| YouTube Channel

जीवोपाधि (jIvopAdhi)

 
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जीवोपाधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ /ಜೀವನ ಅವಸ್ಥೆ
व्युत्पत्तिः - > जीवस्य उपाधिः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जीवोपाधि
पु०
त० स्वप्नसुषुप्तिजाग्रदवस्थासु त्रयोहि जीवस्योपाधयः तत्र सुषुप्तौ बुद्ध्यादिसंस्कार-वासितमज्ञानमात्रमुपाधिः स्वप्ने जाग्रद्वासनामयंलिङ्गशरीरमुपाधिः जाग्रदवस्थायां सूक्ष्मशरीरसं-सृष्टं स्थूलशरीरमुपाधिरिति तत्तदुपाध्युपलक्षितसुषु-प्त्यादेरप्युपाधित्वम् “कार्य्योपाधिरयं जीवः कारणी-पाधिरीश्वर” इत्युक्तेः अज्ञानस्य व्यष्टिशक्तिभेदे चतस्यास्तु समष्ट्यज्ञानकार्य्यत्वात् तदभिप्रायेणैव “मायो-पाधिरयं जीवोह्यविद्योपाधिरीश्वरः” इत्यादौ मायावि-द्ययोरभेदेऽपि भेदनिर्देशः