| YouTube Channel

जुघोषयिषा (jughoSayiSA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“घुषिर् विशब्दने”@} 2 इत्यत्र अविशब्दनाल्लिङ्गात् णिचो वैकल्पि- कत्वं बोधितम्।
इरित्करणं प्रामाणिकं चेत् तत एव णिचो बैकल्पिकत्वं बोध्येत, तथा तु न कृतम्।
एवं च ‘घुषिः विशब्दने’ इति इका निर्देश एव उचितः।]] ‘घुषेर्विशब्दनादौ णौ घोषयत्यविशब्दने।।
घोषतीतीदितो घुंषेद् घुंषते कान्तिकर्मणि।’ 3 इति देवः।
अस्य धातोः णिच् वैकल्पिकः।
अत एव ‘घुषिरविशब्दने’ 4 इति सूत्रे अस्य धातोः निष्ठायां इण्णिषेधवारणाय क्रियमाणम् अविशब्दने इति पदं सार्थकम्, अस्य घातोः नित्यणिजन्तत्वे निष्ठायाः, धातोः अव्यवहितपरत्वाभावेन निषेधाभावे सिद्धे अविशब्दने इति पदं व्यर्थं भवेत्।
अतः णिच् वैकल्पिकः।
एवं च णिजभावपक्षे इण्णिषेधवारणाय तत् सार्थकमिति स्वांशे चारितार्थ्यम्।
णिचो वैकल्पिकत्वेन शुद्वाद्धातोः, सन्नन्तात्-यङन्ताच्च पूर्वोक्तभौवादिक- ‘घुषि’ धातुवत् 5 सर्वाणि रूपाणि बोध्यानि।
निष्ठाप्रत्यये परं, संघुषितं वाक्यमित्येव साधु।
ण्यन्तात्, ण्यन्तप्रकृतिकसन्नन्ताच्च इमानि रूपाणि लिख्यन्ते।
घोषकः-षिका, जुघोषयिषकः-षिका
घोषयिता-त्री, जुघोषयिषिता-त्री
घोषयन्-न्ती, जुघोषयिषन्-न्ती
घोषयिष्यन्-न्ती-ती, जुघोषयिषिष्यन्-न्ती-ती
घोषयमाणः, जुघोषयिषमाणः
घोषयिष्यमाणः, जुघोषयिषिष्यमाणः
सङ्घोट्-संघोड्-संघोषौ-संघोषः
-- संघोषितः-तम्, जुघोषयिषितः-तवान्
घोषः, जुघोषयिषुः
घोषयितव्यम्, जुघोषयिषितव्यम्
घोषणीयम्, जुघोषयिषणीयम्
घोष्यम्, जुघोषयिष्यम्
ईषद्घोषः-दुर्घोषः-सुघोषः
घोष्यमाणः, जुघोषयिष्यमाणः
घोषः, जुघोषयिषः
घोषयितुम्, जुघोषयिषितुम्
घोषणा, जुघोषयिषा
6 घोषणम्, जुघोषयिषणम्, घोषयित्वा, जुघोषयिषित्वा
संघोष्य, सञ्जुघोषयिष्य
घोषम् २, घोषयित्वा २, जुघोषयिषम् २
जुघोषयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४७१)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१७२७। अक। सेट्। उभ। [[[अ] यद्यपि धातुपाठे ‘घुषिर् विशब्दने’ इति इरित्त्वेन निर्देशः क्रियते, तथापि पर्यालोच्यमाने इरित्करणं न प्रामाणिकमिति प्रतिभाति। अत एव भाष्य- कृता--‘घुषिरविशब्दने’ (७-२-२३)
03
=>
 (श्लो। १६९। १७०)
04
=>
 (७-२-२३)
05
=>
 (४७०)
06
=>
 [पृष्ठम्०४६०+ २५]