| YouTube Channel

ज्वाला (jvAlA)

 
Spoken Sanskrit
English
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - illustration
उदाहरण - udAharaNa -
n.
 - illustration
चित्रनिरूपण - citranirUpaNa -
n.
 - illustration
निदर्शन - nidarzana -
n.
 - illustration
उत्प्रेक्षा - utprekSA -
f.
 - illustration
उदाहृति - udAhRti -
f.
 - illustration
उद्देश - uddeza -
m.
 - illustration
उद्देशक - uddezaka -
m.
 - illustration
अङ्ग - aGga -
n.
 - illustration
प्रकाशकत्व - prakAzakatva -
n.
 - illustration
प्ररोचन - prarocana -
n.
 - illustration
लक्षण - lakSaNa -
n.
 - illustration
लक्ष्य - lakSya -
n.
 - illustration
समुदाहरण - samudAharaNa -
n.
 - illustration
काव्यप्रकाश - kAvyaprakAza -
m.
 - illustration of poetry
भेददीपिका - bhedadIpikA -
f.
 - illustration of duality
उदाहार - udAhAra -
m.
 - example or illustration
रूपण - rUpaNa -
n.
 - figurative illustration
प्रत्युदाहरण - pratyudAharaNa -
n.
 - counter example or illustration
उपोद्घात - upodghAta -
m.
 - opposite argument or illustration
काव्यलक्षण - kAvyalakSaNa -
n.
 - illustration of poetry or rhetoric
व्यतिरेक्युदाहरण - vyatirekyudAharaNa -
n.
 - illustration by contrast or negation
न्याय - nyAya -
m.
 - popular maxim or apposite illustration
अभ्युदाहरण - abhyudAharaNa -
n.
 - example or illustration of a thing by its reverse
दीपिका - dIpikA -
f.
 - illustrator or illustration at the end of titles of books and also alone
अनुवाद - anuvAda -
m.
 - explanatory repetition or reiteration with corroboration or illustration
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - flame
ज्वालापरीक्षणव्य्वस्था - jvAlAparIkSaNavyvasthA -
f.
 - flametest
शिखा - zikhA -
f.
 - flame
अग्निसिखा - agnisikhA -
f.
 - flame
कीला - kIlA -
f.
 - flame
जुहू - juhU -
f.
 - flame
दिद्युत् - didyut -
f.
 - flame
प्रज्वाला - prajvAlA -
f.
 - flame
वह्निशिखा - vahnizikhA -
f.
 - flame
वक्षि - vakSi -
f.
 - flame
विभ्राष्टि - vibhrASTi -
f.
 - flame
शिखिशिखा - zikhizikhA -
f.
 - flame
शोचि - zoci -
f.
 - flame
अथरि - athari -
f.
 - flame
हेति - heti -
f.
 - flame
शुच् - zuc -
f.
 - flame
अग्न्यर्चिस् - agnyarcis - fn. - flame
अर्चि - arci -
m.
 - flame
अर्चिसार्चिष्मत् - arcisArciSmat -
m.
 - flame
ऋषु - RSu -
m.
 - flame
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - illustration
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - flame
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - burnt rice
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - causing a flame to blaze
ज्वाला - jvAlA -
f.
 - illumination
Apte
English
ज्वाला [jvālā], 1 A blaze, flame, illumination
R.*
 15.16
Bh.*
 1.95.
Burnt rice.
Comp.
 -जिह्वः, -ध्वजः fire.झ
Apte 1890
English
ज्वाला 1 A blaze, flame, illumination
R. 15. 16
Bh. 1. 95.
2 Burnt rice.
Comp.
जिह्वः,
ध्वजः fire.
मुखी a volcano.
वक्त्रः an epithet of Śiva.
Monier Williams Cologne
English
ज्वाला a
f.
 id., ib.
illumination,
KātyŚr.
 iv, Paddh.
causing a flame to blaze,
Nyāyam.
 x, 1, 22
burnt rice,
L.
=
 ज्वलना, q.v.
ज्वाला b
f.
 of °ल, q.v.
