जीविका (jIvikA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishSpoken Sanskrit
Englishजीविका - jIvikA - - employment
नियोग - niyoga - - employment
व्यवसाय - vyavasAya - - employment
नियुक्ति - niyukti - - employment
प्रयुक्ति - prayukti - - employment
आवृत्ति - AvRtti - - employment
उपपत्ति - upapatti - - employment
उपसेवा - upasevA - - employment
निषेवा - niSevA - - employment
प्रवृत्ति - pravRtti - - employment
संसेवा - saMsevA - - employment
उपयोग - upayoga - - employment
व्यापार - vyApAra - - employment
उद्योग - udyoga - - employment
विनियोग - viniyoga - - employment
उपबन्ध - upabandha - - employment
प्रचार - pracAra - - employment
प्रवेश - praveza - - employment
प्रयोग - prayoga - - employment
विधि - vidhi - - employment
जीविका jIvikA employment
जीविका jIvikA livelihood
जीविका jIvikA living
जीविका jIvikA manner of living
जीविका करोति { जीविकाकृ } jIvikA karoti { jIvikAkR } verb make a livelihood
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishजीविका [jīvikā], [जीव्-अकन् अत इत्वम्]
Means of living, livelihood
कुदेशे नास्ति जीविका * 12.139.94.
The life-giving element, i. e. water.
life
कृपणा वर्तयिष्यामि कथं कृपणजीविका 2.2.47.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiजीविका
- "जीव्+अकन्, अत इत्वम्"
"जीने का साधन, रोजगार"
जीविका
- "जीव्+अकन्, अत इत्वम्"
जिन्दगी
Shabdartha Kaustubha
Kannadaजीविका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃತ್ತಿ /ಜೀವಿಕೆ /ಜೀವನೋಪಾಯ
निष्पत्तिः - > जीव (प्राणधारणे) - "अः" (३-३-१०३) । सञ्ज्ञायाम् "कन्" (५-३-७४)
व्युत्पत्तिः - > जीव्यतेऽनया
Kridanta Forms
Sanskritजीव् (जी꣡वँ꣡ प्राणधारणे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = जीवनम्
अनीयर् = जीवनीयः - जीवनीया
ण्वुल् = जीवकः - जीविका
तुमुँन् = जीवितुम्
तव्य = जीवितव्यः - जीवितव्या
तृच् = जीविता - जीवित्री
क्त्वा = जीवित्वा
ल्यप् = प्रजीव्य
क्तवतुँ = जीवितवान् - जीवितवती
क्त = जीवितः - जीविता
शतृँ = जीवन् - जीवन्ती
Wordnet
Sanskrit वेतनम्, वर्तनम्, भूतिः, कर्मण्या, विधा, भृत्या, भरण्यम्, भरणम्, मूल्यम्, निर्वेशः, पणः, विष्टिः, आजीवः, जीवनम्, वार्ता, जीविका
कर्मदक्षिणा
सः अल्पं वेतनं गृहीत्वा कार्यं करोति। /"पणो देयो अवकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम् [मनु. 7.126]"
जीविका
जीवनस्य निर्वाहः।
"कृषिः इत्येव तस्य जीविकायाः साधनम्।"
उद्योगः, उद्यमः, व्यवसायः, जीविका, वृत्तिः
जीवितार्थे कृतं कर्म।
"तेन वस्त्रविक्रयणेन सह अन्यः उद्योगः अपि आरब्धः।"
कार्यम्, कर्म, वृत्तिः, कार्योद्योगः, वर्तनम्, वृत्तिता, जीविका
उपजीविकार्थे तथा च सेवार्थे कृतं कर्म।
"स्वस्य कार्यं समाप्य सः गतः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआजीवो जीवनं वार्ता जीविका वृत्तिवेतने ।
आजीव (पुं), जीवन (क्ली), वार्ता (स्त्री), जीविका (स्त्री), वृत्ति (स्त्री), वेतन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritजीविका, (जीव्यतेऽनयेति । जीव + “गुरीश्चहलः ।” ३ । ३ । १०३ । इत्यः । ततः संज्ञायां कन्टापि अत इत्वञ्च ।) जीवनोपायः । तत्पर्य्यायः ।आजीवः २ वार्त्ता ३ वृत्तिः ४ वर्त्तनम् ५ जीव-नम् ६ । इत्यमरः । २ । ९ । १ ॥
जीवः ७ ।इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, मनुः । ४ । ११ ।“अजिह्मामशठां शुद्धां जीवेद्ब्राह्मण-जीविकाम् ॥
