| YouTube Channel

ज्यैष्ठः (jyaiSThaH)

 
Apte
English
ज्यैष्ठः [jyaiṣṭhḥ],
N.
 of a lunar month in which the full moon stands in the constellation ज्येष्ठा (corresponding to May-June).
ष्ठी The full-moon day in the month of ज्यैष्ठ
A small house-lizard.
Apte 1890
English
ज्यैष्ठः N. of a lunar month in which the full moon stands in the constellation ज्येष्ठा (corresponding to May-June).
ष्ठी 1 The fullmoon day in the month of ज्यैष्ठ.
2 A small house-lizard.
Apte Hindi
Hindi
ज्यैष्ठः
पुं*
 - ज्येष्ठा+अण्
"वह चान्द्रमास जिसमें पूर्ण चन्द्रमा ज्येष्ठा नक्षत्रपुंज में स्थित होता है, जेठ का महीना"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ज्यैष्ठः
Root: ज्यैष्ठ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
Meaning(s):
⇒ First month of the summer season (griṣma)
Shloka(s):
2|1|84|1 ► ज्येष्ठामूलीय ईजानो ज्यैष्ठश्च खरकोलमः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
2|1|84|2 ► ते शुक्रे स्युरथाषाढे शुचिः श्रावणिको नभाः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|84|1 ⇢ ज्येष्ठामूलीयः (ज्येष्ठामूलीय) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ ईजानः (ईजान) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ ज्यैष्ठः (ज्यैष्ठ) (पुं) ⇒ First month of the summer season (griṣma) ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ खरकोमलः (खरकोमल) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|2 ⇢ शुक्रः (शुक्र) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ ज्यैष्ठी
परा_अपरासंबन्धः ➡ मासः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ज्यैष्ठः,
पुं,
 (ज्येष्ठानक्षत्रयुक्ता पौर्णमासीत्यण् ङीप्च । सा अस्मिन् मासे इति पुनरण् ।) मास-विशेषः । ज्येष्ठानक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी ज्यैष्ठीसा यत्र मासे भवति सः । वृषस्थरविप्रारब्ध-शुक्लप्रतिपदादिदर्शान्तश्चान्द्रः । वृषराशिस्थ-रविकः सौरः । इति स्मृतिः ॥
तत्पर्य्यायः ।शुक्रः २ । इत्यमरः । १ । ४ । १६ ॥
ज्येष्ठः ३ । इतिशब्दरत्नावली ॥
तत्र जातस्य फलं यथा, --“विदेशवृत्तिः पुरुषः सुतीव्रःक्षमान्वितः स्यात् खलु दीर्घसूत्रः ।विचित्रबुद्धिर्व्विदुषां वरिष्ठोज्यैष्ठाभिधाने जननं हि यस्य ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