ज्योत्स्ना (jyotsnA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ज्योत्स्ना f.
  (-त्स्ना)
	 1. Moonlight.
	 2. Amoonlight night.
	 3. A small cucum-
ber: see ज्योत्स्नी.
 E.
  ज्योतिस् light,  त affix,  and the penultimate re-
jected,  deriv.
  irr
 . fem.  affix टाप्
 also with ङिष्,  ज्योत्स्नी q. v.

Capeller Eng

English

 ज्यो॑त्स्ना f.
  moonlight night,  moonshine.

Yates

English

 ज्योत्स्ना (त्स्ना) 1.
f.
  Moonlight.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   ज्योत्स्ना  jyotsnA f.
   plant jyotsnI

Wilson

English

 ज्योत्स्ना
f.
  (-त्स्ना)
1 Moonlight.
2 A moonlight night.
3 A small cucumber: see ज्योत्स्नी.
E.
  ज्योतिस् light,  त affix,  and the penultimate rejected deriv.
  irr
 .
fem.  affix टाप्
 also with ङिप्,  ज्योत्स्नी q. v.

Apte

English

ज्योत्स्ना [jyōtsnā],  [ज्योतिरस्त्यस्यां ज्योतिष उपधालोपो नश्च प्रत्ययः P.
 V.*
  2.114 Sk.]

Moonlight
 स्फुरत्स्फारज्योत्स्ना- धवलिततले क्वापि पुलिने Bh.*
  3.42
 ज्योत्स्नावतो निर्विशति प्रदोषान् R.*
  6.34.

Light (in general).

An epithet of Durgā.

A moonlight-night. Comp.
   -ईशः the moon.  -प्रियः the Chakora bird. -वृक्षः a lamp-stand,  a candle-stick.

Apte 1890

English

 ज्योत्स्ना [ज्योतिरस्त्यस्यां ज्योतिष उपधालोपो नश्च प्रत्ययः P. V. 2. 114 Sk.] 1 Moonlight
 स्फुरत्स्फारज्योत्स्नाधवलिततले क्वापि पुलिने Bh. 3. 42
 ज्योत्स्नावतो निर्विशति प्रदोषान् R. 6. 34. 
2 Light (in general). 
3 An epithet of Durgā. 
4 A moonlight-night. 
Comp. 
ईशः the moon. 
प्रियः the Cakora bird. 
वृक्षः a lamp-stand,  a candle-stick. 

Monier Williams Cologne

English

 ज्यो॑त्स्ना f.
  (Pāṇ.  v,  2,  114) a moonlight night,  TBr.
   ii,  2,  9,  7

 moonlight,  MBh.
  
 R.
  &c.
   (ifc.  f(आ). ,  Kathās.
  cvii)

 pl.
  light,  splendour,  BhP.
   iii,  28,  21

 one of Brahmā's bodies,  20,  39

 one of the moon's 16 Kalās,  BrahmaP.
   ii,  15

 Durgā,  DevīP. 
 Devīm.
  

 the plant ज्योत्स्नी,  L.
 ,  Sch.

 the plant घोषातकी,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 ज्योत्स्ना,  f. a moonlight night
 moonlight
 light, 
splendor in general
 N. of one of the bodies of
Brahmā
 N. of one of the sixteen Kalās of the
moon
 an epithet of Durgā
 N. of two plants,  =
ज्योत्स्नी and घोषातकी.
—ज्योत्स्ना-काली,  f.,  N. of a
daughter of the moon and wife of Puṣkara who was
a son of Varuṇa.
—ज्योत्स्ना-प्रिय,  अस्,  m. ‘a friend of
the moonlight, ’ the bird Chakora or Greek partridge.
—ज्योत्स्ना-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  illuminated by the moon, 
shining,  brilliant.
—ज्योत्स्ना-वृक्ष,  अस्,  m. the
tree or tripod of a lamp,  a lamp-stand,  candlestick.
—ज्योत्स्नेश (°ना-ईश),  अस्,  m. ‘lord or husband of
the moonlight, ’ the moon.

