धातुः: जि
मूलधातुः: जि
धात्वर्थः: अभिभवे (न्यूनीकरणं,न्यूनीभवनम्)
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: न्यूनीकरणे सकर्मकः,न्यूनीभवने अकर्मकः)
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: जयति


धातुः: जि
मूलधातुः: जि
धात्वर्थः: जये
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: जयति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

जि

मानकरूपान्तरम् - ज्रि
ज्रि (अर्थः)  अभिभवे
(अर्थविवरणम्) अभिभवो न्यूनीकरणम् 
( जयति जिगाय ) इत्यादि तिङन्तं जि जयइतिवत् पुनः पाठे फलं तत्रवोक्तम् (अध्ययनात्पराजयते) पराजिरत्र न्यूनीभावे वर्त्तते अत्रायमकर्मकः अध्येतुं ग्लायतीत्यर्थः अत्र षष्ठ्यां प्राप्तायां  ( सूत्रम्) पराजेरसोढः (इति सूत्रम्) इति अध्ययनस्यापादानत्वात् पञ्चमी, परापूर्वस्य जयतेःप्रयोगे असोढःसोढुमशक्यो योऽर्थस्तत्कारकमपादानमिति सूत्रार्थः ( धनञ्जयः ) "संज्ञायां भृतृवृजि''इति खचि मुमागमः पूर्वपदस्य ( शत्रुजित् प्रजित् )"सत्सुद्विष'' इत्यादिनोपसर्गेऽप्यनुपसर्गऽपि सुबन्ते उपपदे क्विप् ( जिष्णुः "ग्लाजिस्थश्चग्स्नुः'' इति ग्स्नुः (जयी) "जिवृदिक्ष'' इति इनिप्रत्ययः ( जित्वरः ) "इण्नश्जि'' इति क्वरप् त्रयोऽपि ताच्छीलिकाः ( जैत्रम् ) बाहुलकात् त्रण् प्रत्ययः (ज्रयति जिज्राय जिज्रियतुः जिज्रयिथ जिज्रेथ जिज्रियिव ज्रेता ज्रेष्यति ज्रयतु अज्रियत् ज्रयेत् आशिषि ज्रीयात् अज्रैषीत् जिज्रीषति ) "इको झल्'' इति सनः कित्त्वान्न गुणः "अज्झनगमाम्'' इति दीर्घः( जेज्रीयते ज्राययति अजिज्रयत् ) जु इति सौत्रो धातुः ( जवतीत्यादि ) अयं गत्यर्थः वेगवचन इत्यपरे जवनम् "जुचङ्क्रम्य'' इत्यादिना युच् ( प्रजवशीलः, प्रजवी ) "प्रजोरिनिः'' इतीनिप्रत्ययः ( जूः ) "भ्राजभास'' इत्यादिना क्विप् तत्रैव जू इतिपाठात् क्विप्सन्नियोगेन दीर्घः ( जवः अप् जूतिः ) "ऊतियजूति'' इति निपातनात् क्तिनि दीर्घः धयत्यादयोऽनुदात्ता उदात्तेतः श्रयतिस्तूदात्तः तथा ञित उभयपदिनः 928

