ज्यैष्ठ (jyaiSTha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ज्यैष्ठ m.
  (-ष्ठः) The month Jyeshtha or Jeyte,  (May-June.)
	 f.
  (-ष्ठी)
1. The day of full moon in Jeyshta.
	 2. A house lizard. E.
 
ज्यैष्ठा the mansion or asterism which the moon is in this month, 
and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 ज्यैष्ठ m.
  a cert.
   month in summer
 f.
  ई the full-moon
in this month.

Yates

English

 ज्यैष्ठ (ष्ठः) 1.
m.
  The month
Jaishtha.
f.
  (ष्ठी) Full moon of
Jaishtha
 a
small house lizard.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ज्यैष्ठ 	-	 jyaiSTha 	-	 m.
  	-	 May-June
चिरं जीव भव 	-	 ciraMjIvabhava 	-	 sent.
  	-	 Mayyoulive!
श्रीमन्,  अन्तः आगच्छामि वा? 	-	 zrIman, antaHAgacchAmivA? 	-	 sent.
  	-	 MayIcomein, sir?
लेखनीं एकवारं ददाति वा? 	-	 lekhanIMekavAraMdadAtivA? 	-	 sent.
  	-	 MayIborrowyourpen?
शतं जीव शरदो वर्धमानाः 	-	 zataMjIvazaradovardhamAnAH 	-	 sent.
  	-	 Mayyouliveforonehundredyears.
पुन एकवारं पायसं परिवेषयतु? 	-	 punaekavAraMpAyasaMpariveSayatu? 	-	 sent.
  	-	 MayIhaveasecondhelpingwith'pAyasam'?
पञ्चममास 	-	  paJcamamAsa 	-	 m.
  	-	 May
निदाघ 	-	  nidAgha 	-	 m.
  	-	  hot season May - June
अजननिर् अस्तु तस्य 	-	  ajananir astu tasya 	-	 f.
  	-	 May he cease to exist!  [ generally used in cursing ]
प्राग्ज्योतिष 	-	  prAgjyotiSa 	-	 n.
  	-	  country bordering north-east border of Bharat  [ region covering a part of Assam state and some of present day Mayanmar ]

ज्यैष्ठ 	-	 jyaiSTha 	-	 m.
  	-	 May-June

Wilson

English

 ज्यैष्ठ
m.
  (-ष्ठः) The month Jyaiṣṭha or Jyeṣṭha or
Jeyte,  (MayJune.)
f.
  (-ष्ठी)
1 The day of full moon in Jyeṣṭha.
2 A house lizard.
E.
  ज्यैष्ठा the mansion or asterism which the moon is in this month,  and
अण् aff.
  

Apte

English

ज्यैष्ठः [jyaiṣṭhḥ],  N.
  of a lunar month in which the full moon stands in the constellation ज्येष्ठा (corresponding to May-June).

ष्ठी The full-moon day in the month of ज्यैष्ठ

A small house-lizard.

Apte 1890

English

 ज्यैष्ठः N. of a lunar month in which the full moon stands in the constellation ज्येष्ठा (corresponding to May-June). 
ष्ठी 1 The fullmoon day in the month of ज्यैष्ठ. 
2 A small house-lizard. 

Monier Williams Cologne

English

 ज्यैष्ठ m.
  N.
  of a month (May-June,  the full moon standing in the constellation Jyeṣṭhā),  Lāṭy.
  x,  5,  18
 Mn.
   viii,  245
 Hariv.
  7828
 KātyŚr.
  ,  Sch.

Monier Williams 1872

English

 ज्यैष्ठ,  अस्,  m.,  N. of a month (May — June), 
the month in which the full moon stands in the
constellation Jyeṣṭhā
 (ई),  f. the full moon in the
month Jyaiṣṭha
 a small house-lizard.
—ज्यैष्ठ-
सामन्,  a wrong form for ज्येष्ठ-सामन्,  q. v.

Macdonell

English

 ज्यैष्ठ jyaiṣṭha,  m.
  N. of a summer month (May-June)
 🞄ī,  f.
  day of full moon in Jyaiṣṭha
 🞄-sāmika,  a.
  relating to the jyeṣṭha-sāman. 

Benfey

English

 ज्यैष्ठ ज्यैष्ठ,  i. e. ज्येष्ठा + अ,  m.
 
The name of a month,  May -- June, 
Man.  8,  245.

