| YouTube Channel

तगर (tagara)

 
शब्दसागरः
English
तगर
m.
 (-रः)
1. A shrub, (Tabernæmontana coronaria.)
2. A thorny
shrub, (Vangueria spinosa.)
3. Another plant, commonly Tagara-
mula. गॄ अच् । तस्य क्रोडस्य गरः ।
Yates
English
तगर (रः) 1.
m.
 A tree (Tabernæ-
montana coronaria), &c.
Wilson
English
तगर
m.
 (-रः)
1 A shrub, (Tabernæmontana coronaria.)
2 A thorny shrub, (Vangueria spinosa.)
3 Another plant, commonly Tagaramūla.
Apte
English
तगरः [tagarḥ], A kind of plant
Mb.
 * 13.14.87. -रम्, तगरकम् A kind of perfume (Tabernaemontana coronaria) and a fragrant powder prepared from it
Nm. तगरिकः, -की A seller of Tagara powder.
Apte 1890
English
तगरः A kind of plant.
Monier Williams Cologne
English
तगर
n.
 (m. ,
L.
 )
=
 °रक,
Kauś.
 16
MBh.
 xiii, 5042
Buddh.
Suśr.
VarBṛS.
 lxxvii, 5 ff.
तगर
n.
=
 -पुर,
Romakas.
=
 स्थकर or स्थगर, a partic. fragrant powder (Bloomfield's
AV.
 ,
p.
 311).
Monier Williams 1872
English
तगर तगर, अम्, n. the shrub Tabernæ-
montana Coronaria and a fragrant powder prepared
from it
N. of a town
(अस्), m. a thorny shrub,
Vangueria Spinosa
another plant, commonly Taga-
ra-mūla
[cf. काल-पर्ण, कटु-च्छद, मदन-
वृक्ष।]
—तगर-पादिका, अम्, f. n. or तगर-
पादी, f. the plant Tabernæmontana Coronaria and
its powder.
—तगर-शिखिन्, ई, m., N. of a man.
Benfey
English
तगर तगर,
n.
 An ornamental
plant, Tabernæmontana coronaria, and
an aromatic powder made of it, MBh.
13, 5042.
Apte Hindi
Hindi
तगरः
पुं*
 - "तस्य क्रोडस्य गरः, ष*त*"
एक प्रकार का पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तगर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಂದ್ಯಾವರ್ತ ವೃಕ್ಷ /ನಂದೀಬಟ್ಟಲು ಗಿಡ
तगर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದನ ವೃಕ್ಷ /ಮಂಗಾರೆ ಗಿಡ
L R Vaidya
English
tagara {% m. %} A kind of plant.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgya spos
१) तगर २) वयन
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तगरं, नदीवृक्षः । पिण्डतगर इति कोङ्कणेप्रसिद्धः । तगरमूल इति ख्यातञ्च । तत्-पर्य्यायः । कालानुशारिवा २ वक्रम् ३ कुटि-लम् ४ शठम् ५ महोरगम् ६ नतम् ७ जिह्मम्८ दीपनम् ९ तगरपादिकम् १० । इति रत्न-माला ॥
विनम्रम् ११ कुञ्चितम् १२ षण्ढम् १३नहुषाख्यम् १४ दण्डहस्तम् १५ वर्हणम् १६पिण्डीतगरकम् १७ पार्थिवम् १८ राजहर्ष-णम् १९ कालानुसारकम् २० क्षत्त्रम् २१दीनम् २२ । अस्य गुणाः । शीतलत्वम् । तिक्त-त्वम् । दृष्टिदोषविषार्त्तिभूतोन्मादभयनाशित्वम् ।पथ्यत्वञ्च ॥
आहुल्यवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
गन्धद्रव्यविशेषः । तस्य पर्य्यायगुणाः ।“कालानुसार्य्यं तगरं कठिनं लघु संनतम् ।अपरं पिण्डतगरं दण्डहस्ति च वर्हणम् ॥
तगरद्बयमुष्णं स्यात् स्वादु स्निग्धं लघु स्मृतम् ।विषापस्मारमृर्द्धाक्षिरोगदोषत्रयापहम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
तगरः,
पुं,
 (तं क्रोडभागं गिरतीति । गॄ + अच् ।)पुष्पवृक्षविशेषः । टगर इति भाषा । तत्-पर्य्यायः । सितपुष्पः २ । कालपर्णः ३ कटु-च्छदः ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महा-भारते । १३ । १०४ । ८५ ।“प्रियङ्गुचन्दनाभ्याञ्च विल्वेन तगरेण च ।पृथगेवानुलिम्पेत केशरेण च बुद्धिमान् ॥
”)मदनवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तगर
पु०
 तस्य क्रोडस्य गरः गॄ--अच् । (टगर) इति १ वृक्षेशब्दर० । २ मदनवृक्षे राजनि० । कोङ्गणप्रसिद्धे (पिण्ड-तगर) ख्याते, ३ वृक्षे
न०
 रत्नमा० । ४ तगरमूलजाते गन्धद्रव्येन० । “कालानुसार्य्यं तगरं कठिनं लघु तन्मतम् ।अपरं पिण्डतगरं दण्डहस्ति च वर्हणम् । तगरद्वयमुष्णंस्यात् स्वादु स्निग्धं लघु स्मृतम् । विषापस्मारमूर्द्धाक्षिरोगदोषत्रयापहम्” भावप्र० “प्रियङ्गुचन्दनाभ्याञ्च विल्वेनतगरेण च” भा० अनु० १०४ अ० । “तुल्यैः पत्र-तुरस्कबालतगरेगन्धः स्मरोद्दीपनः” वृ० स० ७७ अ० ।तगरं पण्यमस्य कृसरा० ठन् । तगरिक तद्गन्धद्रव्य-विक्रेतरि
त्रि०
 । ४ आहुल्यकवृक्षे राजनि० ।
Burnouf
French
तगर तगर
m.
 tabernæmontana, arbre.
Stchoupak
French
तगर-
nt.
n.
 d'une plante (Tabernaemontana coronaria), poudre
odoriférante qu'on en extrait.