| YouTube Channel

जैत्र (jaitra)

 
शब्दसागरः
English
जैत्र
mfn.
(-त्रः-त्री-त्रं)
1. Victorious, triumphant.
2. Leading to victory.
m.
(-त्रः)
1. A conqueror, a victor.
2. Quicksilver.
f.
(-त्री) A tree, (Æs-
chynomene sesban. )
E.
जेतृ to conquer or excel, प्रज्ञा० अण्
aff.
Capeller Eng
English
जै॑त्र
f.
victorious, triumphant.
Yates
English
जैत्र (त्रः) 1.
m.
A conqueror.
a. Vic-
torious, triumphant.
Spoken Sanskrit
English
जैत्र jaitra
adj.
triumphant
जैत्र jaitra
adj.
leading to victory
जैत्र jaitra
adj.
victorious
जैत्र jaitra
adj.
superior
जैत्र jaitra
m.
conqueror
जैत्र jaitra
n.
victory
जैत्र jaitra
n.
superiority
जैत्र jaitra
n.
triumph
Wilson
English
जैत्र
mfn.
(-त्रः-त्री-त्रं) Victorious, triumphant.
m.
(-त्रः) A
conqueror, a victor.
f.
(-त्री) A tree, (Aeschynomene sesban. )
E.
जि to conquer or excel, ष्ट्रन्
aff.
Apte
English
जैत्र [jaitra],
a.
(-त्री
f.
) [जेतृ-अण्]
Victorious, successful, leading to victory
जैत्रं यं ते अनुमदाम सङ्गमे
Rv.*
1.12.3
इदमिह मदनस्य जैत्रमस्त्रं विफलगुणातिशयं भविष्यतीति
Māl.
2.6
धनुर्जैत्रं रघुर्दधौ
R.*
4.16
16.72
आकारयज्जयीजैत्रप्रयाणपटह- स्वनम् Śiva. B.29.64.
Superior.
त्रः A victor, conqueror.
Quick-silver. -त्रम् A Victory, triumph
जैत्रयात्रापरैः सद्यः परैः परिभूयते Śiva. B.16.41.
Superiority.
Comp.
-रथः a victor.
Apte 1890
English
जैत्र a. (त्री f.) [जेतृ-अण्] 1 Victorious, successful, leading to victory
इदमिह मदनस्य जैत्रमस्त्रं विफलगुणातिशयं भविष्यतीति Māl. 2. 6 धनुर्जैत्रं रघुर्दधौ R. 4. 16, 16. 72.
2 Superior.
त्रः 1 A victor, conqueror.
2 Quick-silver.
त्रं A Victory, triumph.
3 Superiority.
Comp.
रथः a victor.
Monier Williams Cologne
English
जै॑त्र mf(ई)n. (fr. जि) victorious, triumphant, superior,
RV.
i, 102, 3
x, 103, 5
MBh.
Ragh.
&c.
leading to victory,
RV.
ŚBr.
xiii
ĀśvŚr.
iv, 13
MBh.
&c.
जै॑त्र
m.
a conqueror,
W.
N.
of a son of Dhṛta-rāṣṭra, ix, 1404
जै॑त्र
n.
victory, triumph, superiority,
RV.
AV.
xx
TBr.
ii
Monier Williams 1872
English
जैत्र जैत्र, अस्, ई, अम् (fr. rt. 1. जि), victorious,
triumphant, leading to victory, overcoming, surpass-
ing, superior
(अस्), m. a conqueror, victor
N. of a
son of Dhṛta-rāṣṭra
(ई), f. the plant Sesbania
Ægyptiaca
(अम्), n. victory, triumph, superiority.
—जैत्र-रथ, अस्, आ, अम्, having a triumphant
car
(अस्), m. a victor, a conqueror, a hero
a
triumphant car.
Macdonell
English
जैत्र jaí-tra,
a.
(ī) victorious, triumphant
🞄n. victory: -yātrā,
f.
triumphal procession
🞄-ratha,
m.
triumphal car.
Benfey
English
जैत्र जैत्र, i. e. जेतृ + अ,
adj.
,
f.
री,
Victorious, MBh. 2, 490.