”)जीवन्ती । इति मेदिनी । के, ९५ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritकृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“जीव प्राणधारणे”@} 2 धात्वर्थसङ्गृहीतकर्मत्वेनास्य धातोरकर्मकत्वम्।
जीवकः-विका, जीवकः-विका, जिजीविषकः-षिका, जेजीवकः-विका
जीविता-त्री, जीवयिता-त्री, जिजीविषिता-त्री, जेजीविता-त्री
जीवन्-न्ती, 3 मा 4 जीवन्, जीवयन्-न्ती, जिजीविषन्-न्ती
-- जीविष्यन्-न्ती-ती, जीवयिष्यन्-न्ती-ती, जिजीविषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- -- -- जेजीव्यमानः-जेजीविष्यमाणः
5 प्रज्यूः-प्रज्युवौ-प्रज्युवः
-- -- जीवितम्-तः, जीवितः, जिजीविषितः, जेजीवितः-तवान्
6 जीवः, 7 उपजीवी 8 -अनुजीवी, 9 जीवकः- 10 -जीवका, 11 जीवञ्जीवकः, जीवः, 12 जिजीविषुः, जेजीवः
जीवितव्यम्, जीवयितव्यम्, जिजीविषितव्यम्, जेजीवितव्यम्
जीवनीयम्, जीवनीयम्, जिजीविषणीयम्, जेजीवनीयम्
जीव्यम्, जीव्यम्, जिजीविष्यम्, जेजीव्यम्
ईषज्जीवः-दुर्जीव
-सुजीवः
-- -- जीव्यमानः, जीव्यमानः, जिजीविष्यमाणः, जेजीव्यमानः
जीवः, जीवः, जिजीविषः, जेजीवः
जीवितुम्, जीवयितुम्, जिजीविषितुम्, जेजीवितुम्
ज्यूतिः, 13 अजीवनिः 14, 15 जीविका, जीवना, जिजीविषा, जेजीवा
16 जीवनम्, जीवनम्, जिजीविषणम्, जेजीवमम्
जीवित्वा, जीवयित्वा, जिजीविषित्वा, जेजीवित्वा
सञ्जीव्य, सञ्जीव्य, सञ्जिजीविष्य, सञ्जेजीव्य
17 यावज्जीवम् 18, जीवम् २, जीवित्वा २, जिजीविषम् २, जीवयित्वा २, जिजीविषम् २, जिजीविषित्वा २, जेजीवम् २
जेजीवित्वा २
19 20 इत्यातुप्रत्ययः।
जीवन्ति प्राणिनोऽनेनेति जीवातुः = जीवनौषधम्, अन्नं च।
‘जीवातुजींवनौषधम्।’ इत्यमरः।]] जीवातुः, 21 जीमूतः, 22 जैवातृकः, 23 जीवन्तः।
01 (६०६)
02 (१-भ्वादिः-५६२। अक। सेट्। पर।)
03 [[४। ‘माङ्याक्रोश इति वक्तव्यम्’ (वा। ३-२-१२४) इति शता।]]
04 [[आ। ‘मा जीवन् यः परावज्ञादुःखदग्धोऽपि जीवति।’ शिशु{??}लवधे २। ४५।]]
05 [[५। क्विपि, ‘च्छ्वोः शूडनुनासिके च’ (६-४-१९) इत्यूडादेशे, ईकारस्य यणि रूपम्। एवं क्तिन्प्रत्ययेऽपि प्रक्रिया बोध्या।]]
06 [पृष्ठम्०५७४+ २६]
07 [[१। ‘सुप्यजातौ--’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिः।]]
08 [[आ। ‘भीमकान्तैर्नृपगुणैः स बभूवोपजीविनाम्।’ रघुवंशे १-१६।]]
09 [[२। ‘आशिषि च’ (३-१-१५०) इति वुन्। जीवतात् जीवकः। स्त्रियाम्, ‘प्रत्यय- स्थात्--’ (७-३-४४) इति प्राप्तस्येत्त्वस्य ‘आशिषि वुनश्च न’ (वा। ७-३-४५) इति निषेधः।]]
10 [[B। ‘बन्धुना विगृहीतोऽहं भूयासं जीवकः कथम्।।’ भ। का। ६। ८७।]]
11 [[३। ‘गमश्च’ (३-२-४७) इत्यत्र “चकारात् जीवञ्जीवक-शिवङ्कर-शुभङ्करादयः साधवः।” इति बृ। शेखरे।]]
12 [[C। ‘तमुद्यतनिशातासिं प्रत्युवाच जिजीविषुः।’ भ। का। ५। ४६।]]
13 [[४। ‘आक्रोशे नञ्यनिः’ (३-३-११२) इति अनिप्रत्ययः।]]
14 [[ड्। ‘अभावे भवतां योऽस्मिन् जीवेत् तस्यास्त्वजीवनिः।’ भ। का। ७। ७७।]]
15 [[५। स्त्रियां भावादौ ‘संज्ञायाम्’ (३-३-१०९) इति ण्वुल्।]]
16 [[E। ‘सञ्चारनिष्ठ्यूतनखेन्दुचन्द्रिकं लोके जयन्तं सकलैकजीवनम्।’ धा। का। १। ७२।]]
17 [[६। ‘यावति विन्दजीवोः’ (३-४-३०) इति णमुल्।]]
18 [अग्निहोत्रं जुहुयात्]
19 [पृष्ठम्०५७५+ २८]
20 [[१। ‘जीवेरातुः’ [द। उ। १। १३२]
21 [[२। जीवनं = जलम्, मूतं = बद्धं येन स जीमूतः = मेघः। पृषोदरादित्वात् (६-३-१०९) जीवनशब्दस्य जीभावः।]]
22 [[३। ‘जीवेरातृकन् वृद्धिश्च’ (द। उ। ३। १।) इत्यातृकन्प्रत्ययो वृद्धिश्च। जीवयतीति जैवातृकः = चन्द्रः।]]
23 [[४। ‘रुहिनन्दिजीविप्राणिभ्यः षिदाशिषि’ [द। उ। ६-१८) इति झच्प्रत्ययो भवत्याशिषि। जीवतात् जीवन्तः = आयुष्मान्, ऋषिविशेषश्च। स्त्रियां षित्त्वात् ङीष्। जीवन्ती = ओषधिविशेषः।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.