टङ्कण (TaGkaNa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishटङ्कणम् [ṭaṅkaṇam] नम् [nam] , (नम्) 1 Borax.
Binding, tying.
णः (नः) A species of horse.
of a people. -क्षारः borax.
Apte 1890
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiटङ्कणम्
- टङ्क्+ल्युट्
सोहागा
टङ्कणः
- -
घोड़े की एक जाति
टङ्कणः
- -
एक देश विशेष के निवासी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritकृष्णे तु तत्र तिलकं यवक्षारो यवाग्रजः ॥ ९४३ ॥
यवनाजलः पाक्यश्च पाचनकस्तु टङ्कणः ।
मालतीतीरजो लोहश्लेषणो रसशोधनः ॥ ९४४ ॥
तिलक (क्ली), यवक्षार (पुं), यवाग्रज (पुं), यवनालज (पुं), पाक्य (पुं), पाचनक (पुं), टङ्कण (पुं), मालतीतीरज (पुं), लोहश्लेषण (पुं), रसशोधन (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritटङ्कणः, (टकि बन्धे + ल्युः । पृषोदरात् णत्वेसाधुः ।) क्षारविशेषः । सोहागा इति भाषा ।(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ।“विरुक्षणोऽनिलकरः श्लेष्मघ्नः पित्तदूषणः ।अग्निदीप्तिकरस्तीक्ष्णष्टङ्कणः क्षार उच्यते ॥
”)तत्पर्य्यायः । पाचनकः २ मालतीतीरजः ३लोहश्लेषणः ४ रसशोधनः ५ । इति हेम-चन्द्रः । ४ । १० ॥
टङ्कणक्षारः ६ रङ्गक्षारः ७रसाधिकः ८ लोहद्रावी ९ रसघ्नः १० सुभगः११ रङ्गदः १२ वर्त्तुलम् १३ कनकम् १४क्षारम् १५ मलिनम् १६ धातुवल्लभम् १७ ।इति राजनिर्घण्टः ॥
मालतीतीरसम्भवः १८द्रावी १९ द्रावकः २० लोहशुद्धिकारकः २१ ।इति भावप्रकाशः ॥
स्वर्णपाचकः २२ । इतिरत्नमाला ॥
अस्य गुणाः । कटुत्वम् । उष्ण-त्वम् । कफस्थावरादिविषकासश्वासनाशित्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
अग्निवातपित्तकारित्वम् ।रूक्षत्वम् । इति भावप्रकाशः ॥
(देश-विशेषः । यथा, बृहत्संहितायाम् । १४ । १२ ।“कङ्कटटङ्कणवनवासि शिविककणिकारकोङ्कणा-भीराः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritटङ्कण(न) टकि--ल्यु पृषो वा णत्वम् । (सोहोगा)ख्याते स्वर्णद्रावके १ उपरसभेदे । उपरसभेदाश्च भाव० प्र०उक्ता यथा “गन्धो हिङ्गुलमभ्रतालकशिलाः स्रोतोऽञ्जनंटङ्क(न)णम् । राजावर्त्तकचुम्बकौ स्फटिकया शङ्खःखटी गैरिकम् । कासीसं रसकं कपर्दसिकतावोलाश्चकङ्कुष्ठकम् सौराष्ट्री च मता अमी उपरसाः सूतस्यकिञ्चिद्गुणैः” । “तद्यथा लवणेन सुवर्णम्” छा०उ० भाष्ये “लवणेन क्षारेण टङ्कनादिना, स्वरेषु मृदुत्व-करं हि तत्” भा० । “टङ्कणं वह्निकृद्रक्षं कफ-वातिकपित्तहृत्” भावप्र० । भावेल्युट् । (टाँकादेअओयापानिदिया झाला) २ धातूनां योजनभेदे । दन्त्यान्तः ३ अश्व-भेदे स्त्री “तङ्कनखरनखरखण्डितहरितालपांशुलेन”काद० मूर्द्धन्यान्तः ४ देशभेदे स च देशः वृ० स० १४ अ० ।कूर्मविभागे दक्षिणस्यामुक्तः । “अथ दक्षिणेन लङ्का” इत्यु-पक्रमे “कङ्कटटङ्कनंवनवासिशिविकफणिकारकोङ्कणा-भीराः” इत्युक्तेः ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.