Apte Hindi
Hindi
जैत्र
वि* - "जेतृ+अण्, स्त्रियां ङीप् च्"
"विजयी, सफल, विजय प्राप्त कराने वाला"
जैत्र
वि* - -
"बढ़िया, "
जैत्रः
पुं*
- -
"विजयी, विजेता"
जैत्रः
पुं*
- -
पारा
जैत्रम्
नपुं*
- -
"विजय, जीत"
जैत्रम्
नपुं*
- -
बढ़ियापन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जैत्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾದರಸ
जैत्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಯಶೀಲ /ಗೆಲ್ಲುವ ಸ್ವಭಾವದ
निष्पत्तिः - > जेतृ - स्वार्थे "अण्" (५-४-३८)
प्रयोगाः - > "लोकं विधात्रा विहितस्य गोप्तुं क्षत्रस्य मुष्णन् वसु जैत्रमोजः" "वार्षिकं सञ्जहारेन्द्रो धनुजत्रं रघुर्दधौ"
उल्लेखाः - > किरा० ३-४१, रघु० ४-१६
L R Vaidya
English
jEtra {% (I) a. (f. त्री) %} 1. Victorious
2. leading to victory, धनुर्जैत्रं रघुर्दधौ R.iv.16, xvi.72.
jEtra {% (II) m. %} 1. A victor, a conquoror
2. quick-silver.
jEtra {% (III) n. %} Victory, superiority.
Bopp
Latin
जैत्र Adj. (Fem. त्री, ut videtur, a perdito primitivo जित्र, a
r. जि s. त्र, sicut चित्र a चि) victor, victoriosus. RAGH.
4. 16. 12. 85.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
जिष्णौ तु विजयी जैत्रः स्याच्छृगाली तु विप्लवे
-wordlist-
विजयिन् (पुं), जैत्र (पुं), शृगाली (स्त्री)
Mahabharata
English
Jaitra, a son of Dhṛtarāshṭra. § 611 (Śalvap.): IX, 26, 1404, 1414 (is slain by Bhīmasena).
*jaitra (“victorious”), said of various chariots: II, 490 (rathaṃ, viz. Hariścandra's), 940 (rathena, viz. Indra's), 2064 (rathavaraḥ, viz. Yudhishṭhira's)
III, 16510 (Maghonaḥ-i.e. Indra's--syandanottamaḥ)
V, 3645 (rathottamaṃ, viz. Indra's)
VII, 2479 (rathaṃ, viz. Arjuna's)
VIII, †3526 (do., do.).
पुराणम्
English
जैत्र / JAITRA. A son of dhṛtarāṣṭra. It is mentioned in mahābhārata, śalya Parva, Chapter 26, Stanza 14, that he was killed by Bhīmasena in the battle of bhārata.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जैत्रं,
क्ली,
(रोगजयात् जेतृ तदेव “प्रज्ञादि-भ्यश्च ।” ३८ इत्यण् ।) औषधम् ।इति राजनिर्घण्टः
जैत्रः, त्रि, (जेतैव जेतृ + प्रज्ञादित्वादण् ।) जेता ।इत्यमरः ७४
(यथा, माये ६१ ।“शरीरिणा जैत्रशरेण यत्रनिःशङ्कमूषे मकरध्वजेन
”)पारदे, पुं इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जैत्र
त्रि०
जेतैव जेतृ + प्रज्ञादि० अण् जयशोले अमरः ।२ पारदे
पु०
औषधे
न०
राजनि० “रणायजैत्रः प्रदिशन्निव त्वराम्” किरा० “शरीरिणा जैत्रशरेणयत्र” माघः “देवसूतभुजालम्बी जैत्रमध्यास्त राघवः”रथुः ततश्चतुरर्थ्यां कर्णा० फञ् जैत्रायणि जैत्रादूर-देशादौ
त्रि०
Capeller
German
जै॑त्र
f.
siegreich
n.
Sieg.
Grassman
German
jaítra, a., n. [von 1. ji], 1〉 a., siegreich
2〉 a., siegverleihend, zum Siege führend
3〉 n., Sieg.
-am [m.] 1〉 rátham {102, 3}
{929, 5}. 2〉 krátum {862, 10}.
-am [n.] 2〉 mánas {102, 5}.
-āya 3〉 {635, 13}
{823, 3}.
-asya 1〉 (índrasya) {818, 2}.
[p. n.] 3〉 {635, 3} (neben śravasíā).
-īm 2〉 sātím {111, 3}.
-īs [N. p.] 2〉 uṣásas {265, 4}.
Burnouf
French
जैत्र जैत्र a. [f. इ] (जेतृ) victorieux. -- S.
m.
vainqueur. -- S.
f.
æschynomene sesban, bot.
जैत्ररथ a. porté sur un char de triomphe.
Stchoupak
French
जैत्र-
-ई- a. victorieux, supérieur
qui assure la victoire.
°यात्रा-
f.
cortège triomphal.
°रथ-
m.
char triomphal.