जि (अर्थः)  जये
अत्र मैत्रेय उत्तरधातुसादृश्यानुरोधेनाजन्तोप्यत्र निर्द्दिश्यतइति इह जय उत्कर्षप्राप्तिरित्यकर्मकोयम् यस्त्वग्रेऽभिभवार्थः स सकर्मकः यदाह देवः--- 
जयिर्जयाभिभवयोराद्येर्थेऽसावकर्मकः उत्कर्षप्राप्तिराद्योर्थोऽद्वितीयेर्थे सकर्मक इति
 ( जयति जिगाय जिग्यतुः जिगयिथ जिगेथ जिग्यिव )  ( सूत्रम्) सन्लिटोर्जेः (इति सूत्रम्) इत्यभ्यासादुत्तरस्य कुत्वं गकारः बअजन्तत्वादनिट्त्वे क्रादिनियमादिद् थलि तु भारद्वाजनियमादिडिवकल्पः अजादौ क्ङिति लिटि "एरनेकाच'' इति यण् ( जेता जेष्यति जयतु अजयत् जयेत् जीयात् ) "अकृत्सार्वधातुकयो'' इति दीर्घः (अजैषीत् जिगीषति ) "हको ज्ञल्'' इति सनः कित्त्वान्न्गुणः  ( सूत्रम्) अज्ज्ञनगमां सनि (इति सूत्रम्) अजन्तानां हन्तेर्गमेश्च ज्ञलादौ सनि दीर्घ इति दीर्घः पूर्ववदभ्यासात्परस्य कुत्वम् ( जेजीयते जेजयीति जेजेति जेजितः जेज्यति ) अजादौ क्डिति यण् (जापयति) "क्रीङ्जीनां णौ'' इत्येचःस्थाने आत्वे पुगागमः ( अजीजपत् विजयते पराजयते ) "विपराभ्यां जेः'' इति तङ् अयं प्रकृतिग्रहणन्यायेन यङ्लुगुन्तादपि ( विजेजिते पराजेजित इति ) यङ्लुगन्तात्सनि "सन्लिटोर्जेः'' इति कुत्वं न भवति, तत्र प्रत्यासत्त्या सन्लिड्निमित्तस्यैवाभ्यासस्य ग्रहणात् तथा च वृत्तिः सनि लिटि च प्रत्यये जेरङ्गस्य योऽभ्यास इति "विपराभ्याम्'' इत्यत्रोपसर्गयोर्ग्रहणात् ( परा जयति सेना )त्यादौ तङ् न भवति अस्याकर्मकत्वात्सर्वे कृतो न सन्तीति तन्त्रेणाभिभवात्थे प्रदर्शयिष्यन्ते 554

जि 

मानकरूपान्तरम् - ज्रि
ज्रि  अभिभवे 
- जयविशेषोऽभिभव इति विशेषार्थोऽयं पुनर्जयतिः पठ्यते । जयति । जिगाय । ज्रयति । जिज्राय ।। 951,952 ।।