Macdonell

English

 ज्योत्स्ना jyót-snā,  f.
  moonlight: -maya,  a.
  🞄consisting of moonlight
 -vat,  a.
  moonlight 🞄(night)
 bright.

Benfey

English

 ज्योत्स्ना ज्योत्स्ना,  i. e. ज्युत् + स्न,  f.
 
 1. Moonlight,  Bhāg. P. 4,  28,  34.
 2.
Light,  Bhāg. P. 3,  28,  21 (pl.)
 3. The
name of a body of Brahman,  Bhāg. P.
3,  20,  39.

Hindi

(स्त्री) चांदनी

Apte Hindi

Hindi

ज्योत्स्ना
स्त्री*
  - "ज्योतिरस्ति अस्याम्,  ज्योतिस्+न,  उपधालोपः"
चन्द्रमा का प्रकाश

ज्योत्स्ना
स्त्री*
  - -
प्रकाश

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ज्योत्स्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರಿಕೆ /ಬೆಳದಿಂಗಳು
निष्पत्तिः - > "नः" उपधालोपश्च (५-२-११४) । निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > ज्योतिरस्त्यस्याम्
प्रयोगाः - > "ज्योत्स्नैव कृत्स्ना सुरसिन्धुबन्धुः" । "ज्योत्स्नापयःक्षामतटवास्तुवस्तुच्छायाछलच्छिद्रधरा धरायाम्" ।
उल्लेखाः - > नैष० २२-३८,  नैष० २२-७०
ज्योत्स्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ
ज्योत्स्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಳದಿಂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾತ್ರಿ
विस्तारः - > "ज्योत्स्ना चन्द्रातपेऽपि स्यात् ज्योत्स्नायुक्तनिशि स्मृता" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 jyotsnA {% f. %} 1. Moonlight,  न हि संहरते ज्योत्स्नां चंद्रश्छांडालवेश्मनि Hit.i.
 2. light in general.

Bopp

Latin

 ज्योत्स्ना f. (ut videtur,  a ज्योतिस् s. न in fem.,  ejecto इ)
lumen lunae. SA. 5. 106.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 ज्योत्स्ना a C. on Hiraṇyakeśikalpasūtra. L. 1505.
		--by Gopīnātha Bhaṭṭa. NP. VI,  8.

 ज्योत्स्ना a C. on the Vājasaneyiprātiśākhya,  by Rāma-
candra.

 ज्योत्स्ना Haṭhadīpikāṭīkā by Brahmānanda. L. 513.

 ज्योत्स्ना Śabdenduśekharaṭīkā. B. 3,  26. Kāṭm. 9.
		--by Udayaṃkara. K. 82. Bhk. 28.

 ज्योत्स्ना Haṭhadīpikāṭīkā. {% read %} L. 1513.

Lanman

English

 jyótsnā,  f. moonlight. [jyotis: cf. 1195.]

Abhyankara Grammar

English

ज्योत्स्ना  (Ι) name of a commentary by Rāmacandra possibly belonging to the 18th century on the Vājasaneyi Prātiśākhya
 (2) name of a commentary on Nāgeśa's 'Laghuśabdenduśekhara by Uda- yaṃakara Pāṭhaka of Vārāṇasi in the 18th century.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  ज्योत्स्ना,  चन्द्रिका,  कौमुदी,  चान्द्री,  कामवल्लभा,  चान्द्रातपः,  चन्द्रकान्ता,  शीता,  अमृततरङ्गिणी,  मालती
noun
 
चन्द्रस्य प्रकाशः।
 "यदा अहं गृहात् निर्गतः तदा निरभ्रे आकाशे कौमुदी आसीत्।"

Synonyms:
  कौमुदी,  ज्योत्स्ना
noun
 
सा रात्रिः यस्याम् चन्द्रमसः प्रकाशः भूमौ पतति।
 "कौमुद्यां नौकाविहारस्य आनन्दः अवर्णनीयः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम् ।
अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका ॥ १०६ ॥
चन्द्रातपः कौमुदी च ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम् ।
-wordlist-
 
