ज्ञ (jJa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ज्ञ A compound letter,  considered to be composed of ज and ञ
 it is
usually expressed by jn or gn,  but its peculiar nasal sound is not
well conveyed by any combination of the Roman alphabet.

 ज्ञ mfn.
   (ज्ञः ज्ञा ज्ञं) Who or what knows.
	 m.
  (ज्ञः)
	 1. A wise and learned
man
 it especially applies to one possessed of sacred learning,  and
religious knowledge.
	 2. A name of BRAMHA.
	 3. The moon. 
	 4. Bu-
dha,  first of the line of the moon,  and regent of the planet MER-
CURY.
	 5. The planet MARS or its regent.
	 6. The Sentient soul. E.
 
ज्ञा to know,  to possess knowledge,  affix क.

Capeller Eng

English

 ज्ञ॑ a.
  knowing,  versed in,  conversant or familiar with (gen.  , 
loc.
  or —°)
 intelligent,  wise.

Yates

English

 ज्ञ (ज्ञः) 1.
m.
  A wise man
Brahmā
the moon
Buddha. a. Knowing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ज्ञ 	-	  jJa 	-	 adj.
  	-	 knowing
वेदिन् 	-	  vedin 	-	 adj.
  	-	 knowing
बोध 	-	  bodha 	-	 adj.
  	-	 knowing
चेतनावत् 	-	  cetanAvat 	-	 adj.
  	-	 knowing
विदुर 	-	  vidura 	-	 adj.
  	-	 knowing
प्रज्ञ 	-	  prajJa 	-	 adj.
  	-	 knowing
चिकित्वित् 	-	  cikitvit 	-	 adj.
  	-	 knowing
अनुभाविन् 	-	  anubhAvin 	-	 adj.
  	-	 knowing
अभिज्ञ 	-	  abhijJa 	-	 adj.
  	-	 knowing
कवि 	-	  kavi 	-	 adj.
  	-	 knowing
कृतिन् 	-	  kRtin 	-	 adj.
  	-	 knowing
चिकित्वस् 	-	  cikitvas 	-	 adj.
  	-	 knowing
ज्ञानवत् 	-	  jJAnavat 	-	 adj.
  	-	 knowing
ज्ञानिन् 	-	  jJAnin 	-	 adj.
  	-	 knowing
दर्शन 	-	  darzana 	-	 adj.
  	-	 knowing
दर्शिन् 	-	  darzin 	-	 adj.
  	-	 knowing
दृष्टिमत् 	-	  dRSTimat 	-	 adj.
  	-	 knowing
निबोद्धृ 	-	  niboddhR 	-	 adj.
  	-	 knowing
निदर्शिन् 	-	  nidarzin 	-	 adj.
  	-	 knowing
निपुणदृश् 	-	  nipuNadRz 	-	 adj.
  	-	 knowing

Wilson

English

 ज्ञ A compound letter,  considered to be composed of ज and ज्ञ
it is usually expressed by jn or gn,  but its peculiar nasal sound is not
well conveyed by any combination of the Roman alphabet.

 ज्ञ
mfn.
   (ज्ञः-ज्ञा-ज्ञं) Who or what knows.
m.
  (-ज्ञः)
1 A wise and learned man
 it especially applies to one possessed of sacred
learning,  and religious knowledge.
2 A name of BRAHMĀ.
3 The moon. 
4 Buddha,  first of the line of the moon,  and regent of the planet MERCURY.
5 The planet MARS or its regent.
E.
  ज्ञा to know,  to possess knowledge,  affix क.

Apte

English

ज्ञ [jña],  a.
  [ज्ञा-क] (At the end of comp.
 )

Knowing,  familiar with
 कार्यज्ञ,  निमित्तज्ञ,  शास्त्रज्ञ,  सर्वज्ञ &c.
 

Wise
 as in ज्ञंमन्य thinking oneself to be wise.

ज्ञः A wise and learned man. 

The sentient soul.

The planet Mercury.

The planet Mars.

An epithet of Brahmā
 cf.
   ज्ञः प्राज्ञे जन्द्रतनये विषये चात्मगर्वयोः Nm.  Comp.
   -शक्तिः the intellectual faculty.

Apte 1890

English

 ज्ञ a. [ज्ञा-क] (At the end of comp.) 1 Knowing,  familiar with
 कार्यज्ञ,  निमित्तज्ञ,  शास्त्रज्ञ,  सर्वज्ञ &c. 
2 Wise
 as in ज्ञंमन्य thinking oneself to be wise. 
ज्ञः 1 A wise and learned man. 
2 The sentient soul. 
3 The planet Mercury. 
4 The planet Mars. 
5 An epithet of Brahmā. 

Monier Williams Cologne

English

 1. ज्ञ for 1. ज्ञु. See ऊर्ध्व-

 ज्ञ॑ 2a,  ज्ञक,  ज्ञपित,  &c.
   See below.