Apte Hindi
Hindi
ज्वाला
स्त्री*
 - ज्वाल +टाप्
"अग्निशिखा, लौ, लपट "
ज्वाला
स्त्री*
 - ज्वल्+ण+टाप्
"आग की लपट, अग्निशिखा"
ज्वाला
स्त्री*
 - ज्वल्+ण+टाप्
दग्धान्न
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ज्वाला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆ /ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿ
निष्पत्तिः - > ज्वल (दीप्तौ) - "णः"(३-१-१४०) । "टाप्"(४-१-४)
प्रयोगाः - > "अभ्युद्यतोग्रशस्त्राणि ज्वालामालाकुलैर्मुखैः"
उल्लेखाः - > विष्णुपु०
L R Vaidya
English
jvAlA {% f. %} A blaze, flame, illumination, Bhartr.i.95.
Bopp
Latin
ज्वाला f. (Fem. praec.) id. RAGH. 15. 16.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ज्वाला, शिखा, अग्निजिह्वा
noun
अग्नेः ऊर्ध्वगामि अर्चिः।
"वने वह्नेः ज्वाला आकाशं स्पृशति इव भाति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
हेतिः कीला शिखा ज्वालार्चिरुलक्का महत्यपि ॥ ११०२ ॥
-wordlist-
हेति (स्त्री), कीला (पुंस्त्री), शिखा (पुंस्त्री), ज्वाला (पुंस्त्री), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उलक्का (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्चिस्
अर्चिस्, कीला, ज्वाला, वर्चस्, तेजस्, त्विष्, ज्योतिस्, हेति, द्युति, दीप्ति, रुच्, शिखा, प्रभा, रश्मि
अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः ।
हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ॥ ६५ ॥
verse 1.1.1.65
page 0009
उल्का
उल्का, ज्वाला
अलातमुल्मुकं ज्ञेयमुल्का ज्वालास्य निर्गता ॥ ६७ ॥
verse 1.1.1.67
page 0009
Mahabharata
English
Jvālā, daughter of Takshaka. § 156 (Pūruvaṃś.): I, 95, ††3778 (Takshakaduhitaraṃ, wife of Ṛksha and mother of Matināra).
पुराणम्
English
ज्वाला १ / JVĀLĀ I. A daughter of takṣaka. The King ṛkṣa married her. matināra was the son born to the couple. (mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 95. Stanza 25).
ज्वाला २ / JVĀLĀ II. The wife of Nīladhvaja. There is a story about this jvālā in the “Jaimini aśvamedha Parva”, Chapter 15, as follows:
The pāṇḍavas began the sacrifice of aśvamedha. arjuna led the sacrificial horse. He continued his victorious march defeating all Kings and reached the city of Nīladhvaja. Nīladhvaja was not prepared for a fight. Seeing this his wife jvālā tried various ways to push her husband to war. Seeing them to be futile she approached her brother Unmūka and asked him to fight with arjuna. He also was not prepared to fight with arjuna. jvālā became very angry and walked to the bank of the Ganges. When the Ganges-water touched her feet she stopped and said, “Dear me ! I am become sinful by the touch of Ganges-water.” The amazed gaṅgā took the form of Sumaṅgalādevī and stood before jvālā and aked her the reason for saying so. jvālā said “Gaṅgādevī submerged her seven sons and killed them. After that she took the eighth son from śantanu. That son too was killed by arjuna in the bhārata-battle. Thus gaṅgā is childless and sinful.” Hearing this gaṅgā devī cursed arjuna “Let his head be cut off in six months’ time.” jvālā was satisfied. (For the result of the curse see under arjuna, para 28).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ज्वाला,
स्त्री,
 दग्धान्नम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(ज्वलतीति । ज्वल + णः + टाप् ।) अग्निशिखा ।इत्यमरः । १ । १ । ६० ॥
(यथा, विष्णुपुराणे ।१ । १२ । २४ ।“अभ्युद्यतोग्रशस्त्राणि ज्वालामालाकुलैर्म्मुखैः ॥
”)दाहश्च ॥
(स्वनामख्याता ऋक्षस्य पत्नी । यथा, महाभारते । १ । ९५ । २५ ।“ऋक्षः खलु तक्षकदुहितरमुपयेमे ज्वालां नाम ।तस्यां पुत्त्रं मतिनारं नामोत्पादयामास ॥
”)