कला (स्त्री),  चिह्न (क्ली),  लक्षण (क्ली),  लक्ष्मन् (क्ली),  लाञ्छन (क्ली),  अङ्क (पुं),  कलङ्क (पुं),  अभिज्ञान (क्ली),  चन्द्रिका (स्त्री),  चन्द्रगोलिका (स्त्री),  चन्द्रातप (पुं),  कौमुदी (स्त्री),  ज्योत्स्ना (स्त्री),  बिम्ब (पुंक्ली),  मण्डल (त्रि)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

चन्द्रिका
चन्द्रिका,  कौमुदी,  ज्योत्स्ना,  चन्द्रातप
चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना तथा चन्द्रातपः स्मृतः ।
verse 1.1.1.43
page 0006

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: ज्योत्स्ना
Root: ज्योत्स्ना
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ चन्द्रज्योतिः
Meaning(s):
⇒ Moonlight
Shloka(s):
2|1|28|1 ► चन्द्रपादास्तु संवाला ज्योत्स्ना च शशिनः प्रभा। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
2|1|28|2 ► चन्द्रिका चन्द्रिमा चान्द्री कौमुदी चन्द्रगोलिका॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|28|1 ⇢ ज्योत्स्ना (ज्योत्स्ना) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
➠ 2|1|28|2 ⇢ चन्द्रिका (चन्द्रिका) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
➠ 2|1|28|2 ⇢ चन्द्रिमा (चन्द्रिमा) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
➠ 2|1|28|2 ⇢ चान्द्री (चान्द्री) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
➠ 2|1|28|2 ⇢ कौमुदी (कौमुदी) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
➠ 2|1|28|2 ⇢ चन्द्रगोलिका (चन्द्रगोलिका) (स्त्री) ⇒ Moonlight ⇒ चन्द्रज्योतिः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ चन्द्रः
अन्यसंबन्धाः ➡ चन्द्रः
जातिः ➡ तेजः
    

