| YouTube Channel

ज्वालामुखी (jvAlAmukhI)

 
शब्दसागरः
English
ज्वालामुखी
f.
 (-खी) A place where subterraneous fires break forth
an
object of veneration to the Hindus: a celebrated Jwalamukhi
exists in Punjab, to which pilgrimages are made
the soil abound-
ing with carburetted hydrogen, which takes fire upon coming in
contact with the external air
otherwise vents being made, a
light is applied to the orifice, and flame being kindled, is fed by
the stream of gas that escapes. The tongue of PARVATI is said to
have fallen at this place.
E.
 ज्वाला flame, and मुख chief, principal,
fem. affix ङीष् ।
Yates
English
ज्वाला-मुखी (खी) 3.
f.
 A place where
subterraneous fires break forth,
a volcano
a famous one in the
Lahore territory.
Spoken Sanskrit
English
ज्वालामुखी jvAlAmukhI
f.
 volcano
ज्वालामुखी jvAlAmukhI
f.
 any place from which issues subterranean fire or inflammable gas
ज्वालामुखी jvAlAmukhI
f.
 fire or inflammable gas issuing forth from the earth
Wilson
English
ज्वालामुखी
f.
 (-खी) A place where subterraneous fires break forth
an
object of veneration to the Hindus: a celebrated Jvālāmukhī exists in
Lahore, to which pilgrimages are made
the soil abounding with carburetted
hydrogen, which takes fire upon coming in contact with the external air
otherwise vents being made, a light is applied to the orifice, and flame being
kindled, is fed by the stream of gas that escapes. The tongue of PĀRVATĪ is
said to have fallen at this place.
E.
 ज्वाला flame, and मुख chief, principal, fem. affix ङीष्.
Monier Williams Cologne
English
ज्वाला—मुखी
f.
 fire or inflammable gas issuing forth from the earth,
Bhpr.
 v, 26, 15
any place from which issues subterranean fire or inflammable gas (a celebrated Jvālā-mukhī, worshipped like others as a form of Durgā, exists in the hills northeast to the Panjāb)
N.
 of a Mantra,
GarP.
 cciv
(°खी-मलिनी),
Tantras.
 ii.
Apte Hindi
Hindi
ज्वालामुखी
स्त्री*
 ज्वाला-मुखी -
लावा निकलने का स्थान
ज्वालामुखी
स्त्री*
 ज्वाला-मुखी -
दुर्गा का एक विशेष रूप
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ज्वालामुखी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಜ್ವಾಲೆಯು ಹೊರಡುವ ಸ್ಥಳ
ज्वालामुखी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಮಂತ್ರ
L R Vaidya
English
jvAlA-muKI {% f. %} a volcano.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Jvālāmukhī, a name or epithet of Vajravārāhi: Sādh 〔436.4〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ज्वालामुखी
noun
पृथिव्याः कस्यापि अन्यग्रहस्य वा पृष्ठभागे वर्तमानः सः छिद्रः यस्मात् लावारसः वाय्वादयः निर्गच्छन्ति।
"ज्वालामुख्याः उद्रेकः प्रायः विस्फोटेन सह भवति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha 'bar ma
ज्वालामुखी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ज्वालामुखी,
स्त्री,
 (ज्वालैव मुखं प्रधानं यस्याम् ।तत्राजमप्रज्वलितज्वालाभिरेव पूजादिकं गृह्णातिदेवीत्यतोऽस्यास्तथात्वम् ।) पीठस्थानविशेषः ।तत्र भगवत्या जिह्वा पतिता । तत्र अम्बिकादेवी । उन्मत्तनामकभैरवश्च । इति पीठमाला ॥
यथाच ।“जालामुख्यां महाजिह्वा देव उन्मत्तभैरवः ।अम्बिका सिद्धिदा नाम्नी स्तनं जालन्धरे मम ॥
”इति तन्त्रचूडामणौ पीठनिर्णयः ॥
विद्याविशेषः । यथा, --“ज्वालामुखीक्रमं वक्ष्ये सा पूज्या मध्यतःशुभे ! ।नित्यारुणा मदनान्तरा मदमोहापकृष्यसिः ॥
कमला श्रीभारती च आकर्षणी महेन्द्र्यपि ।ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा ।वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डेति च पूजयेत् ।विजया चाजिता चैव मोहनी चापराजिता ॥
स्तम्भनी जपनी पूज्या कालिका पद्मवाह्यतः ।ज्वालामुखीक्रमं पूज्य विषादिहरणं भवेत् ॥
”इति गारुडे ज्वालामुखीविद्या २०४ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ज्वालामुखी स्त्री पीठस्थानभेदे । “ज्वालामुख्यां महाजिह्वादेव! उन्मत्तभैरवः । अम्बिका सिद्धिदानाम्री स्तनौजालन्धरे ममेति” तन्त्रम् । २ विद्याभेदे “ज्वालामुखीक्रमंवक्ष्ये सा पूज्या मध्यतः शुभे । नित्यारुणा मदनान्तरामदमोहापकृष्यसिः । कमला श्रीभारती च आकर्षणीमहेन्द्र्यपि । ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी-तथा । वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डेति च पूजयेत् ।विजया चाजिता चैव मोहिनी चापराजिता ।स्तम्भनी जयनी पूज्या कालिका पद्मबाह्यतः । ज्वाला-मुखी च संपूज्या विषादिहरणं भवेत्” । गारुड० पु ।२०४ अ०