| YouTube Channel

जीवित (jIvita)

 
शब्दसागरः
English
जीवित
mfn.
(-तः-ता-तं) Living, alive, existent.
n.
(-तं) Living, life, exist-
ence.
E.
जीव, and भावे क्त
aff.
Capeller Eng
English
जीवित॑
a.
lived, living, alive, restored to life
n.
living creature, life, subsistence.
Yates
English
जीवित (तं) 1.
n.
Living.
a. Alive.
Spoken Sanskrit
English
जीवित - jIvita -
adj.
- alive
जीवित - jIvita -
n.
- life
जीवित - jIvita -
adj.
- returned to life
जीवित - jIvita -
adj.
- lived through
जीवित - jIvita -
adj.
- animated
जीवित - jIvita -
adj.
- living
जीवित - jIvita -
adj.
- enlivened
जीवित - jIvita -
n.
- lifetime protector
जीवित - jIvita -
n.
- lifetime
जीवित - jIvita -
n.
- livelihood
जीवित - jIvita -
n.
- duration of life
जीवित - jIvita -
n.
- living being
जीवित jIvita
adj.
enlivened
सञ्जीवित saJjIvita
adj.
enlivened
Wilson
English
जीवित
mfn.
(-तः-ता-तं) Living, alive, existent.
n.
(-तं)
Living, life, existence.
E.
जीव, and क्त
aff.
Apte
English
जीवित [jīvita], p. p. [जीव् कर्तरि क्त]
Living, existent, alive
R.*
12.75.
Returned to life, revived.
Animated, enlivened.
Lived through (as a period).
तम् Life, existence
त्वं जीवितं त्वमसि मे हृदयं द्वितीयम्
U.*
3.26
कन्येयं कुलजीवितम्
Ku.*
6.63
Me.*
83
नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्
Ms.*
6.45
7.111.
Duration of life.
Livelihood.
A living being.Comp. -अन्तकः an epithet of Śiva. -आशा hope of life, love of life. नहि नहि तत्र धनाशा जीवित आशा$पि दुस्सहो भवति Subhāṣ.
ईशः a lover, husband.
an epithet of Yama
जीवितेषवसतिं जगाम सा
R.*
11.2 (where the word is used in sense 1 also).
the sun.
the moon.
a drug which is said to revive the dead.-ईश्वरः Śiva. -कालः duration of life. -ज्ञा an artery.-नाथः a husband. -व्ययः sacrifice of life. -संशयः risk of life, jeopardy, danger to life
आतुरो जीवितसंशये वर्तते 'he is dangerously ill'
Bv.*
2.2.
Apte 1890
English
जीवित p. p. [जीव्-कर्तरि क्त] 1 Living, existent, alive
R. 12. 75.
2 Returned to life, revived.
3 Animated, enlivened.
4 Lived through (as a period).
तं 1 Life, existence
त्वं जीवितं त्वमसि मे हृदय द्वितीयं U. 3. 26
कन्येयं कुलजीवितं Ku. 6. 63
Me. 83
नाभिनंदेत मरणं नभिनंदेत जीवितं Ms. 6. 45
7. 111.
2 Duration of life.
3 Livelihood.
4 A living being.
Comp.
अंतकः an epithet of Śiva.
आशा hope of life, love of life.
ईशः {1} a lover, husband. {2} an epithet of Yama
जीवितेशवसतिं जगाम सा R. 11. 20 (where the word is used in sense 1 also). {3} the sun. {4} the moon. {5} a drug which is said to revive the dead.
ईश्वरः Śiva.
कालः duration of life.
ज्ञा an artery.
नाथः a husband.
व्ययः sacrifice of life.
संशयः risk of life, jeopardy, danger to life
आतुरो जीवितसंशये वर्तते ‘he is dangerously ill’
Bv. 2. 20.
Monier Williams Cologne
English
जीवित॑
mfn.
living,
Ragh.
xii, 75
lived through (a period of time),
W.
(with or without पुनर्) returned to life,
MBh.
xii, 5686
Pañcat.
Vet.
enlivened, animated,
R.
v, 66, 24
BhP.
viii, 15, 3
जीवित॑
n.
a living being,
RV.
i, 113, 6
life, iv, 54, 2
AV.
vi, 134, 1
ŚBr.
xiv
&c.
जीवित॑
n.
(ifc. f(आ). ,
Kathās.