जि  जये 
- जयति । विजयते।  पराजयते । जिगाय । जेता । जापयति । जिगीषति   जयः ।जय्यः । जेयः।  जापः । मारजित् । जिदृक्षि (32157) इतिः-जयी । क्वरप्-जित्वरः । खल् सुजयः । उत्तरधातुसाट्टश्यानुरोधेनाजन्तोऽप्ययमत्र निर्द्दिश्यते  ।।562 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“जि भाषार्थः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> आस्वदीयः। </li> <li>जापकः-पिका, जिजापयिषकः-षिका, जापयिता-त्री, जिजापयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचिधातुवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (६०१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१७९४। अक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (५१८)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“जि अभिभवे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अभिभवो न्यूनीकरणं न्यूनीभवनं च। </li> <li>आद्ये सकर्मकः। </li> <li>शत्रून् जयति। </li> <li>द्वितीये त्वकर्मकः। </li> <li>अध्ययनात् पराजयते। </li> <li>अध्येतुं ग्लायतीत्यर्थः। </li> <li>इति सिद्धान्तकौमुदी। </li> <li>शत्रून् जयन्- जेता वा। </li> <li>अध्ययनात् पराजेता। </li> <li>ग्लायन् इत्यर्थः। </li> <li>‘<a href="#foot_krm03">3</a> जयेज्जयाभिभवयोराद्योऽर्थेऽसावकर्मकः।।’ उत्कर्षप्राप्तिराद्योऽर्थो द्वितीयेऽर्थे सकर्मकः।’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति देवः। </li> <li>एकस्मिन्नेव गणेऽर्थभेदात् पुनः पाठ इति बोध्यम्। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a> जायकः-यिका, जापकः-पिका, जिगीषकः-षिका, जेजीयकः-यिकाः;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि अव्यवहितपूर्वलिखितजिधातुवत् <a href="#foot_krm06">6</a> बोध्यानि। </li> <li><a href="#foot_krm07">7</a> जित्यः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (६००)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९४६। सक। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [जयिः]</li> <li id="foot_krm04">04 => (श्लो। १३-१४)</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०५७०+ २२]</li> <li id="foot_krm06">06 => (५९९)</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। ‘विपूयविनीयजित्या मुञ्जकल्कहलिषु’ (३-१-११७) इत्यनेन हलौ कृष्टसमी- करणार्थे स्थूलकाष्ठे वाच्ये क्यप् भवति। जित्यो = हलिः। बलेन क्रष्टव्य इत्यर्थः।]]</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“जि जये”@} <a href="#foot_krm02">2</a> जयः = उत्कर्षप्राप्तिः, अभिभवश्च। </li> <li>आद्ये अकर्मकः, द्वितीये सकर्मकः। </li> <li>‘जयेज्जयाभिभवयोराद्येऽर्थेऽसावकर्मकः।। </li> <li>अुत्कर्षप्राप्तिराद्योऽर्थो द्वितीयेऽर्थे सकर्मकः।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः <a href="#foot_krm04">4</a> जायकः-यिका, <a href="#foot_krm05">5</a> जापकः-पिका, <a href="#foot_krm06">6</a> जिगीषकः, <a href="#foot_krm07">7</a> जेजीयकः-यिका;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a> जेता <a href="#foot_krm09">9</a> -त्री, जापयिता-त्री, जिगीषिता-त्री, जेजीयिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm10">10</a> जयन्-न्ती, जापयन्-न्ती, जिगीषन्-न्ती;</li> <li> -- जेष्यन्-न्ती-ती, जापयिष्यन्-न्ती-ती, जिगीषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- <a href="#foot_krm11">11</a> विजयमानः- <a href="#foot_krm12">12</a> पराजयमानः, <a href="#foot_krm13">13</a> जापयमानः, विजिगीषमाणः, <a href="#foot_krm14">14</a>, पराजिगीषमाणः, जेजीयमानः;</li> <li> विजेष्यमाणः-पराजेष्यमाणः, जापयिष्यमाणः, वि<a href="#foot_krm15">15</a>जिगीषिष्यमाणः, जेजीयिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm16">16</a> इन्द्रजित् <a href="#foot_krm17">17</a>, प्रजित्, अभिजित्, शत्रुजित्-जिद्-जितौ-जितः;</li> <li> जितम्-तः-जितवान् <a href="#foot_krm18">18</a>, जापितः, जिगीषितः, जेजीयितः-तवान्;</li> <li> जयः, <a href="#foot_krm19">19</a> जित्वरः, <a href="#foot_krm20">20</a> <a href="#foot_krm21">21</a> जित्वा-जित्वानौ-जित्वानः, कंसजित्वा, जित्वरी, <a href="#foot_krm22">22</a> <a href="#foot_krm23">23</a> जिष्णुः, <a href="#foot_krm24">24</a> <a href="#foot_krm25">25</a> धनञ्जयः, समितिञ्जयः, <a href="#foot_krm26">26</a> जयी, <a href="#foot_krm27">27</a> जयिनी, <a href="#foot_krm28">28</a> जयकः;</li> <li> <a href="#foot_krm29">29</a> जयमानः, जापः, जिगीषुः, विजिगीषुः, <a href="#foot_krm30">30</a> जेज्यः;</li> <li> जेतव्यम्, जापयितव्यम्, जिगीषितव्यम्, जेजीयितव्यम्;</li> <li> जयनीयम्, जापनीयम्, जिगीषणीयम्, जेजीयनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm31">31</a> जय्यम्-जेयम् <a href="#foot_krm32">32</a>, जित्यः <a href="#foot_krm33">33</a> <a href="#foot_krm34">34</a>, जाप्यम्, जिगीष्यम्, जेजीय्यम्;</li> <li> <a href="#foot_krm35">35</a> सखैः पृषत्कैः ईषज्जयः स्फुटमनेन दशाननोऽपि।।’ अतर्घराघवे ३। ३३।]] ईषज्जयः-दुर्जयः-सुजयः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm36">36</a> जीयमानः, जाप्यमानः, जिगीष्यमाणः, जेजीय्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm37">37</a> जयः, जापः, जिगीषः, जेजीयः;</li> <li> जेतुम्, जापयितुम्, जिगीषितुम्, जेजीयितुम्;</li> <li> जितिः, जापना, विजिगीषा, जेजीया;</li> <li> जयनम्, <a href="#foot_krm38">38</a> उज्जयिनी, जायनम्, जिगीषणम्, जेजीयनम्;</li> <li> जित्वा, जापयित्वा, जिगीषित्वा, जेजीयित्वा;</li> <li> <a href="#foot_krm39">39</a> विजित्य, विजाप्य, विजिगीष्य, विजेजीय्य;</li> <li> जायम् २ जित्वा २, जापम् २, जापयित्वा २, जिगीषम् २, जिगीषित्वा २, जेजीयम् २;</li> <li> जेजीयित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm40">40</a> जैत्रम्, <a href="#foot_krm41">41</a> इति उण्प्रत्यये वृद्धौ, आयादेशे जायुः। </li> <li>जयति अनेन रोगानिति जायुः = औषधम्।]] जायुः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (५९९)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-५६१। