| YouTube Channel

णक्ष (NakSa)

 
शब्दसागरः
English
णक्ष r. 1st cl. (नक्षति, or with प्र prefixed प्रणक्षति) To go, to move
to approach.
Wilson
English
णक्ष r. 1st cl. (नक्षति, or with प्र prefixed प्रणक्षति) To
go, to move, to approach.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 नक्ष्
मूलधातुः:
 णक्ष
धात्वर्थः:
 गतौ, सङ्घात इत्येके
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 नक्षति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
णक्ष, व्रजे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) नक्षति । व्रजो गतिः । इति दुर्गादासः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“णक्ष गतौ”@} 2 3 नक्षकः-क्षिका, नक्षकः-क्षिका, निनक्षिषकः-षिका, नानक्षकः-क्षिका
नक्षिता-त्री, नक्षयिता-त्री, निनक्षिषिता-त्री, नानक्षिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि जक्षतिवत् 4 ज्ञेयानि।
शत्रन्ते--नक्षन्, 5 प्रणक्षन्, स्त्रियां-नक्षन्ती
इति रूपोऽस्य धातोर्भवति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६५४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६६२। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ‘णो नः’ (६-१-६५) इति धात्वादेर्णकारस्य नकारः। एवं णोपदेशधातुषु सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
04
=>
 (५७८)
05
=>
 [[२। ‘उपसर्गादसमासेऽपि णोपदेशस्य’ (८-४-१४) इति णत्वं भवति।]]