जीरकः (jIrakaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishजीरकः [jīrakḥ] जीरणः [jīraṇḥ], जीरणः Cumin-seed
अजमोदां च बाह्लीकं जीरकं लोध्रकं तथा Śiva. B.3.18.
Apte Hindi
Hindiजीरकः
- जीर+कन्
जीरा
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wordnet
Sanskrit जीरकः, जीरः, जीर्णः, दीप्यः, जीरणः, सुगन्धम्, सूक्ष्मपत्रः, कृष्णसखी, दूता, सुषवी, अजाजी, श्वेतः, कणा, अजाजीका, वह्निशिखः, मागधः, दीपकः
वणिग्द्रव्यविशेषः अस्य गुणाः गन्ध-युक्तत्व-रुचि-स्वर-कारित्व-वात-गुल्मध्मान-अतीसारग्रहणी-क्रिमिनाशित्वादयः।
"माता जीरकेण आम्लसूपं भाजयति।"
अमरकोशः
SanskritWord: जीरकः
Root: जीरक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ cumin
⇒ cumin seed
Shloka(s):
2|9|36|2 ► जीरको जरणोऽजाजि कणा कृष्णे तु जीरके॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|36|2 ⇢ जीरकः (जीरक) (पुं)
➠ 2|9|36|2 ⇢ जरणः (जरण) (पुं) ⇒ decayed, solvent, old [biol.], kind of salt, promoting digestion, black cumin [Nigella Indica - Bot.], Kasunda tree [Cassia Sophora - Bot.], Asa foetida [Ferula Asa Foetida - Bot.]
➠ 2|9|36|2 ⇢ अजाजी (अजाजी) (स्त्री)
➠ 2|9|36|2 ⇢ कणा (कणा) (स्त्री) ⇒ atom, drop, kind of fly, long pepper, cummin seed, minute particle
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ हरिद्रासर्षपमरीचादिचूर्णम्
उपाधि ➡ प्राकृतिकखाद्यम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ कृष्णवर्णजीरकः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritजीरकः, (जीर + संज्ञायां कन् ।) वणिग्-द्रव्यविशेषः । जीरा इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।जरणः २ अजाजी ३ कणा ४ । इत्यमरः ।२ । ९ । ३६ ॥
जीर्णः ५ जीरः ६ दीप्यः ७जीरणः ८ अजाजिका ९ वह्निशिखः १०मागधः ११ दीपकः १२ । इति जटाधरः ॥
अस्य गुणाः । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । दीपन-त्वम् । वातगुल्माध्मानातीसारग्रहणीक्रिमि-नाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
रुचिस्वर-कारित्वम् । गन्धयुक्तत्वम् । कफवातनाशित्वम् ।पाके कटुत्वम् । तीक्ष्णत्वम् । लघुत्वम् । पित्त-वर्द्धनत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
अपि च ।शुक्लजीरा कृष्णजीरा कलौञ्जी एषां नामानिगुणाश्च ।“जीरको जरणोऽजाजी कणा स्याद्दीर्घजीरकः ।कृष्णजीरः सुगन्धश्च तथैवोद्गारशोधनः ॥
कलाजाजी तु सुषवी कालिका चोपकालिका ।पृथ्वीका कारवी पृथ्वी पृथुस्तूष्णोपकुञ्चिका ॥
उपकुञ्ची च कुञ्ची च बृहज्जीरक इत्यपि ।जीरकत्रितयं रूक्षं कटुकं दीपनं लघु ॥
संग्राहि पित्तलं मेध्यं गर्भाशयविशुद्धिकृत् ।ज्वरघ्नं पाचनं बल्यं वृष्यं रुच्यं कफापहम् ॥
चक्षुष्यं पवनाध्मानगुल्मच्छर्द्द्यतिसारहृत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.