जेन्ताक (jentAka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishWilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishजेन्ताकः [jēntākḥ], A heated chamber for inducing perspiration, a dry hot bath.
Monier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiजेन्ताकः
- -
"गरम कमरा जिसमें बैठने पर शरीर से पसीना बहे, शुष्क उष्ण स्नान"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaजेन्ताक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವೇದೋತ್ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಾಖವಾಗಿರುವ ಕೊಠಡಿ /ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆವರಲು ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಬಹಳ ಉಷ್ಣವಾದ ಕೋಣೆ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritजेन्ताकः, स्वेदविशेषः । यथा, “अथजेन्ताकं चिकीर्षुर्भूमिं परीक्षेत पूर्व्वस्या-न्दिशि उत्तरस्यां वा गुणवति प्रशस्तभूमिभागेदेशे कृष्णमधुरमृत्तिके सुवर्णवर्णमृत्तिके वानदीपरीवापपुष्करिण्यादीनां जलाशयानामन्य-तमस्य कूले दक्षिणे पश्चिमे वा सूपतीर्थे सम-सुविभक्तभागे देशे सप्ताष्टौ वा अरत्नीः प्रक्रम्यउदकात् प्राङ्मुखमुदङ्मुखं वा अभिमुखतीर्थंकूटागारं कारयेत् । उत्सेधविस्तारतः परम-रत्नीः षोडशासमन्तात् संवृतं मृत्कर्म्मसम्पन्न-मनेकवातायनम् । अस्य च कूटागारस्यान्तः सम-न्ततो भित्तिमरत्निविस्तारोत्सेधां पिण्डिकांकारयेत् आकवाटान्मध्ये चास्य च कूटागारस्यचतुष्किष्कुमात्रं द्बिपुरुषप्रमाणं मृण्मयं कन्दु-संस्थानं बहुसूक्ष्मच्छिद्रं अङ्गारकोष्ठकस्तम्भंसपिधानं कारयेत् । तञ्च खादिराणामाश्व-कर्णिकानां वा मेध्येन काष्ठेनापूरयित्वा प्रदी-पयेत् । स यदा जानीयात् साधु दग्धानिकाष्ठानि गतधूमानि अथ तप्तं केवलमग्निनातदग्निगृहं स्वेदयोग्येन चोष्मणा युक्तमिति ।तत्रैनं वातहराभ्यङ्गाभ्यक्तगात्रं वस्त्रावच्छन्नंप्रवेशयेत् प्रवेशयंश्चैनमनुशिष्यात् सौम्य ! प्रविशकल्याणायारोग्याय चेति प्रविश्य चैनां पिण्डिका-मधिरुह्य पार्श्वापरपार्श्वाभ्यां यथासुखं शयीथाः ।न च त्वया स्वेदमूर्च्छापरीतेनापि सता पिण्डि-कैषा मोक्तव्या आप्राणोच्छ्वासात् भ्रस्यमानोह्यतः पिण्डिकावकाशात् द्वारमधिगच्छन् स्वेद-र्मूच्छापरीततया सद्यः प्राणान् जह्याः तस्मात्पिण्डिकां न कथञ्चन मुञ्चेथाः । स यदाजानीयाद्विगताभिष्यन्दमात्मानं सम्यक् प्रसृत-स्वेदपिच्छं सर्व्वस्रोतोविमुक्तं लघुभूतमपगत-विबन्धस्तम्भसुप्तिगौरववेदनमिति ततस्तां पिण्डिकामनुवसन् द्वारं प्रपद्येत निष्क्रम्य