| YouTube Channel

ज्यायस् (jyAyas)

 
शब्दसागरः
English
ज्यायस्
mfn.
 (-यान्-यसी-यः)
1. Very old.
2. Very excellent, best.
3. Su-
perior, Elder, elder born.
4. In law, one independent (come of age)
and answerable for his own conduct.
E.
 ज्या to be old, ईयसुन् affix.
अतिशयेन प्रशस्यः वृद्धः वा ।
Yates
English
ज्यायस् (यान्-यसी-यः)
a. Best
eld-
er, senior
of age.
Spoken Sanskrit
English
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - more excellent
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - elder
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - most excellent
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - being of age and answerable for one's conduct
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - stronger
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - greater
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - superior
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - larger
ज्यायस् - jyAyas -
adj.
 - older [ comp. ]
Wilson
English
ज्यायस्
mfn.
 (-यान्-यसी-यः)
1 Very old.
2 Very excellent, best.
3 Elder, elder born.
4 In law, one independent and answerable for his own conduct.
E.
 ज्या to be old, इयसुन् affix.
Apte
English
ज्यायस् [jyāyas],
a.
 (-सी
f.
Compar. of प्रशस्य, वृद्ध)
Elder, senior
प्रसवक्रमेण स किल ज्यायान्
U.*
 6.
Superior, more excellent or worthy
Ms.*
 4.8
3.137
Bg.*
 3.1, 8.
Larger, greater.
(In law) One not a minor, i. e. come of age and responsible for his own action.
Aged, old.
Decayed, worn out.
Better, stronger, preferable
यद्यप्यपूर्वत्वादन्यत्र विधिर्ज्यायान् अनुवादात् तथाप्यत्रानुवाद एव बहुत्वस्य भवितुमर्हति । ŚB. on MS.* 1.2.43.
Apte 1890
English
ज्यायस् a. (सी f.
compar. of प्रशस्य, वृद्ध) 1 Elder, senior
प्रसवक्रमेण स किल ज्यायान् U. 6.
2 Superior, more excellent or worthy
Ms. 4. 8, 3. 137
Bg. 3. 1, 8.
3 Larger, greater.
4 (In law) One not a minor, i. e. come of age and responsible for his own action.
5 Aged, old.
6 Decayed, worn out.
Monier Williams Cologne
English
ज्या॑यस्
mfn.
 (Pāṇ. v, 3, 61
f.
vi, 4, 160) superior, more excellent, greater, larger, stronger,
RV.
&c.
 (ifc. [e.g. वचन-, ‘superior in speech’,
Kāś.
 ]
Pāṇ.
 vi, 2, 25)
elder,
RV.
&c.
most excellent,
Ragh.
 xviii, 33
(in law) being of age and answerable for one's conduct,
W.
Monier Williams 1872
English
ज्यायस्, आन्, असी, अस् (considered by grammarians to
be a compar. of प्र-शस्य and वृद्ध, for which
ज्य is substituted), superior, more excellent, greater,
larger, stronger
elder, senior, elder born (opposed
to कनीयस् and अणीयस्)
a master
most excellent
(in law) one who is of age and answerable for his
own conduct.
—ज्यायस्-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. having
or acknowledging a senior or superior.
Macdonell
English
ज्यायस् jyā́-yas, cpv. mightier
stronger
superior, 🞄better, greater
older
more venerable 🞄or distinguished
most excellent or distinguished: 🞄-tva,
n.
 abst. ɴ.
-vat,
a.
 recognising 🞄a superior, obedient.