Apte Hindi

Hindi

ज्यैष्ठः
पुं*
  - ज्येष्ठा+अण्
"वह चान्द्रमास जिसमें पूर्ण चन्द्रमा ज्येष्ठा नक्षत्रपुंज में स्थित होता है,  जेठ का महीना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ज्यैष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-२१)
व्युत्पत्तिः - > ज्यैष्ठी पौर्णमास्यस्मिन्

L R Vaidya

English

 jyEzWa {% m. %} Name of a lunar month in which the full moon stands in the constellation ज्येष्ठा.

Bopp

Latin

 ज्यैष्ठ m. (a ज्येष्ठ constellatio quaedam s. अ) nomen men-
sis,  Maius - Junius. AM.

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: ज्यैष्ठः
Root: ज्यैष्ठ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
Meaning(s):
⇒ First month of the summer season (griṣma)
Shloka(s):
2|1|84|1 ► ज्येष्ठामूलीय ईजानो ज्यैष्ठश्च खरकोलमः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
2|1|84|2 ► ते शुक्रे स्युरथाषाढे शुचिः श्रावणिको नभाः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|84|1 ⇢ ज्येष्ठामूलीयः (ज्येष्ठामूलीय) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ ईजानः (ईजान) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ ज्यैष्ठः (ज्यैष्ठ) (पुं) ⇒ First month of the summer season (griṣma) ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|1 ⇢ खरकोमलः (खरकोमल) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|2 ⇢ शुक्रः (शुक्र) (पुं) ⇒ Epithet of Jyaiṣṭha ⇒ ज्यैष्ठो नाम चान्द्रमासः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ ज्यैष्ठी
परा_अपरासंबन्धः ➡ मासः
जातिः ➡ कालः
    

Mahabharata

English

Jyaishṭha,  name of a month. § 759 (Ānuśāsanik.): XIII,  109,  5378.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ज्यैष्ठः,  पुं,
   (ज्येष्ठानक्षत्रयुक्ता पौर्णमासीत्यण् ङीप्च । सा अस्मिन् मासे इति पुनरण् ।) मास-विशेषः । ज्येष्ठानक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी ज्यैष्ठीसा यत्र मासे भवति सः । वृषस्थरविप्रारब्ध-शुक्लप्रतिपदादिदर्शान्तश्चान्द्रः । वृषराशिस्थ-रविकः सौरः । इति स्मृतिः ॥
 तत्पर्य्यायः ।शुक्रः २ । इत्यमरः । १ । ४ । १६ ॥
 ज्येष्ठः ३ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 तत्र जातस्य फलं यथा,  --“विदेशवृत्तिः पुरुषः सुतीव्रःक्षमान्वितः स्यात् खलु दीर्घसूत्रः ।विचित्रबुद्धिर्व्विदुषां वरिष्ठोज्यैष्ठाभिधाने जननं हि यस्य ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ज्यैष्ठ पु०
  ज्यैष्ठी पूर्णिमास्मिन् मासे अण् । ज्येष्ठानक्षत्र-युक्तयोगार्हपौर्णमासीधटिते वृषस्थरव्यारब्धे शुक्लप्रतिप-दादिदर्शान्तरूपे १ चान्द्रे मासे “ज्यैष्ठे मासि क्षितिसुत-दिने जाह्नवी मर्त्यलोके” ति० त० । तथाभूतेऽर्द्धमासा-त्मके २ पक्षे । ज्येष्ठामूलानक्षत्रयोरन्यतरनक्षत्रे पर्वान्त-काले गुरोरुदयास्तोपलक्षिते ३ वार्हस्पत्ये वर्षभेदे च का-र्त्तिकशब्दे १९४९ पृ० विवृत्तिः । “ज्यैष्ठे संवत्सरे चैवज्यैष्ठमासस्य पूर्णिमा । ज्येष्ठाभेन समायुक्ता महाज्यैष्ठीप्रकीर्त्तिता” राजमार्त्त० । ज्यैष्ठसंवत्सरश्च । “ज्येष्ठा-मूलोपगे जीवे वर्षं स्यात् शाक्रदैवतम्” विष्णुधर्म्मोत्त-रोक्तः ग्राह्यः” ति० त० । वृषस्थरविके सौरे ४ मासभेदे च ।

Capeller

German

 ज्यैष्ठ m.
  N. eines Sommermonats
 f.
  ई des
Vollmondstages in dems.

Burnouf

French

 ज्यैष्ठ ज्यैष्ठ m.
  le mois de ज्येष्ठ। -- F.
ज्यैष्ठी le jour de la pleine Lune du mois de ज्येष्ठ।
		 Petit lézard ou gecko des maisons.

Stchoupak

French

 ज्यैष्ठ-
 m.
  n.
  d'un mois (mai-juin) placé sous le signe du Nakṣatra
Jyeṣṭhā.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.