च न सहसाचक्षुषोः परिपालनार्थं शीतमुदकं स्पृशेत् । अप-गतक्लमसन्तापस्तु मुहूर्त्तात् सुखोष्णेन वारिणायथान्यायं परिषिक्तोऽश्नीयात् ।” इति चरकः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritजेन्ताक स्वेदसेवनार्थं गृहभेदे (भापरालशोयार घर)तन्निर्मितिप्रकारोऽभिहितश्चरके यथा“अथ जेन्ताकं चिकीर्षुर्भूमिं परीक्षैत । तत्र पूर्वस्यांदिश्युत्तरस्यां वा गुणवति प्रशस्ते भूमिभागे कृष्णमृत्तिकेसुवर्णमृत्तिके वा परीवापपुष्रिण्यादीनां जलाशयाना-मन्यतमस्य कूले दक्षिने पश्चिमे वा सूपतीर्ये समसुविभक्तभूमिभागे सप्ताष्टौ वा अरत्नीनुपक्रम्योदकात् प्राङ्मुख-मुदङमुखं वाभिमुखतीर्थं कूटागारं कारयेत् । उत्से-धविस्तारतः परमरत्नीः षोडश ससन्तात् सुवृत्तं मृत्-कर्म्मसम्प्रन्नमनेकवातायनम् । अस्य कूटागारस्यान्तः सम-न्ततो भित्तिमरत्नीविस्तारोत्सेधां पिण्डिकां कारयेत्कपाटवर्जम् । मध्ये चास्य कूटागारस्य चतुष्किष्कुमात्र-पुरुषप्रमाणं मृण्मयं कन्दुसंस्थानं बहुसूक्ष्मच्छिद्रम-ङ्गारकोष्ठकस्तम्भं सपिधानं कारयेत् । तञ्च खादिरा-णामाश्वकर्णादीनां वा काष्ठानां पूरयित्वा प्रदीपयेत् । सयदा जानीयात् साधुदग्धानि काष्ठानि गतभूतानि अव-तप्तञ्च केवलमग्निना तदग्निगृहं स्वेदयोग्येन चाष्मणायुक्तमिति तत्रैनं पुरुषं वातहराभ्यक्तगात्रं वस्त्रावच्छन्नंप्रवेशयेत् प्रवेशयंश्चैनमनुशिष्यात् । सौम्य! प्रविश कल्या-णायारोग्याव चेति । प्रावश्य चैनां पिण्डिकासविरुह्यपार्श्वापरपार्श्वाभ्यां यथासुखं शयीथाः न च त्वया स्वेदमू-र्च्छापरीतेनापि सता पिण्डिकैषाविमोक्तव्या आ प्राणो-च्छ्वासात् । भ्रश्यमाने ह्यतः पिण्डिकावकाशात् द्वार-मनधिगच्छन् स्वेदमूर्च्छापरीततया सद्यः प्राणान् जह्याःतस्मात् पिण्डिकामेनां न कथञ्चन मुञ्चेथाः त्वं यदाजानीया विगताभिष्यन्दमात्मानं सम्यक्प्रस्रुतस्वेद-पिच्छं सर्वस्रोतोविमुक्तं लघुभूतमपगतविबन्धस्तम्भसुप्ति-वेदनागौरवमिति । ततस्तां पिण्डिकामनुसरन् द्वारंप्रपद्येथाः । निष्क्रम्य च न सहसा चक्षुषोः परिपाल-नार्थं शीतोदकमुपस्पृशेथाः । अपगतसन्तापक्लमस्तु मुहू-र्त्तात् सुखोष्णेन वारिणा यथान्यायं परिषिक्तोऽश्नीथाः”अस्य स्वेदार्थकता शब्दकल्पद्रुमे उक्ता चिन्त्या “भूगृहेषुच जेन्ताके कृष्णगर्भगृहेषु च । विधूमाङ्गारतप्तेष्वभ्यक्तःस्विद्यति ना सुखम्” इति आधाररूपगृहादिसाह-चर्य्यात् गृहमेदस्यैवोपक्रमात् । उपसंहारे च इतिजेन्ताकस्वेद इति कीर्त्तनं सप्तमीतत्पुरुषपरम् । इतिजेन्ताकः स्वेद इति संविसर्गपाठोऽनाकरः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.