)
जीवित॑
n.
duration of life,
L.
livelihood,
Hit.
i, 4, 36 (v.l.)
cf.
अ-.
Monier Williams 1872
English
जीवित, अस्, आ, अम्, lived, lived through (as a period
of time), living, alive, existent
revivified, returned
to life
animated, enlivened
(अम्), n. a living being
living, life, existence
duration of life
livelihood,
means of existence
[cf. Lith. gywata
Slav. schi-
vot
Lat. vita for vivita.]
—जीवित-काल, अस्, m.
life-time, period or duration of life, a life.
—जीवित-
ज्ञा, f. an artery, a vessel of the body.
—जीवित-
नाथ, अस्, m. ‘lord of life, a husband.
—जीवित-
योपन, अस्, आ, अम्, oppressing or molesting living
beings.
—जीवित-व्यय, अस्, m. casting away life,
sacrifice of life.
—जीवित-संशय, अस्, m. risk
of life, fear of death.
—जीवित-हारिन्, ई, इणी, इ, de-
stroying life.
—जीवितान्त (°त-अन्°), अस्, m. end of
life, death.
—जीवितान्तक (°त-अन्°), अस्, m. putting
an end to life, an epithet of Śiva.
—जीविताशा (°त-आशा),
f. hope of life
love of life.
—जीवितेप्सु (°त-ईप्°), उस्,
उस्, उ, seeking to save (one's) life.
—जीवितेश (°त-
ईश), अस्, आ, अम्, presiding over life
(अस्), m. ‘the
lord or master of existence, a lover, a husband
an
epithet of Yama the regent of death
the sun
the
moon
a drug to revive the dead.
—जीवितेश्वर
(°त-ईश्°), अस्, m. ‘lord of life, an epithet of Śiva.
Macdonell
English
जीवित jīv-itá, pp. (√ jīv) alive
n.
living 🞄being
life
duration of life
livelihood, means 🞄of subsistence.
Hindi
Hindi
जीवन
Apte Hindi
Hindi
जीवित
वि* - जीव+क्त
"जीता हुआ, विद्यमान, सजीव"
जीवित
वि* - -
पुनः जीवनप्राप्त
जीवित
वि* - -
"जीवनयुक्त, अनुप्राणित"
जीवित
वि* - -
जिसमें रहा जा चुका है
जीवितम्
नपुं*
- -
"जीवन, अस्तित्व"
जीवितम्
नपुं*
- -
जीवन की अवधि
जीवितम्
नपुं*
- -
आजीविका
जीवितम्
नपुं*
- -
जीवधारी प्राणी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जीवित
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವನ /ಪ್ರಾಣಧಾರಣೆ
निष्पत्तिः - > जीव (प्राणधारणे) - भावे "क्तः" (३-३-११४)
प्रयोगाः - > "द्वारि चक्षुरधिपाणि कपोलौ जीवितं त्वयि कुतः कलहोऽस्याः"
उल्लेखाः - > किरा० ९-४३
जीवित
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವ /ಪ್ರಾಣ
प्रयोगाः - > "जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं सत्येनाहं ब्रवीमि ते ॥"
जीवित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀವಿಸಿರುವ /ಬದುಕಿರುವ
निष्पत्तिः - > जीव - कर्त० "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "प्राङ्मत्वा सत्यमस्यान्तं जीवितास्मीति लज्जिता"
उल्लेखाः - > रघु० १२-७५
L R Vaidya
English
jIvita {% (I) a. (f. ता) %} 1. Living, alive, R.xii.75
2. returned to life
3. animated, (pp. of जीव् q.v.).
jIvita {% (II) n. %} 1. Life, existence, कन्येयं कुलजीवितम् K.S.vi.63, नाभिनंदेत मरणं नाभिनंदेत जीवितम् M.vi.45
2. duration of life
3. livelihood.
Bopp
Latin
जीवित n. (r. जीव् s. त) vita. DR. 9. 11. BR. 1. 27. (Lith.
gywatà
slav. ЖИВОͲ schivot
lat. vita e vivita.)
Indian Epigraphical Glossary
English
jīvita (EI 28
SII 13
ASLV
SITI), maintenance
in-
come or wages
also called jīvita-ppaṟṟu, jita and jīta.
Lanman
English
jīvitá, ppl. alive
as n. [1176a], life. [√jīv.]
