| YouTube Channel

झषः (jhaSaH)

 
Apte
English
झषः [jhaṣḥ], 1 A fish in general
झषाणां मकरश्चास्मि
Bg.*
 1.31
cf.
 words like झषकेतन below.
A large fish.
The sign Pisces of the zodiac.
Heat, warmth.
The sign Capricornus of the zodiac.
षम् A forest, wood.
A desert, dreary forest.
Comp.
 -अङ्कः, -केतनः, -केतुः, -ध्वजः
N.
 of the god of love
स्त्रीमुद्रां झषकेतनस्य
Pt.*
 4.34
स्वं कर्म कारयन्नास्ते निश्चिन्तो या झषध्वजः
Bk.*
 8.48.-अशनः a porpoise. -उदरी an epithet of Satyavatī, mother of Vyāsa. -राजः
a.
 crocodile, ... झषराजकुण्डलत्विषो- ल्लसच्छ्रीवदनाम्बुजः ...
Bhāg.*
 8.18.2.
Apte 1890
English
झषः 1 A fish in general
झषाणां मकरश्चास्मि Bg. 10. 31
cf. words like झषकेतन below.
2 A large fish.
3 The sign Pisces of the zodiac.
4 Heat, warmth.
5 The sign Capricornus of the zodiac.
षं 1 A forest, wood.
2 A desert, dreary forest.
Comp.
अंकः,
केतनः,
केतुः,
ध्वजः N. of the god of love
स्त्रीमुद्रां झषकेतनस्य Pt. 4. 34.
अशनः a porpoise.
उदरी an epithet of Satyavatī, mother of Vyāsa.
Apte Hindi
Hindi
झषः
पुं*
 - झष्+अच्
मछली
झषः
पुं*
 - -
"बड़ी मछली, मगरमच्छ"
झषः
पुं*
 - -
मीन राशि
झषः
पुं*
 - -
"गर्मी, ताप"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मत्स्यः, पृथुरोमा, मीनः, वैसारिणः, विसारः, शकली, शन्धली, झषः, आत्माशी, संवरः, मूकः, जलेशयः, कण्टकी, शक्ली, मच्छः, अनिमिषः, शुङ्गी, झसः
noun
जलजन्तुविशेषः, यः शकलकण्टकादियुक्तः।
"मत्स्याः अण्डजाः सन्ति।"
Synonyms:
 मकरः, झषः, नक्रः
noun
जलजन्तुविशेषः, जले वर्तमानः हिंस्रजन्तुः यः बृहत् वर्तते।
"अस्मिन् सरोवरे नैके मकराः सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
झषः,
पुं,
 (झष्यते वध्यते भक्षणाय झष्यते गृह्यतेइति वा । झष + “खनो घ च ।” ३ । ३ । १२५ ।इति घ ।) मत्स्यः । इत्यमरः । १ । १० । १ ॥
(यथा, भगवद्गीतायाम् । १० । ३१ ।“झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥
”मकरः । यथा, रामायणे । २ । ११४ । ४ ।“लीनमीनझषग्राहां कृशां गिरिनदीमिव ॥
”)तापः । वनम् । इति मेदिनी । षे, १२ ॥
मीनराशिः । यथा, --“सार्द्धसप्तझषे मेषे वसुसार्द्धो घटे वृषे ॥
”इति समयप्रदीपः ॥