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १३-१४)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[४। ‘अचो ञ्णिति’ (७-२-११५) इति वृद्धौ, आयादेशे च रूपम्। एवं णमुल्यपि।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[५। ण्यन्ते ‘क्रीङ्जीनां णौ’ (६-१-४८) इत्यात्वे, ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुग् णौ’ (७-३-३६) इति पुगागमे रूपम्। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[६। ‘सन्लिटोर्जेः’ (७-३-५७) इत्यभ्यासादुत्तरस्य कुत्वेन गकारः। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वनिषेधाद् गुणो न। एवं सन्नन्ते सर्वंत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[७। यङि, ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [पृष्ठम्०५६७+ २२]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[आ। ‘जेता यज्ञद्रुहां संख्ये धर्मसन्तानसूर्वने।’ भ। का। ४। २७।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[B। ‘सञ्चारनिष्ठ्यूतनखेन्दुचन्द्रिकं लोके जयन्तं सकलैकजीवनम्।’ धा। का। १। ७२।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[१। ‘विपराभ्यां जेः’ (१-३-१९) इति शानच्।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[C। ‘खं पराजयमानोऽसावुन्नत्या पवनात्मजम्।’ भ। का। ८। ९।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[२। धातोरकर्मकत्वे ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्तात् परस्मै- पदमेव। सकर्मकत्वे तु ण्यन्ताच्छानजपि भवतीति ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[३। ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति विपरापूर्वकत्वे सन्नन्तात् शानच्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [परा]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[४। ‘सत्सूद्विषद्रुहदुहयुजविदभिदच्छिदजिनीराजामुपसर्गेऽपि क्विप्’ (३-२-६१) इति उपसर्गे, अनुपसर्गे वा उपपदे क्विप्।]]</li> <li id="foot_krm17">17 => [[ड्। ‘इन्द्रजित्सूर्विनाशाय मारुतेः क्रोधमूर्च्छितः।।’ भ। का। ९। ३।]]</li> <li id="foot_krm18">18 => [[E। ‘यातयामं विजितवान् स रामं यदि किं ततः।।’ भ। का। ५-३९।]]</li> <li id="foot_krm19">19 => [[५। ‘इण्नशिजिसर्तिभ्यः क्वरप्’ (३-२-१६३) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु क्वरप्। ‘ह्रस्वस्य पिति--’ (६-१-७१) इति तुक्।]]</li> <li id="foot_krm20">20 => [[F। ‘हस्तेकरिष्यति जगत्त्रयजित्वरोऽपि कस्तादृशीं दुहितरं जनकेश्वरस्य।’ अनर्धराघघे ३। ८।]]</li> <li id="foot_krm21">21 => [[६। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति क्वनिपि तुक्। कंसं जयति, जितवान् वा कंसजित्वा। स्त्रियां ‘वनो र च’ (४-१-७) इति ङीप् रेफश्च।]]</li> <li id="foot_krm22">22 => [पृष्ठम्०५६८+ २८]</li> <li id="foot_krm23">23 => [[१। ‘ग्लाजिस्थश्च रस्नुः’ (३-२-१३९) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु ग्स्नुः प्रत्ययः। ‘ग्क्ङिति च’ (१-१-५) इत्यत्र गकारस्यापि प्रश्लेषात् गुणो न भवति। ‘आदेशप्रत्यययोः’ (८-३-५९) इति षत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm24">24 => [[आ। ‘वसन् माल्यवति ग्लास्नू रामो जिष्णुरधृष्णुवत्।।’ भ। का। ७। ४।]]</li> <li id="foot_krm25">25 => [[२। ‘संज्ञायां मृतॄवृजिधारिसहितपिदमः’ (३-२-४६) इति संज्ञायां खच्- प्रत्यये, ‘खित्यनव्ययस्य’ (६-३-६६) इति पूर्वपदस्य मुमागमः। ‘विश्वंभरा, साम रथन्तराख्यं, पतिंवरा चापि, धनञ्जयश्च। शत्रुंसहः कोऽपि, वसुन्धरा च, शत्रुन्तपोऽरिन्दम एवमूह्यम्।।’ इति प्रक्रियासर्वस्वे, ‘संज्ञायां भृ--’ (३-२-४६) इति सूत्रस्य क्रमेणोदाहरणानि प्रदर्शितानि।]]</li> <li id="foot_krm26">26 => [[३। ‘जिदृक्षिविश्रीण्--’ (३-२-१५७) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु इनिप्रत्ययः।]]</li> <li id="foot_krm27">27 => [[B। ‘वीतप्रभावतनुरप्यतनुप्रभावः प्रत्याचकाङूश्र जयिनीं भुजवीर्यलक्ष्मीम्। अस्त्रेषु भूतपतिनापहृतेषु जिष्णुर्वर्षिष्यता दिनकृतेव जलेषु लोकः।।’ किरातार्जुनीये १६। ६४।]]</li> <li id="foot_krm28">28 => [[४। ‘आशिषि च’ (३-१-१५०) इति वुन्। जयतात् जयकः।]]</li> <li id="foot_krm29">29 => [[५। ‘ताच्छील्यवयोवचनशक्तिषु चानश्’ (३-२-१२९) इति शक्तौ गम्यमानायां चानश्। मध्ये विकरणप्रत्ययः शप्। ‘सहैव चरमाणौ द्वौ वहमानौ मितं धनुः। जयमानौ च रक्षांसि राघवौ मुनिमन्वितौ।।’ इति प्र। सर्वस्वे।]]</li> <li id="foot_krm30">30 => [[C। ‘विजिगीषुः पुनश्चक्रे व्यूहं दुर्जयमिन्द्रजित्।।’ भ। का। ९। ७०।]]</li> <li id="foot_krm31">31 => [[६। ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यति गुणे, ‘क्षय्यजय्यौ शक्यार्थे’ (६-१-८१) इति अयादेशो मिपातितः। जेतुं शक्यम् = जय्यम्। अन्यत्र जेयम्।]]</li> <li id="foot_krm32">32 => [[ड्। ‘आत्मानं वनवासं च जेयं चारिं रघूत्तमः।।’ भ। का। ६। ४७।]]</li> <li id="foot_krm33">33 => [[७। ‘विपूयविनीयजित्या मुञ्जकल्कहलिषु’ (३-१-११७) इति सूत्रेण हलौ = कृष्टसमी- करणार्थे स्थूलकाष्ठे वाच्ये क्यप् भवति। जित्यो हलिः = बलेन क्रष्टव्य इत्यर्थः।]]</li> <li id="foot_krm34">34 => [हलिः]</li> <li id="foot_krm35">35 => [[E। ‘यस्ताटकामकृत बाल [काल]</li> <li id="foot_krm36">36 => [पृष्ठम्०५६९+ २३]</li> <li id="foot_krm37">37 => [[१। ‘एरच्’ (३-३-५६) इति भावादौ अप्। घञपवादः।]]</li> <li id="foot_krm38">38 => [[२। उज्जयन्ति अस्यां वसन्तः इति उज्जयिनी। ‘करणाधिकरणयोश्च’ (३-३-११७) इति ल्युट्। स्त्रियां टित्त्वान्ङीपि उज्जयिनी इति भवति। उज्जयिनी-- नगरविशेषः।]]</li> <li id="foot_krm39">39 => [[३। ल्यपि ‘ह्रस्वस्य--’ (६-१-७१) इति तुक्।]]</li> <li id="foot_krm40">40 => [[४। ‘उणादयो बहुलम्’ (३-३-१) इति त्रण्प्रत्ययः। ‘अचो ञ्णिति’ (७-२-११५) इति वृद्धिः।]]</li> <li id="foot_krm41">41 => [[५। ‘कृवापाजिमि--’ [द। उ। १-८६]</li></ul>

