णासृ (NAsR)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit नास्
णासृ
शब्दे
भ्वादिः
अकर्मकः
सेट्
आत्मनेपदी
नासते
धातुप्रदीपः
Sanskritणासृँ णासृ
मानकरूपान्तरम् - रासृँ
रासृ शब्दे
- नासते ।प्रणासते । नासा । नासिका । अञ् नासिकायाः (5/4/118) इत्यच् नासदेशश्च-गोनसम् । खुरखराभ्याञ्च नस् वक्तव्यः ।खुरणाः। खरणाः । अच्प्रत्ययोऽपीष्यते। खुरणसः। उपसर्गाच्च (5/4/119) इत्यच्नसादेशौ- प्रणसः । वेर्ग्रे वक्तव्य इति ग्रभावे विग्रस्तु गतनासिकः । केचिन्नासिकापर्य्यायं नसाशब्दमिच्छन्ति । तथा च वराहनक्षत्रपुरुषप्रकाशे नसाशब्दः प्रयुक्तः । भट्टिकाव्येऽपि विनसा हतवान्धेवति दृश्यते न चासावुपसर्गाच्च (5/4/119) इति नसादेशे सिध्यति । वेर्गो वक्तव्य इति ग्रादेशेन वाधितत्वात् (73)। रासते । ररासे ।। 626, 627 ।।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskritणासृँ णासृ शब्दे
- नासते 618
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
धातुवृत्तिः
Sanskritणासृँ णासृ
मानकरूपान्तरम् - रासृँ
रासृ (अर्थः) शब्दे
(नासते प्रणासते रासतइत्यादि कासिवत् नासा) अकारः (नासिका) संज्ञायां कनि "केणः'' इतिह्रस्वः "प्रत्ययस्थात्'' इतीत्त्वम् नासायां भवं तस्मै हितं (नास्यम् )"शरीरवयवाद्यत्'' इति यत् नासिकाशब्दात्तु यति "नम् नासिकायायत्तत्क्षुद्रेषु'' इति नस्यभावे (नस्यमिति)एवं नस्तो नः क्षुद्र इत्यादि [अद्यादिभ्य उप संख्यानम् ] इति सार्वविभक्तिकस्तसिः ( सूत्रम्) अपादानेचाहीयरुहोः (इति सूत्रम्) इति वा अपादाने या पञ्चमी तदन्तात्स्वार्थे तसिः हीयरुहोः प्रयोगे नेति, नः क्षुद्रः इत्यत्र नासिकया क्षुद्र इति "पूर्वसदृश'' इत्यादिना समासस्तृतीयायाः तत्र ह्यून इत्यर्थग्रहणम् ( नासिक्यो वर्णः नासिक्यं नगरम् )इत्यत्र यति [ वर्णनगरयोर्न ] इति नस्भावप्रतिषेधः, वाध्रीवा नासा यस्य(वाध्रीणसः) अजविशेषः ( सूत्रम्) अञ् नासिकायाः संज्ञायां नसं चास्थूलात् (इति सूत्रम्) इति नासिकान्ताद्बहुव्रीहेः संज्ञायामच् समासान्तः नासिकायाश्च नसादेशः अस्थूलादिति निषेधात् स्थूलनासि क इत्यत्राञ्नस्भावौ न भवतः खुरणाः, [खुरखराभ्यां नस् वक्तव्यः] इति नस्भावः आदेशान्तरकरणं प्रत्ययनिवृत्त्यर्थमिति कैयटपदमञ्जर्यादौ अत्र वृत्तावजपीष्यत इति, तेन (खुरणसः, खरणस) इत्यपि भवति प्रगता नासिका अस्य (प्रणसः) ( सूत्रम्) उपसर्गाच्च (इति सूत्रम्) उपसर्गनपूर्वनासिकान्तादूबहुव्रीहेरजित्यज् नासिकाश्च नस्भावः ( सूत्रम्) उपसर्गाद्बहुलम् (इति सूत्रम्) इति उपसर्गस्थान्निमित्तात्परस्य नसो नकारस्य णत्वम् उभयत्रोपसर्गग्रहणं प्राद्युपलक्षणार्थम्_ विगता नासिका अस्य (विग्रः) [वेर्ग्रो वक्तव्यः] इति ग्रादेशो नासिकायाः यद्यहं नाथ नायास्यं विनसागतबान्धवा इति भट्टिप्रयोगे विशेषविहितेन ग्रादेशेने भाव्यमिति महान्तो न सहन्ते के चित्तु वार्त्तिकं वेः षो वक्तव्य इति पठन्तो विष इति उदाहरन्ति (तुङ्गनासिका) ( सूत्रम्) नासिकोदरौष्टजङ्घादन्तकर्णशृङ्गाच्च (इति सूत्रम्) इतिनासिकाद्यन्ताद्वहुव्रीहेर्वा ङीष् ( रासः ) क्रीडा विशेषः (रासभः) "रासिविल्लिभ्यां च'' इति अभच् (रास्ना) "रास्नासास्नास्थूणावीण'' इति नप्रत्यये निपातितः 617
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“णासृ शब्दे”@} 2 ‘शब्दार्थे नासते नासेः, कौटिल्ये नसते नसेः।।’ 3 इति देवः।
नासकः-सिका, नासकः-सिका, निनासिषकः-षिका, नानासकः-सिका
4 नासा, 5 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककासतिवत् 6 ज्ञेयानि।
01 (६७०)
02 (१-भ्वादिः-६२५। अक। सेट्। आत्म।)
03 (श्लो। १८४)
04 [[१। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यकारप्रत्ययः स्त्रियाम्।]]
05 [[B। ‘नासोत्थरासलसितान्नसितेन दाम्ना सूतो ययाम समराभ्यसितान् तुरङ्गान्।।’ धा। का। १। ७९।]]
06 (१८८)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.