| YouTube Channel

ज्योतिष्मती (jyotiSmatI)

 
Spoken Sanskrit
English
ज्योतिष्मती jyotiSmatI
f.
 night
ज्योतिष्मती jyotiSmatI
f.
 star-illumined
ज्योतिष्मती jyotiSmatI
f.
 kind of sacrificial brick
Monier Williams Cologne
English
ज्यो॑तिष्—मती
f.
 (ती) ‘star-illumined’, night,
L.
a kind of sacrificial brick,
VS.
TS.
 i
a kind of Triṣṭubh
=
 °ष्का,
Suśr.
VarBṛS.
Apte Hindi
Hindi
ज्योतिष्मती
स्त्री*
 - -
रात्रि
ज्योतिष्मती
स्त्री*
 - -
मन की सात्त्विक अवस्था अर्थात् शान्त अवस्था
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ज्योतिष्मती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ज्योतिष्मत् ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्"(४-१-६)
प्रयोगाः - > "नक्षत्रताराग्रहसङ्कुलापि ज्योतिष्मती चन्द्रमसैव रात्रिः"
उल्लेखाः - > रघु० ६-२२
ज्योतिष्मती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४) । "ङीप्"(४-१-६)
व्युत्पत्तिः - > ज्योतिरस्यास्ति
ज्योतिष्मती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಸತ್ತ್ವಪ್ರಚುರವಾದ ಒಂದು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿನಿರೋಧ
प्रयोगाः - > "विशोका वा ज्योतिष्मती"
उल्लेखाः - > पा० यो० सू०
ज्योतिष्मती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಲತೆ /ಕಂಗೊಂಗೆ ಗಿಡ
L R Vaidya
English
jyotizmatI {% f. %} 1. the night illuminated by stars
2. peaceful state of mind (in Yoga phil.).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ज्योतिष्मती, पारावताङ्घ्री, कटभी, पिण्या, पारावतपदी, नगणा, स्फुटबन्धनी, पूतितैला, इङ्गुदी, स्वर्णलता, अनलप्रभा, ज्योतिर्लता, सुपिङ्गला, दीप्ता, मेध्या, मतिदा, दुर्जरा, सरस्वती, अमृता
noun
लताविशेषः-यस्याः बीजात् तैलं प्राप्यते तथा च या वातकफहारिणी अस्ति।
"ज्योतिष्मतेः बीजस्य तैलं बहु उपयुक्तम् अस्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ज्योतिष्मती
Root: ज्योतिष्मती
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai
Shloka(s):
3|3|139|2 ► ज्योतिष्मत्यां पीतरसा लगणा कटभीङ्गुदी॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|140|1 ► पारावतपदी पिण्या जीवन्ती स्फुटवल्कली। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|139|2 ⇢ ज्योतिष्मती (ज्योतिष्मती) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|139|2 ⇢ पीतरसा (पीतरसा) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|139|2 ⇢ लगणा (लगणा) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|139|2 ⇢ कटभी (कटभी) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|139|2 ⇢ इङ्गुदी (इङ्गुदी) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|140|1 ⇢ पारावतपदी (पारावतपदी) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|140|1 ⇢ पिण्या (पिण्या) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|140|1 ⇢ जीवन्ती (जीवन्ती) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
➠ 3|3|140|1 ⇢ स्फुटवल्कली (स्फुटवल्कली) (स्त्री) ⇒ Heartpea
Cardiospermum halicacabum
Tamil Vālul̤uvai ⇒
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: ज्योतिष्मती
Root: ज्योतिष्मती
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ night
⇒ star-illumined
⇒ kind of sacrificial brick
Shloka(s):
2|4|150|1 ► पारावताङ्घ्रिः कटभी पण्या ज्योतिष्मती लता। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|150|1 ⇢ पारावताङघ्रिः (पारावताङ्घ्रि) (स्त्री)
➠ 2|4|150|1 ⇢ कटभी (कटभी) (स्त्री) ⇒ Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.]
➠ 2|4|150|1 ⇢ पण्या (पण्या) (स्त्री) ⇒ Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.]
➠ 2|4|150|1 ⇢ ज्योतिष्मती (ज्योतिष्मती) (स्त्री) ⇒ night, star-illumined, kind of sacrificial brick
➠ 2|4|150|1 ⇢ लता (लता) (स्त्री) ⇒ line, whip, streak, creeper, any woman, musk-creeper, kind of metre, slender woman, mAdhavI -creeper, string of pearls, thong or lash of a whip, Bermuda grass [Cynodon dactylon - Bot.], Foxtail millet [Setaria italica - Bot.], Hiptage shrub [Hiptage benghalensis - Bot.], Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.], any creeping or winding plant or twining tendril, sicklefruit fenugreek [Trigonella Corniculata - Bot.]
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ज्योतिष्मती,
स्त्री,
 (ज्योतिरस्त्यस्या इति । मतुप्उदित्वात् ङीप् च ।) लताविशेषः । माल-कङ्गनी इति लताफट्करी इति नयाफट्कीइति च भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । पारावताङ्घ्रिः २कटभी ३ पिण्या ४ । इत्यमरः । २ । ४ । १५० ॥
पारावतपदी ५ नगणा ६ स्फुटबन्धनी ७ पूति-तैला ८ इङ्गुदी ९ । इति रत्नमाला ॥
स्वर्ण-लता १० अनलप्रभा ११ ज्योतिर्लता १२ सुपि-ङ्गला १३ दीप्ता १४ मेध्या १५ मतिदा १६दुर्ज्जरा १७ सरस्वती १८ अमृता १९ । अस्याःसूक्ष्माया गुणाः । अतितिक्तत्वम् । किञ्चित्कटु-त्वम् । वातकफापहत्वञ्च । अस्याः स्थूलायागुणाः । दाहप्रदत्वम् । दीपनत्वम् । मेधाप्रज्ञा-वृद्धिकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
तीक्ष्ण-त्वम् । व्रणविस्फोटनाशित्वञ्च । इति राज-वल्लभः ॥
रात्रिः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(नदी-विशेषः । यथा, मात्स्ये । १२० । ६५ ।“सरस्वती प्रभवति तस्माज्योतिष्मती तु या ।अवगाढे ह्युभयतः समुद्रौ पूर्व्वपश्चिमौ ॥
”ज्योतिर्व्विशिष्टे, त्रि । यथा, रघुः । ६ । २२ ।“नक्षत्रताराग्रहसङ्कुलापिज्योतिष्मती चन्द्रमसैव रात्रिः ॥
”)