जि (जि꣡ भाषार्थः च - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = जायनम् / जयनम्
अनीयर् = जायनीयः / जयनीयः - जायनीया / जयनीया
ण्वुल् = जायकः - जायिका
तुमुँन् = जाययितुम् / जयितुम्
तव्य = जाययितव्यः / जयितव्यः - जाययितव्या / जयितव्या
तृच् = जाययिता / जयिता - जाययित्री / जयित्री
क्त्वा = जाययित्वा / जयित्वा
ल्यप् = प्रजाय्य / प्रजित्य
क्तवतुँ = जायितवान् / जियितवान् - जायितवती / जियितवती
क्त = जायितः / जियितः - जायिता / जियिता
शतृँ = जाययन् / जयन् - जाययन्ती / जयन्ती
शानच् = जाययमानः / जयमानः - जाययमाना / जयमाना

जि (जि॒ जये - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = जयनम्
अनीयर् = जयनीयः - जयनीया
ण्वुल् = जायकः - जायिका
तुमुँन् = जेतुम्
तव्य = जेतव्यः - जेतव्या
तृच् = जेता - जेत्री
क्त्वा = जित्वा
ल्यप् = प्रजित्य
क्तवतुँ = जितवान् - जितवती
क्त = जितः - जिता
शतृँ = जयन् - जयन्ती