Tamil

ஜ்யோத்ஸ்னா : நிலா,  பிரகாசம்,  துர்க்கை,  நிலவொளி இரவு.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  ज्योत्स्ना
Root:  ज्योत्स्ना
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ durgA
⇒ light
⇒ moonlight
⇒ splendour
⇒ plant jyotsnI
⇒ plant ghoSAtakI
⇒ moonlight night
⇒ one of brahmA's bodies
⇒ one of the moon's 16 kalAs
Shloka(s): 
1|3|16|2 ► चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना प्रसादस्तु प्रसन्नता॥ (दिग्वर्गः)
1|4|5|1 ► तमिस्रा तामसी रात्रिर्ज्यौत्स्नी चन्द्रिकयान्विता। (कालवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|3|16|2 ⇢ चन्द्रिका (चन्द्रिका) (स्त्री) ⇒ baldness, moonlight, cardamoms, moonshine, splendour, chanda fish, elucidation, illumination, utpalinI metre, kind of measure, jasmine [Jasminum sambac - Bot.], kind of white-blossoming kaNTakArI, wild spider flower [Cleome gynandra - Bot.], java devil pepper plant [Rauvolfia serpentina - Bot.], cultivated fenugreek [Trigonella Foenum Graecum - Bot.]
➠ 1|3|16|2 ⇢ कौमुदी (कौमुदी) (स्त्री) ⇒ metre, moonlight, moonshine, water-lily, elucidation, festival in general, day of full moon in the month Azvina, day of full moon in the month kArttika, festival in honour of kArttikeya held on that day
➠ 1|3|16|2 ⇢ ज्योत्स्ना (ज्योत्स्ना) (स्त्री) ⇒ durgA, light, moonlight, splendour, plant jyotsnI, plant ghoSAtakI, moonlight night, one of brahmA's bodies, one of the moon's 16 kalAs
➠ 1|4|5|1 ⇢ चन्द्रिका (चन्द्रिका) (स्त्री) ⇒ baldness, moonlight, cardamoms, moonshine, splendour, chanda fish, elucidation, illumination, utpalinI metre, kind of measure, jasmine [Jasminum sambac - Bot.], kind of white-blossoming kaNTakArI, wild spider flower [Cleome gynandra - Bot.], java devil pepper plant [Rauvolfia serpentina - Bot.], cultivated fenugreek [Trigonella Foenum Graecum - Bot.]
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ चन्द्रः
परा_अपरासंबन्धः ➡ किरणः
गुण-गुणी-भावः ➡ चन्द्रः
जातिः ➡ तेजः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ज्योत्स्ना,  स्त्री,
   (ज्योतिरस्त्यस्यामिति । “ज्योत्स्ना-तमिस्रेति ।” ५ । २ । ११४ । इति निपातनात्नप्रत्यय उपधालोपश्च ।) चन्द्रज्योतिः । चाँदनीइति हिन्दी भाषा ॥
 तत्पर्य्यायः । चन्द्रिका २कौमुदी ३ । इत्यमरः । १ । ३ । १६ ॥
 चान्द्री ४कामवल्लभा ५ चान्द्रातपः ६ चन्द्रकान्ता ७शीता ८ अमृततरङ्गिणी ९ । (यथा,  महा-भारते । १ । १ । ८६ ।“पुराणपूर्णचन्द्रेण श्रुतिज्योत्स्नाः प्रकाशिताः ॥
”)ज्योत्स्नायुक्तरात्रिः । इति मेदिनी । ने,  ८ ॥
पटोलिका । इत्यमरटीकायां स्वामी ॥
 अस्यागुणाः । त्रिदोषशमनत्वम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
कषायत्वम् । मधुरत्वम् । दाहरक्तपित्तनाशि-त्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
 श्वेतघोषा । इतिरत्नमाला ॥
 दुर्गा । यथा,  --“प्रभाप्रसादशीलत्वात् ज्योत्स्ना चन्द्रार्क-मालिनी ।”इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः ॥
अपि च ।“रौद्रायै नमो नित्यायै गौर्य्यै धात्र्य नमो नमः ।ज्योत्स्नायै चेन्दुरूपिण्यै सुखायै सततं नमः ॥
”इति मार्कण्डेये देवीमाहात्म्ये ५ अध्यायः ॥
(प्रभातकालः । यथा,  विष्णुपुराणे । १ । ५ । ३६ ।“ज्योत्स्ना समभवत् सापि प्राक्सन्ध्या याऽभि-धीयते ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ज्योत्स्ना स्त्री ज्योतिरस्त्यस्याम् न उपधालोपश्च । १ कौमु-द्याम् चन्द्रकिरणे अमरः २ रेणुकानामगन्धद्रव्येरत्नमा० । ३ दुर्गायां “प्रभा प्रसादशीलत्वात् ज्योत्स्नाचन्द्रार्कमालिनी” देवी० पु०
  ४५ अ० । “रौद्रायैनमो नित्थायै गौर्य्यै धात्रौ नमो नमः । ज्योत्स्नायैचेन्दुरूपिण्यै सुखायै सततं नमः” देवीमा० । ततः मत्वर्थेअण् ज्यौत्स्त तद्युक्ते त्रि०
  स्त्रियां ङीप् ज्यौत्स्नी ।

Capeller

German

 ज्यो॑त्स्ना f.
  mondhelle Nacht,  Mondschein. 

Burnouf

French

 ज्योत्स्ना ज्योत्स्ना f.
  et ज्योत्स्नी f.
  (sfx. स्न)
lumière de la Lune
		 clair de lune.
		 Esp. de concombre.
ज्योत्स्नाप्रिय m.
  la bartavelle,  esp. de perdrix.
ज्योत्स्नावृक्ष m.
  pied de lampe
 chandelier.

Stchoupak

French

 ज्योत्स्ना-
 f.
  clair de lune,  nuit de lune 
 pl.
  lumière,  splendeur 
-मय- -ई- a. fait de clarté lunaire 
 -वन्त्- a. illuminé de clarté
lunaire,  brillant.
°काली- f.
  n.
  d'une fille de la Lune.
ज्योत्स्नाढ्य- a. plein de lumière.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.