addicted to.

Monier Williams Cologne

English

 तत्—पर mf(आ)n.  following that or thereupon,  Megh.
 

 having that as one's highest object or aim,  totally devoted or addicted to,  attending closely to,  eagerly engaged in (loc.   [Pāṇ.  vi,  2,  66,  Kāś.
 
 Pārśvan.
  ] or generally in comp. ),  ŚvetUp.
    i,  7
 Mn.
  
 Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 तत्—पर m.
  1/30 of an eye's twinkle,  W.
 

Apte Hindi

Hindi

तत्पर
वि* तद्-पर -
"उसका अनुसरण करने वाला,  पश्चवर्ती,  घटिया"

तत्पर
वि* तद्-पर -
"उसी को सर्वोत्तम पदार्थ मानने वाला,  बिल्कुल तुला हुआ,  नितान्त संलग्न,  उत्सुकतापूर्वक व्यस्त"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तत्पर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯಾಡುವ ಕಾಲದ ಮೂವತ್ತನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "अक्ष्णोर्निमेषस्य खराम भगः स तत्परः"
उल्लेखाः - > सिद्धान्तशि०
तत्पर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ /ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > तत् परमुत्तमं यस्य
प्रयोगाः - > "अव्याहतैः स्वैरगतैश्च तस्याः सम्राट् समाराधनतत्परोऽभूत्"
उल्लेखाः - > रघु० २-५

L R Vaidya

English

 tad-para {% a. %} 1. following that,  coming after that,  inferior
 2. having that as the highest aim,  totally devoted to that,  eagerly engaged in that,  R.i.66,  ii.5,  Megh.i.10,  19.

Bopp

Latin

 तत्पर (hunc,  hanc,  hoc,  hos etc. tanquam prae-
cipuum habens. BAH. e तत् et पर n.,  v. gr. §. 666.)
plane addictus,  plane deditus,  in fine compp. ubi तत् re-
dundat,  e. c. N. 16. 26.: ध्यानतत्पर = ध्यानपर me-
ditationi addictus.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

परायण
पु
परायण,  ऋण,  स्थान,  तत्पर
परायण ऋणे स्थाने तत्परश्च परायणः ।
verse 2.1.1.63
page 0012

Lanman

English

 tat-para,  a. having that as highest object
 given over to,  intent upon. [tad.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  तत्पर,  उत्सुक,  उद्यत,  उद्युक्त,  सज्ज,  सज्जित
adjective
 
यः किमपि कार्यं कर्तुम् इच्छुकः अस्ति।
 "मधुमतिः किमपि कार्यं कर्तुं तत्परा अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

lhur len pa
१) आभास २) तत्पर ३) दया ४) परम

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥
मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।
पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥
आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
-wordlist-
 
यद्भविष्य (पुं),  दैवपर (पुं),  आलस्य (पुं),  शीतक (पुं),  अलस (पुं),  मन्द (पुं),  तुन्दपरिमृज (पुं),  अनुष्ण (पुं),  दक्ष (पुं),  पटु (पुं),  उष्ण (पुं),  उष्णक (पुं),  सूत्थान (पुं),  चतुर (पुं),  तत्पर (पुं),  आसक्त (पुं),  प्रवण (पुं),  प्रह्व (पुं),  प्रसित (पुं),  परायण (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रवण
प्रवण,  प्रह्व,  तत्पर,  परायण
उच्यते प्रवणः प्रह्वस्तत्परश्च परायणः ।
verse 2.1.1.352
page 0042

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तत्परः,  त्रि,  (सः परोऽस्य । यद्बा,  तदेव परं सर्व्वो-त्तममस्य ।) आसक्तः । इत्यमरः । ३ । १ । ९ ॥
(यथा,  भागवते । ४ । १५ । ६ ।“एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया ।इयञ्च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञेऽनपायिनी ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तत्पर त्रि०
  तत्परमुत्तमं यस्य । १ तद्गते,  २ तदासक्ते चअमरः । ५ त० । तस्मात् परे ३ वस्तुनि च । परता चकालिकी दैशिकी च । तत्र कालिकी “परश्वस्तत्परे-ऽहनि” अमरः दैशिकी । “गण्डौ कपोलौ तत्परे हनू”अमरः । “परः पूर्वेण सङ्गुण्यस्ततत्परस्तेन तेन च”लीला० । “अक्ष्णोर्निमेषस्य स्वराम(३०)भागः स तत्परस्त-च्छतभाग उक्तः” सि० शि० निमेषस्य त्रिंशद्भागा-त्मके ४ सूक्ष्मकालभेदे पु०
  ।

Capeller

German

 1. तत्पर darauf folgend.

 2. तत्पर (eig. das als äußerstes o. höchstes
habend),  ganz damit beschäftigt,  ganz
darin aufgegangen (Loc. o. —°). Abstr.
°ता f.
 

Burnouf

French

 तत्पर तत्पर a. appliqué à,  livré à,  tout entier à
qqc. [à la fin des composés].
तत्परता f.
  (sfx. ता) état d'une personne livrée à
une occupation qconque.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.