तड (taDa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तड r. 10th cl. (ताडयतिते)
	 1. To beat,  to strike.
	 2. To shine: (इ) तडि.
r. 1st cl. (तण्डते) To strike or beat. चु० उभ० सेट । दीप्तौ अक० आहतौ
सक० आहतौ भ्वा० आ० सक० सेट् इदित् ।

Wilson

English

 तड r. 10th cl. (ताडयति)
1 To beat,  to strike.
2 To shine: (इ) तडि r. 1st cl. (तण्डते) To strike or beat.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तड्
मूलधातुः:
   तड
धात्वर्थः:
  आघाते
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  ताडयति-ते

धातुः:
  तड्
मूलधातुः:
   तड
धात्वर्थः:
  भाषायाम्
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  ताडयति-ते

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

धातुप्रदीपः

Sanskrit

तडँ तड  आघाते 
- ताडयति  अतीतडत्  ताडितः  तडित्  47

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तड,  इ ङ आहतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-आत्मं-सकं-सेट् ।) इ,  तण्ड्यते । ङ,  तण्डते ।इति दुर्गादासः ॥

 तड,  क त्विषि । आहतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-अकं-सकं च-सेट् ।) क,  ताड-यति । त्विषि दीप्तौ । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तड दीप्तौ अक० आहतौ सक०
  चु०
  उभ०
  सेट् । ताडयतिते अतितडत् त । “लालयेत् पञ्च वर्षाणि दश वर्पाणिताडयेत्” चाणक्यः “शिष्ट्यर्थं ताडयेत्ततः” मनुःताडना । ताडनम् ताडितः । “श्रोतुर्वितन्त्रीरिव ताड्य-माना” कुमा० । “दुन्दुभिस्ताडितोऽसौ” वेणीसं० ।

 तड आहतौ भ्वा०
  आत्म० सक०
  सेट् इदित् । तण्डते अत-ण्डिष्ट । ततण्डे ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

तडँ तड  आघाते
- ताडयति  ताडेर्णिलुक् च (उ0 198)-तडित्  अलीकादौ (द्र0 उ0 425) तिन्तिडीकम्  पिनाकादयश्च (उ0 415) इति तडाकः,  ताडका  तट इत्येके-तात ताडय ताटकाम्,  तटाकः  42

धातुवृत्तिः

Sanskrit

तडँ तड  (अर्थः)  आघाते
( ताडयति अतीतडत् ) 45

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“तड आघाते”@} 2 ‘शोभार्थश्च द्रुमे।’ इति धा। 
 का। 
 व्याख्याने 3। 
 ताडकः-डिका,  तिताडयिषकः-षिका,  इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकगालयतिवत् 4 ज्ञेयानि। 
 अस्य धातोरुभयपदित्वात् ताडयन्-न्ती,  तिताडयिषन्-न्ती,  ताडयिष्यन्-न्ती-ती,  तिताडयिषिष्यन्-न्ती-ती,  इति रूपाण्यधिकानीति विशेषः। 
 5 सन्ताडनम्। 
 सन्ताडितः। 
 6 उलप्रत्यये नुमागमः,  ह्रस्वश्च निपात्यते। 
 तण्डुलः = व्रीहिसारः। 
 ताड्यते इति तण्डुलः। 
 संज्ञाशब्देषु केवलं व्युत्पत्तिमात्रं प्रदर्श्यते। 
 माबयवार्थेऽभिनिवेशः कार्यः।]] तण्डुलः। 
 7
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (६९५)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१५७९। सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (३-१८)
 04 =>
  (३८८)
 05 =>
  [[B। ‘छन्दन् शुचं वरमशिश्रिणदाश्रितानां सन्ताडनैर्वृषभदैत्यमखाडयच्च।।’ धा। का। ३। १८।]]
 06 =>
  [[४। औणादिके [द। उ। १०-१७]
 07 =>
  [पृष्ठम्०६४१+ २६]

1 {@“तड भाषार्थः”@} 2 ताडकः-डिका,  तिताडयिषकः-षिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकगालयतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 अस्य धातोरास्वदीयत्वेन ‘आस्वदः सकर्मकात्’ 4 इत्यनेन सकर्मकादेव णिज् भवति। 
 अकर्मकत्वे तु भ्वादिपाठेन परस्मैपदमेवेति ज्ञेयम्।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (६९६)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१८०२। सक। सेट्। उभ। आस्वदीयः।)
 03 =>
  (३८८)
 04 =>
  (ग। सू। चुरादौ)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.