| YouTube Channel

तक (taka)

 
शब्दसागरः
English
तक r. 1st cl. (तकति)
1. To laugh at or deride.
2. To bear. With वि and
अति prefixed, and implying reciprocity (व्यतितकते) To retort a
laugh. (इ) तकि r. 1st cl. (तङ्कति) To live in distress to be in poverty
or pain. (तंकते) To go to move. हसने सहने वा ड । हासे अक-सहने सक-
भ्वा-पर-सेट् ।
तक
mfn.
 (-कः-का-कं) That.
E.
 तत् that कन् pleonasm added.
Capeller Eng
English
तक॑
pron.
 stem, demin. to त॑.
Yates
English
तक (कः-का-कं)
a. Belonging to that.
Wilson
English
तक r. 1st cl. (तकति)
1 To laugh at or deride.
2 To bear.
With वि and अति prefixed, and implying reciprocity (ष्यतितकते) To retort a laugh. (इ) तकि r. 1st cl. (तङ्कति) To live in distress, to be in poverty or pain. (तंकते) To go, to move.
तक
mfn.
 (-कः-का-कं) That.
E.
 तत् that, कन् pleonasm added.
Apte
English
तक [taka],
a.
Ved.
Censured.
Enduring.
Apte 1890
English
तक a. Ved. 1 Censured.
2 Enduring.
Monier Williams Cologne
English
तक॑ m(nom.
pl.
 आस्)fn. (अद्). (dimin. of 2. त॑) that, 133, 4 and 191, 15
KātyŚr.
 xiii
Bhadrab.
Monier Williams 1872
English
तक तक, अस्, आ, अत् (fr. तद् with अक् inserted
after त्), that.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तक - हसने (भ्वा० पर० अक० से०) तकति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ನಗು /ವಿನೋದ ಹೊಂದು
Edgerton Buddhist Hybrid
English
taka, m., and taka-karṇin, m. (Pali taka, and cf. taka-paṇṇi, in corresp. list), n. of two resinous substances (jatu) used medicinally: MSV 〔i.iii.17〕, and 〔i.iv.1〕 tako lākṣās, takakarṇī sikthaṃ.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 तक्
मूलधातुः:
 तक
धात्वर्थः:
 हसने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 तकति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
तकँ तक हसने
- तकति । तक्यम् ।। 115 ।।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तक Bhadrab. 4, 22. 151.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तक, सहने । हासे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-हासे अकं-सेट्) तकति । इति दुर्गा-दासः ॥
तक, इ दौस्थ्ये । इति कविकल्पद्रुमः (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) दौस्थ्यं दुःखेन जीवनम् । इ, तङ्क्यते दरिद्रेण दुःखेन जीव्यते इत्यर्थः ।तङ्कति दीनः दुःखेन जीवति इत्यर्थः । इतिदुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तक हासे अक० सहने
सक०
भ्वा०
पर०
 सेट् । तकतिअताकीत्--अतकीत् । तताक तेकेतुः । निरुक्ते अयंगतिकर्मसु पठितः । कर्मणि भावे च । यत् न ण्यत् ।तक्यं सहनीयम् ।
तक दौस्थ्ये कृच्छ्रजीवने पा० इदित् प०
भ्वा०
 सेट् । तङ्कति अतङ्गीत् ततङ्क तङ्का आतङ्का ।
तक
त्रि०
 तं गौरववर्ज्जितं यथा तथा कायति कै--क ।१ निन्दिते । “इयत्तकः कुम्भकस्तकं भिनद्म्यशातनी” ऋ०१ । १ ९१ । १५ । “तकं कुत्सितम्” भा० । तक--अच् ।२ सहनशीले च । “तका वयं प्लवामहे इदं मधु” कात्या०श्रौ० १३ । ३ । २१ सू० । ३ स्खलिते च । “श्रुतं गायत्रं तक-नानस्य” ऋ० १ । १३० । ३ । “तकवानस्य स्खलितगतेः” कर्कः ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
तकँ तक हसने
सहन इति दुर्गः तकति 116
धातुवृत्तिः
Sanskrit
तकँ तक (अर्थः) हसने
( तकति तताक तेकतुः तकिता अतकीत् अताकीद् ) इत्यादि अतो हलादे इति वा वृद्धिः ( व्यतितकन्ति ) [ प्रतिषेधे हसादीनाम् ] इति तङ्निषेधः ( तक्यम् ) "तकिशसि'' इति यत् 114
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तक हसने”@} 2 ‘तकेत् तङ्केद् यथासंख्यं हसने कृच्छ्रजीवने।।’ 3 इति देवः।
ताककः-किका, ताककः-किका, तितकिषकः-षिका, तातककः-किका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकककतिवत् 4 ज्ञेयानि।
अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् तकन्-न्ती, तकिष्यन्-न्ती-ती, तितकिषन्-न्ती-ती, तितकिषिष्यन्-न्ती-ती
इति शतरि रूपाणि भवन्तीति विशेषः।
5 तक्यम्, 6 व्यतितकन्-न्ती।
7
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६८९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-११७। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ४३)
04
=>
 (१३९)
05
=>
 [[१। ‘तकिशसिजनिभ्यो यद्वाच्यः’ (वा। ३-१-९७) इति ण्यदपवादो यत्प्रत्ययः।]]
06
=>
 [[२। ‘प्रतिषेधे हसादीनामुपसंख्यानम्’ (वा। १-३-१५) इति वचनात् कर्मव्यतीहारेऽपि शानज् न। हसादयः = हसनाद्यर्थकाः धातवः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०६३७+ २७]
Capeller
German
तक॑ Pron. -St., Demin. zu त॑.
Grassman
German
taká, pr., dieser [verkleinernd, von tá].
-ám {191, 15}.
-ád {133, 4}.