| YouTube Channel

जूर्णि (jUrNi)

 
शब्दसागरः
English
जूर्णि
f.
 (-र्णिः)
1. Speed.
2. The body.
3. The sun.
4. BRAMHA.
5. Fever.
E.
 ज्वर् to be feverish, Unadi affix नि.
Capeller Eng
English
1 जूर्णि॑
f.
 blaze, fiery weapon.
2 जू॑र्णि
a.
 singing, praising.
Yates
English
जूर्णि (र्णिः) 2.
f.
 Speed
the body
the sun
Brahmā
fever.
Spoken Sanskrit
English
जूर्णि - jUrNi -
adj.
 - invoking
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - glowing fire
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - blaze
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - body
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - speed
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - fiery weapon
जूर्णि - jUrNi -
f.
 - anger
जूर्णि - jUrNi -
m.
 - brahmA
जूर्णि - jUrNi -
m.
 - sun
जूर्णि - jUrNi -
adj.
 - invoking
ह्वायिन् - hvAyin -
adj.
 - invoking
गिर् - gir -
adj.
 - invoking
हविन् - havin -
adj.
 - invoking
हू - hU -
adj.
 - invoking
आहुति - Ahuti -
f.
 - invoking
परिहव - parihava -
m.
 - invoking
सुहव - suhava -
adj.
 - invoking well
जरण्यु - jaraNyu -
adj.
 - invoking aloud
देवहू - devahU -
adj.
 - invoking the gods
पितृहू - pitRhU -
adj.
 - invoking the pitRs
सुहू - suhU -
adj.
 - calling or invoking well
आक्रन्दिन् - Akrandin -
adj.
 - invoking in a weeping tone
पशुदेवत - pazudevata -
adj.
 - invoking cattle as a deity
सुम्नहू - sumnahU -
adj.
 - invoking favor or protection
अभिस्वरति { अभिस्वृ } - abhisvarati { abhisvR } - verb - join in praising or invoking
सुम्नहू - sumnahU -
adj.
 - invoking favour or protection
पितृहूय - pitRhUya -
n.
 - invoking or summoning the pitRs
Wilson
English
जूर्णि
f.
 (-र्णिः)
1 Speed.
2 The body.
3 The sun.
4 BRAHMĀ.
5 Fever.
E.
 ज्वर to be feverish, Uṇādi affix नि.
Apte
English
जूर्णि [jūrṇi],
a.
Ved.
Swift, speedy, quick.
Running, proceeding quickly.
Praising, invoking. -र्णिः
f.
Speed.
An epithet of Āditya or sun.
The body.
The Brahman (n. ).
Anger.
A fiery weapon.
Apte 1890
English
जूर्णि a. Ved. 1 Swift, speedy, quick.
2 Running, proceeding quickly.
3 Praising, invoking.
र्णिः f. 1 Speed.
2 An epithet of Āditya or sun.
3 The body.
4 The Brahman (n.).
5 Anger.
6 A fiery weapon.
Monier Williams Cologne
English
1. जूर्णि॑
f.
 glowing fire, blaze,
RV.
 vii, 39, 1
viii, 72, 9
a fiery weapon, i, 129, 8 (Nir. vi, 4)
anger,
Naigh.
 ii, 13
=
 °र्ति,
L.
(fr. √ 1. जुर्, ‘decaying’ ?) the body,
L.
(for जूति॑) speed,
L.
जूर्णि॑
m.
 the sun,
L.
Brahmā,
L.
जू॑र्णि 2a See √ 2. जॄ.
2. जू॑र्णि
mfn.
 invoking, 127, 10.
Monier Williams 1872
English
जूर्णि 1. जूर्णि, इस्, इस्, इ (fr. जुर् = गुर्), Ved.
skilfully praising, invoking.
2. जूर्णि, इस्, f., Ved. glowing fire, a blaze, a fiery
weapon
anger [cf. जूर्]
speed (perhaps for जूति)
fever [cf. ज्वर]
disease, sickness
the body
the
sun
Brahmā.
Vedic Reference
English
Jūrṇi, ‘firebrand, ’ is regarded by Zimmer^1 as one of the
weapons of the Vedic Indians. But since it is only mentioned
in the Rigveda^2 as a weapon used by demons, its employment
in normal war cannot be safely assumed.
1) Altindisches Leben, 301.
2) i. 129, 8. Cf. Nirukta, vi. 4.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जूर्णिः,
स्त्री,
 (ज्वर + “वीज्याज्वरिभ्यो निः ।”उणां । ४ । ४८ । इति निः । “ज्वरत्वरेति ।” ६ ।४ । २० । इत्यूट् च ।) वेगः । इत्युणादिकोषः ॥
आदित्यः । देहः ब्रह्मा । ज्वरः । इति संक्षिप्त-सारे उणादिवृत्तिः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जूर्णि स्त्री ज्वर--रोगेनि० जट् जूर--वेगे वा नि० । १ स्त्रीरोगे२ वेगे । ३ आदित्ये ४ देहे ५ ब्रह्मणि च संक्षि० उणा० । जूरकोपे नि० । ६ क्रोधे निघण्टुः निरुक्ते ६ । ४ । ३ । “अस्यानि-रुक्तिरन्या दर्शिता “जूर्णिर्जवतेर्वा द्रवतेर्वा दुनोतेर्वा” तत्रपृषो० । तेन ७ वेगयुते ८ द्रवयुते ९ तपके च । “क्षिप्ताजूर्णिर्न वक्षति” ऋ० १ । १२९ । ८ । “जूर्णिर्वेगवती सेना” भा० ।१० स्तुतिकुशले च । “ऋषुणां जूर्णिर्होत्र ऋषूणाम्”ऋ० १ । १२७ । १० । “जूर्णिः स्तुतिकुशलः” भा० ।
Capeller
German
1. जूर्णि॑
f.
 Glut.
2. जू॑र्णि singend, preisend.
Grassman
German
jūrṇí, f., Glut, Flamme [s. jūrv], insbesondere 2〉 Feuergeschoss.
-ís {555, 1} (agnís)
{681, 9} (pári eti adhvarám). — 2〉 kṣiptā́ {129, 8}.
jū́rṇi, a., wol nicht „flammend“, sondern wegen der Parallele mit jarate singend, knisternd [von 1. jar 3].
-is {127, 10} hótā ṛṣūṇáam [s. unter 1. jar 3].
Burnouf
French
जूर्णि जूर्णि
f.
 (ज्वर्) rapidité, hâte.