| YouTube Channel

डी (DI)

 
शब्दसागरः
English
डी (ङ) डीञ् r. 1st and 4th cls. (डयते डीयते)
1. To fly, to pass through
the air.
2. To go, to move. With अव, prefixed, To fly down, to
to alight. With उत्, To fly up, to soar. With परि, To fly round.
With प्र, To fly well or swiftly. With सम्, To fly well or in flocks.
With सम् and उत्, To fly up by degrees. नभोगतौ भ्वा० दिवा०
आत्म० सक० सेट् ।
Capeller Eng
English
डी डयते डीयते
pp.
 डीन fly, move through the air.
—उद् fly up,
C.
 उड्डापयति scare. प्रोद् fly up and away. प्र fly
up. — Cf. उड्डीन.
Yates
English
डी (ङ) डयते 1.
d. To fly, to go. (य)
डीयते 4.
d. Idem. With अव to
fly down
with उत् to fly up
with परि to fly round
with प्र
to fly well
with समुत् to fly
together
to fly up together.
Wilson
English
डी (ङ) डीङ् r. 1st and 4th cls. (डयते डीयते)
1 To fly, to pass through the air.
2 To go, to move.
With अव prefixed, To fly down, to alight.
With उत्, To fly up, to soar.
With परि, To fly round.
With प्र, To fly well or swiftly.
With सम्, To fly well or in flocks.
With सम् and उत्, To fly up by degrees.
Apte
English
डी [ḍī], 1, 4. Ā. (डयते, डीयते, डिड्ये, अडयिष्ट, डयितुम्, डीन)
To fly, pass through the air.
To go, -With प्र to fly up
हंसैः प्रडीनैरिव
Mk.*
 5.5. -प्रोद् to fly up
प्रोड्डीयेव बलाकया सरभसं सोत्कण्ठमालिङ्गितः 23.
Apte 1890
English
डी {c1c} {c4c} A. (डयते, डीयते, डिड्ये, अडयिष्ट, डयितुं, डीन) 1 To fly, pass through the air.
2 To go.
WITH प्र to fly up
हंसैः प्रडीनैरिव Mk. 5. 5.
प्रोद् to fly up
प्रोड्डीयेव बलाकया सरभसं सोत्कंठमालिंगितः 23.
Monier Williams Cologne
English
डी
cl.
 1. 4. Ā. डयते, डी॑यते (Naigh. ii, 14
Pāṇ.
 vii, 2, 10,
Vārtt.
 7,
Pat.
pf. डिड्ये, viii, 4, 54,
Kāś.
pr.
p.
 , डयमान, 59,
Kāś.
aor.
 अडयिष्ट,
Vop.
 )
to fly,
Dhātup.
cf.
 उड्-, प्रोड्-.
Monier Williams 1872
English
डी डी, cl. 1. 4. A. डयते, डीयते, डिड्ये,
डयिष्यते, अडयिष्ट, डयितुम्, to fly, pass
through the air
to go: Caus. P. डाययति, -यितुम्,
अडीडयत्: Desid. डिडयिषते: Intens. डेडीयते,
डेडयीति or डेडेति।
Macdonell
English
डी ḌĪ, Ⅰ. Ā. ḍaya, Ⅳ. Ā. ḍī́ya, fly. ud, fly 🞄up: uḍḍīna, pra‿ud, fly up and away. 🞄pra, fly up.
Benfey
English
डी डी (akin to 1. दी, q. cf. ), i. 1 and
4, Ātm. To fly. Ptcple. of the pf.
pass. डिन,
n.
 Flying, the flight of a
bird, MBh. 8, 1899. -- With the prep.
अति अति, अतिडीन,
n.
 Flying over, MBh.
8, 1900. -- With अभि अभि, अभिडीन,
n.
 Flying towards, MBh. 8, 1900. -- With
अव अव, अवडीन,
n.
 Flying down,
MBh. 8, 1899. -- With उद् उद्, To fly
up, Pañc. 106, 1. उड्डीन, Flown up,
MBh. 7, 776.
n.
1. Flying up, MBh.
8, 1899.
2. The flight of a bird, Pañc.
114, 25. -- With प्रोद् प्र-उद्, To fly up
and away, Mṛcch. 84, 22. प्रोड्डीन,
Flown up and away, Rām. 4, 63, 24. --
With नि नि, निडीन,
n.
 Flying down,
MBh. 8, 1899. -- With परा परा, परा-
डीन,
n.
 Flying away, MBh. 8, 1900. --
With परि परि, परिडीन,
n.
 Flying
round, MBh. 8, 1900. -- With प्र प्र,
प्रडीन, Flown forth, Rām. 6, 83, 26
n.
 Flying forward, MBh. 8, 1899. -- With
वि वि, विडीन,
n.