जि (जि॒ अभिभवे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = जयनम्
अनीयर् = जयनीयः - जयनीया
ण्वुल् = जायकः - जायिका
तुमुँन् = जेतुम्
तव्य = जेतव्यः - जेतव्या
तृच् = जेता - जेत्री
क्त्वा = जित्वा
ल्यप् = प्रजित्य
क्तवतुँ = जितवान् - जितवती
क्त = जितः - जिता
शतृँ = जयन् - जयन्ती

जिम् (जि꣡मुँ꣡ अदने इति केचित् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = जेमनम्
अनीयर् = जेमनीयः - जेमनीया
ण्वुल् = जेमकः - जेमिका
तुमुँन् = जेमितुम्
तव्य = जेमितव्यः - जेमितव्या
तृच् = जेमिता - जेमित्री
क्त्वा = जेमित्वा / जीन्त्वा / जिमित्वा
ल्यप् = प्रजिम्य
क्तवतुँ = जीन्तवान् - जीन्तवती
क्त = जीन्तः - जीन्ता
शतृँ = जेमन् - जेमन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

जि

मानकरूपान्तरम् - जृ
जृ अभिभवे
- जयति  विपराभ्यां जेः (1319) आत्मनेपदम्-विजयते शत्रुम्  पराजेरसोढः (1426) इत्यपादानम् अध्ययनात् पराजयते, अध्येतुं ग्लायतीत्यर्थः  सन्लिटोर्जेः (7357) कुत्वम्  जिगीषति, जिगाय  क्रीङ्जीनां णौ (6148) आत्वां-जापयति  क्षय्यजय्यौ शक्यार्थे (6181) विपूयविनीय (31117) इति जित्यो हलिः संज्ञायां (3246) धनञ्जयः  अभिजित् (द्र0 3261)  ग्लाजिस्थश्च क्स्नुः (32139) जिष्णुः  इण्नशजि (32163) इति क्वरप् जित्वरः  कृवापाजि (उ0 11) इत्युण्-जायुरौषधम्  तॄभूवहिवसि (उ0 3128) इति झच्-जयन्तः ल्युट् (द्र0 33117) उज्जयनी  जेर्मुट् चोदात्तः (उ0 391) जीमूतः  जरति  ज्रि इति दुर्गः ज्रयति  916,917

जि जये
- जयोऽत्रोत्कर्षः  जयति  विपराभ्यां जे (1319) इति तङानौ-विजयते, पराजयते  लक्ष्येऽनिट्कोऽयम्- जेता  अत एव कौशिकोऽमुं नाध्यैष्ट, जि ज्रि अभिभवे (1676) इत्यनेनैव सिद्धत्वात्  तन्न, अकर्मकसकर्मकत्वार्थमुभयोरूपादानम्  कृवापाजि (उ0 11) इत्युण्-जायुरौषधम्  जैत्रम् जेतुरिदम्  549

जेष्यामि जेष्यामि f2. de जि।


जेष्यामि (jeSyAmi)

Burnouf