Apte Hindi
Hindi
ज्यायस्
स्त्री*
 - "अयमनयोरतिशयेन प्रशस्यःवृद्धो वा+ईयसुन्, ज्यादेशः"
"आयु मे बड़ा, अधिकतर वयस्क"
ज्यायस्
स्त्री*
 - -
"दो में बढ़िया श्रेष्ठतर, योग्यतर"
ज्यायस्
स्त्री*
 - -
"महत्तर, बृहत्तर"
ज्यायस्
स्त्री*
 - -
जो आवश्यक न हो
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ज्यायस्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸಸ್ತವಾದ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ /ಉತ್ತಮವಾದ
ज्यायस्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೃದ್ಧ /ಮುದುಕ
निष्पत्तिः - > प्रशस्य वृद्ध - "ईयसुन्" (५-३-५७) । "ज्यः" (५-३-६१) । आकारः (६-४-१६०) ।
व्युत्पत्तिः - > अतिशयेन प्रशस्यः वृद्धो वा
प्रयोगाः - > "यस्मिन्नभूज्ज्याससि सत्यसन्धे सन्धिर्ध्रुवः सन्नमतामरीणाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १८-३४
ज्यायस्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿರಿಯವನು /ದೊಡ್ಡವನು
ज्यायस्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿರಿದಾದ /ದೊಡ್ಡದಾದ
L R Vaidya
English
jyAyas {% a. (f. सी
compar. of प्रशस्य and वृद्ध) %} 1. Superior, more excellent, more worthy, Bg.iii.18, M.iii.137
2. larger, greater
3. elder, senior
4. come of age and answerable for his own conduct (in law).
Bopp
Latin
ज्यायस् (gr. 251.)
1) natu major.
2) melior. BH. 3. 1. 8.
3) peregregius, optimus. RAGH. 18. 33.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mchog tu bsdu ba
ज्यायस्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वार्धकं स्थाविरं ज्यायान्वर्षीयान्दशमीत्यपि ॥ ३४० ॥
-wordlist-
वार्धक (क्ली), स्थाविर (क्ली), ज्यायस् (पुं), वर्षीयस् (पुं), दशमिन् (पुं)
नाममाला
Sanskrit
वर्षीयस्, वृषभ, ज्यायस्, पुरु, आद्य, प्रजापति, ऐक्ष्वाक, काश्यप, ब्रह्मन्, गौतम, नाज, अग्रज
वर्षीयान् वृषभो ज्यायान् पुरुराद्यः प्रजापतिः ।
ऐक्ष्वाकुः(कः) काश्यपो ब्रह्मा गौतमो नाभिजोऽग्रजः ॥ ११४ ॥
verse 0.1.1.114
page 0058
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ज्यायस्
त्रि०
 अतिशयेन प्रशस्यो वृद्धो वा प्रशस्य + वृद्ध + वाईयसुन् ज्यादेशः ईयसुनि आदेरात्त्वम् । १ अतिवृद्धे२ जीर्णे ३ प्रशस्ते च । “ज्यायान् पृथिव्या ज्यायानन्त-रीक्षाज्ज्यायानेभ्यो लोकेभ्यः” छा० उ० । स्त्रियां ङीप् ।“ज्यायसी चेत् कर्म्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्द्दन!” गीता
Grassman
German
jyā́yas, jiā́yas, a., die aufgelöste Form nur {272, 5}
{471, 4}
{876, 5}, mächtiger, vorzüglicher [Comp. des Verbale jyā́, vgl. 2. ji {4, 5}], daher [Page503] älter
also 1〉 mächtiger, vorzüglicher, von Personen
2〉 grösser, von Personen und Sachen
3〉 älter, oft ({536, 7}
{602, 6}) mit dem Gegensatze kánīyas, der jedoch (in {548, 24}) auch bei der ersten Bedeutung vorkommt.
-as [V.] {548, 24} (indra).
-ān 1〉 nákis indra tvát {326, 1}
ähnlich {471, 4}
(índras) {876, 5}. — 2〉 pū́ruṣas {916, 3}. — 3〉 {272, 5} vṛṣabhás (váruṇas)
{536, 7}
{602, 6}.
-āṃsam 1〉 {398, 8}.
-as [n.] 2〉 sumnám, ójas {467, 7}
mahitvám {760, 5}.
-asas [G.] 1〉 {27, 13}.
-asyai [D. f.] 3〉 svasré {124, 8}.
Burnouf
French
ज्यायस् ज्यायस् a. [f. ज्यायसी] plus vieux.
Au
fig. plus respectable
meilleur
en lat. antiquior
abslt.
très-bon, excellent.