 Flying apart, MBh. 8,
1900. -- With सम् सम्, संडीन,
n.
Flying together, MBh. 8, 1899. -- With
अवसम् अव-सम्, अवसंदीन,
n.
 Fly-
ing down together, MBh. 8, 1901.
Apte Hindi
Hindi
डी
"भ्वा*दिवा* आ*, , " - -
"उड़ना, हवा में से गुज़रना"
डी
"भ्वा*दिवा* आ*, , " - -
जाना
L R Vaidya
English
qI {% vi. 1A, 4A (pp. डीन) %} 1. To fly, to pass through the air
2. to go.With उद्-, to fly up, सर्वैः … … उड्डीयताम् Hit.i., (हंसैः) उदडीयत वैकृतात्करग्रहजादस्य विकस्वरस्वरैः Na.ii.5.With प्र-, to fly up, हंसैः प्रडीनैरिव Mrich.v.With प्रोद्-, to fly up.
Bopp
Latin
डी 1. et 4. A. डये, डीये volare.
c. उत् 4. A. उड्डीये (gr. 61.) evolare, alis se levare.
HIT. 38. 11.: उड्डीयमानः काको वृक्षम् आरूढः.
Kridanta Forms
Sanskrit
डी (डी꣡ङ् विहायसा गतौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = डयनम्
अनीयर् = डयनीयः - डयनीया
ण्वुल् = डायकः - डायिका
तुमुँन् = डयितुम्
तव्य = डयितव्यः - डयितव्या
तृच् = डयिता - डयित्री
क्त्वा = डयित्वा
ल्यप् = प्रडीय
क्तवतुँ = डियितवान् / डयितवान् - डियितवती / डयितवती
क्त = डियितः / डयितः - डियिता / डयिता
शानच् = डयमानः - डयमाना
डी (डी॒ङ् विहायसा गतौ - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = डयनम्
अनीयर् = डयनीयः - डयनीया
ण्वुल् = डायकः - डायिका
तुमुँन् = डयितुम्
तव्य = डयितव्यः - डयितव्या
तृच् = डयिता - डयित्री
क्त्वा = डयित्वा
ल्यप् = प्रडीय
क्तवतुँ = डीनवान् - डीनवती
क्त = डीनः - डीना
शानच् = डीयमानः - डीयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 डी
मूलधातुः:
 डीङ्
धात्वर्थः:
 विहायसा गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 डयते
धातुः:
 डी
मूलधातुः:
 डीङ्
धात्वर्थः:
 विहायसा गतौ
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 डीयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 ओदित्
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 डी, प्रडी, उड्डी, खे विसृप्, वियति विसृप्, पत्, उत्पत्, प्रोत्पत्, समुत्पत्, सम्पत्, आकाशेन गम्, आकाशेन या
verb
आकाशमार्गेण एकस्थानात् अन्यस्थानम् उत्पतनानुकूलव्यापारः।
"विमानः समुद्रोपरि डयते अधुना।"
Tamil
Tamil
டீ3 : பறக்க, பறந்து செல்ல, காற்றில் பறக்க.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
डी, ओ ङ य गतौ । नभोगतौ । इति कवि-कल्पद्रुमः ॥
(दिवां-आत्मं-सकं अकं च-सेट् ।)ओ, डीनः । ङ य, डीयते । इति दुर्गादासः ॥
डी, ङ नभोगतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-आत्मं-अकं-सेट् ।) ङ, डयते पक्षी । अस्यापिनिष्ठायां डीनः । इति कातन्त्राद्याः । धातु-पारायणिकास्तु इम्निषेधे ओदनुबन्धडीङोग्रहणादस्मादिमि वक्तव्याद्गुणे डयित इत्याहुः ।गोयीचन्द्रोऽपि । डयितः डयितवान् इत्युदा-जहार । स्वमते तु डीत इत्येव । इति दुर्गा-दासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
डी नभोगतौ (ओडा)
भ्वा०
 आ० अक० सेट् । डयते अडयिष्टडिड्ये डीनः । प्राद्युपसर्गभेदे खगगतिभेदाः खगगतिशब्दे२४१४ पृ० दृश्याः ।गतौ दिवा० आ०
सक०
 निधण्टुः । डीयते ।
Capeller
German
डी डयते, डीयते fliegen. उद्, प्रोद् u. प्र
auffliegen
p.p. उड्डीन्, प्रोड्डीन u.
प्रडीन.
Burnouf
French
*डी डी। डये 1, डीये 4 et
डीयामि dans le Vd.
p. डिड्ये
f1. डयिताहे
f2. डयिष्ये
pp. डयित et डीन। Aller
s'en aller
s'envoler
voler.
Stchoupak
French
डी-
{%ḍīyate ḍāyayati
ḍīna- °ḍīya %} -- voler, voltiger
a.
v. nt. vol d'oiseau.