 2. ज्ञ॑ mf(आ)n. ,  iii,  1,  135 knowing,  familiar with (chiefly in comp. 
 rarely gen.
   or loc.
   MBh.
   xii,  12028
 R.
  vii,  91,  25),  ŚBr.
   xiv,  7,  2,  3
 Mn.
   &c.
  

 intelligent,  having a soul,  wise,  (m. ) a wise and learned man,  ŚvetUp.
   
 PraśnUp.
   
 Bādar.
 
 VarBṛ.
 
 BhP.
   vii

 having Jñā as deity,  Pāṇ.
  vi,  4,  163
 Pat.
 

 ज्ञ॑ m.
  the thinking soul (=  पुरुष),  Sāṃkhyak.
 
 Nyāyad.
  iii,  2,  20,  Sch.

 the planet Mercury,  VarBṛS.
 
 VarBṛ.
 
 Laghuj.
 
 Sūryas.

 the planet Mars,  L.
 

 Brahmā,  L.
 

 ज्ञ [cf.   Lat.
  mali- and beni-gnu-s.]

Monier Williams 1872

English

 ज्ञ 1. ज्ञ = ज्ञु = जानु,  the knee,  in ऊर्-
ध्व-ज्ञ। (For 2. ज्ञ see below.)

 2. ज्ञ,  अस्,  आ,  अम्,  who or what knows,  a knower, 
knowing,  familiar with (often in comp.,  e. g. धर्म-
ज्ञ,  familiar with the law
 सर्व-ज्ञ,  knowing
everything)
 intelligent,  wise
 (अस्),  m. a wise and
learned man,  especially one possessed of sacred learn-
ing or religious knowledge
 the sentient soul
 Budha
who was first of the lunar line and regent of the planet
Mercury
 the planet Mars or its regent
 an epithet
of Brahmā
 [cf. Lat. beni-gnus,  mali-gnus.]
—ज्ञ-
ता,  f. (at the end of a comp.) knowledge of,  familiarity
with
 intelligence.
—ज्ञम्मन्य,  अस्,  आ,  अम्,  think-
ing one's self wise.

Macdonell

English

 ज्ञ jñá,  a.
  knowing,  understanding,  familiar 🞄with (—°,  sts. g. or lc.).

Benfey

English

 ज्ञ ज्ञ (vb. ज्ञा),  adj.
 ,  f.
  ञा।
 1. Know-
ing,  MBh. 12,  12028
 particularly as
latter part of comp. words,  e. g. Man.  4, 
102.
 2. Intelligent,  Bhāg. P. 7,  8,  11.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  1. ignorant,  Bhartṛ.
2,  3. 2. unreasonable,  Pañc. ii. d. 3.
3. foolish,  Mṛcch. 24,  5. मनोज्ञ, 
i. e.
मनस्-,  adj.
  beautiful,  Lass. 53,  2.
सर्व-,  adj.
  omniscient,  Bhartṛ. 2,  8. --
Cf.  Lat. beni-gnus,  mali-gnus.

Hindi

कौन जानता है (प्रत्यय)

Apte Hindi

Hindi

ज्ञ
वि* - ज्ञा+क
"जानने वाला,  परिचित कार्यज्ञ,  निमित्तज्ञ,  शास्त्रज्ञ,  सर्वज्ञ,  "

ज्ञ
वि* - -
बुद्धिमान्

ज्ञः
पुं*
  - -
बुद्धिमान् और विद्वान् पुरुष

ज्ञः
पुं*
  - -
चैतन्य विशिष्ट आत्मा

ज्ञः
पुं*
  - -
बुध नक्षत्र

ज्ञः
पुं*
  - -
मंगल नक्षत्र

ज्ञः
पुं*
  - -
ब्रह्मा का विशेषण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ज्ञ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುಧಗ್ರಹ
निष्पत्तिः - > ज्ञा (अवबोधने) -"कः" (३-१-१३५)
व्युत्पत्तिः - > जानाति
प्रयोगाः - > "युगे सूर्यज्ञशुक्राणां खचतुष्करदार्णवाः"
उल्लेखाः - > सू० सि० १-२९
ज्ञ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಡಿತ
ज्ञ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವಾತ್ಮ
ज्ञ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಜಗ್ರಹ
ज्ञ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮ
प्रयोगाः - > "आदेशं देशकालज्ञः"
उल्लेखाः - > रघु० १-९२
विस्तारः - > "ज्ञो ब्रहमबुधविद्वत्सु स्यात्" - मेदि० । "आत्मनि ज्ञातरि ज्ञः स्यात्"- वैज० ।
ज्ञ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿಳಿದವನು /ಬಲ್ಲವನು

L R Vaidya

English

 jYa {% (I) a. (f. ज्ञा) (at the end of compounds) %} Knowing,  familiar with,  R.i.92,  M.iv.102.

 jYa {% (II) m. %} 1. A wise and learned man,  a paṇḍit
the sentient soul
the planet Mercury
the planet Mars
an epithet of Brahman (m.).

Bopp

Latin

 ज्ञ (r. ज्ञा s. अ) sciens,  noscens,  in fine compp. N. 2. 17.

