| YouTube Channel

ज्ञानेन्द्रिय (jJAnendriya)

 
शब्दसागरः
English
ज्ञानेन्द्रिय
n.
(-यं) An organ of preception or consciousness, the skin,
tongue, eye, ear and nose (intellect.)
E.
ज्ञान, and इन्द्रिय an organ.
ज्ञायते अनेन ज्ञा-करणे ल्युट् ज्ञानसाधनम् इन्द्रियम्
Capeller Eng
English
ज्ञानेन्द्रिय
n.
organ of perception or sensation.
Yates
English
ज्ञाने_न्द्रिय (यं) 1.
n.
Organ of percep-
tion, as the eye, ear, &c.
Wilson
English
ज्ञानेन्द्रिय
m.
(-यं) An organ of perception or consciousness, the
skin, tongue, eye, ear and intellect.
E.
ज्ञान, and इन्द्रिय an organ.
Monier Williams Cologne
English
ज्ञानेन्द्रिय
n.
‘knowledge-organ’, an organ of sensation,
BhP.
Sāy.
on
ŚBr.
ix.
Macdonell
English
ज्ञानेन्द्रिय jñāna‿indriya,
m.
organ of perception 🞄or sense.
Hindi
Hindi
ज्ञान का एक अंग है, पांच इंद्रियों अर्थात्
Apte Hindi
Hindi
ज्ञानेन्द्रियम्
नपुं*
ज्ञानम्-इन्द्रियम् -
प्रत्यक्षीकरण की इन्द्रिय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ज्ञानेन्द्रिय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನದಾಶನವಾದ ಇಂದ್ರಿಯ /ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಇಂದ್ರಿಯ
निष्पत्तिः - > ज्ञा (अवबोधने) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > ज्ञायतेऽनेन ज्ञानसाधनमिन्द्रियम्
L R Vaidya
English
jYAna-iMdriya {% n. %} an organ of perception, [of which there are five, viz., त्वच्, रसना, चक्षुस्, कर्ण and प्राण the skin, tongue, eye, ear and nose].
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ज्ञानेन्द्रियं,
क्ली,
(ज्ञायतेऽनेनेति ज्ञा + करणे ल्युट् ।ज्ञानप्रकाशकं ज्ञानसाधनं वा इन्द्रियमिति ।)बुद्धीन्द्रियम् तत् षड्विधम् मनः नेत्रम् २श्रोत्रम् घ्राणम् जिह्वा त्वक् इतिश्रीभागवतम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ज्ञानेन्द्रिय
न०
ज्ञायतेऽनेन ज्ञा--करणे ल्युट् ज्ञानसाधनमिन्द्रियम् कर्म० ज्ञानसाधने इन्द्रिये श्रोत्रादौ“ज्ञानेन्द्रियाणि श्रोत्रत्वक्चक्षुर्जिह्वाश नासिका ज्ञाने-न्द्रियार्था विषयाः” शा० ति० इन्द्रियशब्दे विवृतिः ।“एतान्याकाशादीनां सात्विकांशेभ्यो व्यस्तेभ्यः पृथक् २क्रमेणीत्पन्नानि यथोक्तं देवीभागवते “पञ्चभूतस्थम-त्त्वांशैः श्रोत्रादीनां समुद्मवः ज्ञानेन्द्रियाणाराजेन्द्र! प्रत्येकमिति निश्चितम्” क्रमशो दिग्वातार्क-प्रचेतोऽश्विनो ज्ञानेन्द्रियाणां देवताः शब्दस्पर्शरूपरस-गन्धाश्च क्रमशो ज्ञानेन्द्रियाणां विषयाः
Capeller
German
ज्ञानेन्द्रिय
n.
Organ der Wahrnehmung,
Sinnesorgan.