धातुः: तण्ड्
मूलधातुः: तडि
धात्वर्थः: ताडने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: तण्डते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

तडिँ तडि  (अर्थः)  ताडने
( तडते ) इत्यादि तण्डः अच् ( वतण्डः ) "वष्टिभागुरिरल्लोपमवाप्योरुपसर्गयोः'' इत्युपसर्गस्याल्लोपः वतण्डस्य गोत्रापत्यं, ( वातण्ड्यः वातण्डः ) "गर्गादिभ्यो यञ्'', "शिवादिभ्योण्'' इति यञणौ यदा त्विदमपत्यमाङ्गिरसं भवति तदा"वतण्डाच्च'' इति शिवाद्यणं बाधित्वायमेव अपत्ये तु स्त्री लिङ्गे "लुक् स्त्रियाम्'' इति लुक् "शार्ङरवाद्यो ङीन्" इति ङीना वतण्डी अनाङिरसे तु लुगभावात् वातण्ड्यायनी "प्राचां ष्फस्तद्धिते'' इति यञ्चन्तात् ष्फः, फस्यायनादेशः षित्करणसामर्थ्यात् स्वार्थे ङीष्ष्फप्रत्ययाभावे "यञश्च'' इति ङीषि "यस्येति च'' इत्यल्लोपे  ( सूत्रम्) आपत्यस्य च तद्धितेनाति (इति सूत्रम्) आपत्ययकारस्यानकारादौ भसंज्ञानिमित्ते तद्धितईति च परे लोपे वातण्डी अनातीति वचनात् वातड्यायनीत्यत्र यलोपो न भवति ( वितण्डा, तण्डुला ) "लुठितनितण्डिभ्य उलच् इत्युलच् 277

तडिँ तडि ताडने 
- तण्डते । ततण्डे । वितण्डा ।। 279 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“तडि ताडने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ताडनम् = निरसनम्। </li> <li>तण्डकः-ण्डिका, तण्डकः-ण्डिका, तितण्डिषकः-षिका, तातण्डकः-ण्डिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककण्ठतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि। </li> <li><a href="#foot_krm04">4</a> वतण्डः, <a href="#foot_krm05">5</a> वितण्डा, वैतण्डिकः। </li> <li><a href="#foot_krm06">6</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (६९७)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-२८०। सक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (१४९)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। अवपूर्वकादस्मात् पचाद्यचि (३-१-१३४) ‘वष्टि भागुरिरल्लोपमवाप्योरुपसर्गयोः।’ इति वचनेन ‘अव’ इत्यत्रोपसर्गस्थाकारस्य लोपे वतण्डः इति भवति।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[२। विपूर्वकादस्मात् ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यकारप्रत्ययः। वितण्डया = दीव्यति = व्यवहरतीत्यर्थे, ‘तेन दीव्यति खनति जयति जितम्’ (४-४-२) इति ठक्प्रत्यये वैतण्डिकः। ‘स्वपक्षस्थापनाहीनः परपक्षप्रतिक्षेपो वितण्डा’ इति न्यायसूत्रम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘अभुण्डितोच्चण्डगतीनशण्डनान् कुमार्गवैतण्डिकपण्डितावृतान्।’ धा। का। १। ३७।]]</li></ul>

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

तडिँ तडि  ताडने
- तण्डते, वितण्डा  तण्डुना प्रोक्तं ताण्डवम्  तुण्डुलः वृड्लुटितनिताडिभ्य उलच् तण्ड च (तु0 उ0 59) इति कुशकाशावलम्बनम्  274

तण्ड्
"भ्वा*आ*<तण्डते>, <तण्डित>" - -
प्रहार करना

तण्ड् [taṇḍ], 1 Ā. (तण्डते, तण्डित) To strike.

BEGINNER, Sanskrit to English, 1890 Apte edition

तंड् {c1c} A. (तंडते, तंडित) To strike. 

† तण्ड् तण्ड् (akin to तड्), i. 1,
Ātm. To strike.


तण्ड् 1. A. (scribitur तड्, gr. 110^a).) i. q. तड्.


*तण्ड् तण्ड्। तण्डे 1; etc. Cf. तड्।


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

तण्ड् तण्ड् (connected with तड्), cl. 1. A.
तण्डते, &c., to beat.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

तण्ड् (= √ तड्) cl. 1. Ā. °डते, to beat, Dhātup. viii, 28.


तण्ड् (taND)

Apte

Apte 1890

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

Benfey

Apte Hindi

Bopp

धातुपाठः (Krishnacharya)

Burnouf