Lanman

English

 jña,  vbl. knowing,  at end of cpds. [√jñā, 
333.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आरो वक्रो लोहिताङ्गो मङ्गलोऽङ्गारकः कुजः ॥ ११६ ॥
आषाढाभूर्नवार्चिश्च बुधः सौम्यः प्रहर्षुलः ।
ज्ञः पञ्चार्चिः श्रविष्ठाभूः श्यामाङ्गो रोहिणीसुतः ॥ ११७ ॥
-wordlist-
 
आर (पुं),  वक्र (पुं),  लोहिताङ्ग (पुं),  मङ्गल (पुं),  अङ्गारक (पुं),  कुज (पुं),  आषाढाभू (पुं),  नवार्चिस् (पुं),  बुध (पुं),  सौम्य (पुं),  प्रहर्षुल (पुं),  ज्ञ (पुं),  पञ्चार्चिस् (पुं),  श्रविष्ठाभू (पुं),  श्यामाङ्ग (पुं),  रोहिणीसुत (पुं)

--source--
 
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।
मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥
व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।
निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
-wordlist-
 
विद्वस् (पुं),  सुधी (पुं),  कवि (पुं),  विचक्षण (पुं),  लब्धवर्ण (पुं),  ज्ञ (पुं),  प्राप्तरूप (पुं),  कृति (पुं),  कृष्टि (पुं),  अभिरूप (पुं),  धीर (पुं),  मेधाविन् (पुं),  कोविद (पुं),  विशारद (पुं),  सूरि (पुं),  दोषज्ञ (पुं),  प्राज्ञ (पुं),  पण्डित (पुं),  मनीषिन् (पुं),  बुध (पुं),  प्रबुद्ध (पुं),  व्यक्त (पुं),  विपश्चित् (पुं),  सङ्ख्यावत् (पुं),  सत् (पुं),  प्रवीण (पुं),  शिक्षित (पुं),  निष्णात (पुं),  निपुण (पुं),  दक्ष (पुं),  कृतकर्मन् (पुं),  कृतहस्त (पुं),  कृतमुख (पुं),  कुशल (पुं),  चतुर (पुं),  अभिज्ञ (पुं),  विज्ञ (पुं),  वैज्ञानिक (पुं),  पटु (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धीर
धीर,  धीमत्,  लब्धवर्ण,  विपश्चित्,  वृद्ध,  विद्वस्,  प्राप्तरूप,  अभिरूप,  सूरि,  प्राज्ञ,  पण्डित,  मनीषिन्,  ज्ञ,  दोषज्ञ,  कोविद,  प्रबुद्ध,  बुध,  सुधी,  कृती,  कृष्टि,  कवि,  व्यक्त,  विशारद,  विचक्षण,  मेधाविन्,  संख्यावत्,  मतिमत्
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्, 
वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।
सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी, 
ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।
विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
verse 2.1.1.332
page 0040

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ज्ञः,  पुं,
   (जानातीति । ज्ञा + “इगुपधज्ञा-प्रीकिरः कः ।” ३ । १ । १३५ । इति कः ।)ब्रह्मा । बुधः । पण्डितः । (यथा,  चरके सूत्र-स्थाने ३० अध्याये ।“पशुः पशूनां दौर्ब्बल्यात् कश्चित् मध्येवृकायते ।ससत्वं वृकमासाद्य प्रकृतिं भजते पशुः ॥
तद्बदज्ञो ज्ञमध्यस्थः कश्चित् मौखर्य्यसाधनः ।स्थापयत्याप्तमात्मानमाप्तं त्वासाद्य भिद्यते ॥
”)महीसुतः । इति धरणी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ज्ञ पु०
  ज्ञा--क । १ बुधग्रहे “युगे सूर्य्यज्ञशुक्राणां खचतुष्कर-दार्णवाः” सू० सि० । २ पण्डिते “क्रिथासु बाह्यान्तरमध्य-मासु सम्यक् प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः” प्रश्नो० । ३ ब्रह्मणि४ मङ्गलग्रहे च धरणिः । सुपि उपपदे तत्तत्पदार्थज्ञा-तरि त्रि०
  । “आदेशं देशकालज्ञः” रघुः “विधिज्ञोविधिमास्थाय” ति० त० । स्वार्थे क । ज्ञक ज्ञातरि त्रि०
 स्त्रियां वा अत इत्त्वम् ज्ञका ज्ञिका ।

Capeller

German

 ज्ञ॑ kundig,  verständnisvoll,  intelligent
sich verstehend auf,  vertraut mit (Gen. , 
Loc. o. —°). Abstr. ज्ञता f.
 , 
°त्व n.
 

Burnouf

French

 ज्ञ ज्ञ a. [à la fin des composés] (ज्ञा) qui
sait,  qui connaît. -- Dans le langage mystique: la Lune
 Budha, 
régent de la planète Mercure
 la planète de Mercure.

Stchoupak

French

 ज्ञ-
 ag. ifc. qui sait,  versé dans 
 -ता- f.
  ifc. connaissance de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.