Kridanta Forms
Sanskrit
जीव् (जी꣡वँ꣡ प्राणधारणे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = जीवनम्
अनीयर् = जीवनीयः - जीवनीया
ण्वुल् = जीवकः - जीविका
तुमुँन् = जीवितुम्
तव्य = जीवितव्यः - जीवितव्या
तृच् = जीविता - जीवित्री
क्त्वा = जीवित्वा
ल्यप् = प्रजीव्य
क्तवतुँ = जीवितवान् - जीवितवती
क्त = जीवितः - जीविता
शतृँ = जीवन् - जीवन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
जीवित, चेतन, जन्मिन्, जन्तु, जन्यु, शरीरिन्
adjective
यस्मिन् जीवः अस्ति।
"जीवितानां प्राणिनाम् आन्तरिकवृद्धिः भवति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जीवेऽसुजीवितप्राणा जीवातुर्जीवनौषधम् १३६७
-wordlist-
जीव (त्रि), असवः (पुंब), जीवित (क्ली), प्राणाः (पुंब), जीवातु (पुंक्ली), जीवनौषध (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
असवः
असवः, जीवित, प्राणाः, जीव, जीवाः
असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा कथ्यते
verse 1.1.1.134
page 0016
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जीवितं,
क्ली,
(जीव + भावे क्तः ।) जीवनम् ।इति हेमचन्द्रः
(यथा, उत्तररामचरिते अङ्के ।“त्वं जीवितं त्वमसि मे हृदयं द्वितीयंत्वं कौमुदी नयनयोरमृतं त्वमङ्के ।इत्यादिभिः प्रियशतैरनुरुद्ध्य मुग्धांतामेव, शान्तमथवा किमिहोत्तरेण
*
कर्त्तरि क्तः ।) जीवनयुक्ते, त्रि
(यथा, रघुः ।१२ ७५ ।“कामं जीवति मे नाथ इति सा विजहौशुचम् ।प्राङ्मत्वा सत्यमस्यान्तं जीवितास्मीतिलज्जिता
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जीवित
न०
जीव--भावे क्त जीवने प्राणधारणे “जीवित-नाथो भवेत्तस्याः” सा० द० “नाभिनन्देत मरणं नाभि-नन्देतजीवितम्” जीवितात्ययमापन्नो योऽन्नमत्ति यत-स्ततः” मनुः कर्त्तरि क्त जीवनयुक्ते
त्रि०
प्राङ्मत्वा सत्यमस्यान्तं जीवितास्मीति लज्जिता” रघुः
Capeller
German
जीवित॑ (s. जीव्)
n.
das Lebewesen
Leben,
Lebensweise, -dauer, , -mittel.
Grassman
German
jīvitá, n. [ursprünglich Part. II. von jīv], 1〉 lebendes Wesen
2〉 Leben.
-ā́ 1〉 {113, 6}. 2〉 {350, 2} (anūcīnā́).
Burnouf
French
जीवित जीवित pp. de जीव्। -- A. vivant. -- S.
n.
la
vie.
Slav. schivot
lat. vita [pour vivita].
जीवितेप्सु a. (ईप्स् dés. de आप्) qui désire la
vie.
जीवितेप्सु a. (ईच्) qui est maître de la vie de qqn.
ou de tous les vivants. -- S.
m.
Yama, dieu de la mort.
Le Soleil
la
Lune [principes de vie sur la terre].
Epoux, amant [auxquels une
femme soumet sa vie].
Sorte de médicament.
Stchoupak
French
जीवित-
(जीव्-) a. v. vivant, revenu à la vie, animé
nt. vie,
subsistance
être vivant.
°क्षय-
m.
destruction de la vie, mort.
°गृध्नुता-
f.
grande envie de vivre.
°तृष्णा-
f.
soif de vivre.
°नाथ-
m.
époux, bien-aimé.
°प्रिय- °सम- a. aussi cher que la vie.
°भूत- a. v. qui a vécu, mort.
जीविताकाङ्क्षिन्- a. désireux de vivre.
जीवितात्यय-
m.
danger mortel.
जीवितान्त-
m.
fin de l'existence, mort
-क- a. qui met fin à la
vie
°कर- a. qui met la vie en danger.
जीवितावधि- a. qui dure autant que la vie.
जीविताशा-
f.
espoir, désir de vivre.
जीवितेश-
m.
époux, amant
ép. de Yama
-आ-
f.
femme aimée.
जीवितेश्वर-
m.
époux, amant.
जीवितोद्वहन- nt. fait de continuer de vivre, prolongation de la vie.