| YouTube Channel

जिह्वामूलीय (jihvAmUlIya)

 
शब्दसागरः
English
जिह्वामूलीय
m.
 (-यः)
1. A term applied to the Visarga before क, and ख,
and also to the guttural class of consonant.
2. A character substi-
tuted for the Viserga as हरिःकाम्य, and with a like sound.
E.
 जिह्वा-
मूल, and छ
aff.
Capeller Eng
English
जिह्वामूलीय
m.
 the Visarga before क & ख.
Yates
English
जिह्वा-मूलीय (यः) 1.
m.
 The mark
for
visarga Z.
Spoken Sanskrit
English
जिह्वामूलीय - jihvAmUlIya -
adj.
 - belonging to or uttered from the root of the tongue
जिह्वामूलीय - jihvAmUlIya -
m.
 - guttural [ class of sounds ]
Wilson
English
जिह्वामूलीय
m.
 (-यः) A character substituted for the Visarga, as
हरिन्काम्य, and with a like sound.
E.
 जिह्वामूल, and छ
aff.
Monier Williams Cologne
English
जिह्वा—°मूलीय
mfn.
 (iv, 3, 62) belonging to or uttered from the root of the tongue (viz. ऋ, ऌ, the guttural class of consonants, but
esp.
 the Visarga before क् and ख्),
Prāt.
Pāṇ.
 viii, 3, 37
Vārtt.
 1.
Apte Hindi
Hindi
जिह्वामूलीय
वि* जिह्वा-मूलीय -
" क् और ख् से पूर्व विसर्ग की ध्वनि, तथा कण्ठ्य व्यञ्जनों की ध्वनि का द्योतक शब्द"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जिह्वामूलीय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಲಗೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕವರ್ಗ
निष्पत्तिः - > "छः" (४-३-६२)
व्युत्पत्तिः - > जिह्वामूले भवः
प्रयोगाः - > "जिह्वामूलीयस्य जिह्वामूलम्"
उल्लेखाः - > सि० कौ०
विस्तारः - > जिह्वामूले तु कुः प्रोक्तो दन्त्योष्ठ्यो वः स्मृतो बुधैः - पा० शि० ।
L R Vaidya
English
jihvA-mUlIya {% a. %} a term applied to the Visarga before क् and ख्, and also to the guttural class of consonants (in gram.).
Abhyankara Grammar
English
जिह्वामूलीय produced at the root of the tongue the same as जिह्वामूलस्थान, which see above.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 जिह्वामूलीय
adjective
जिह्वामूले भवः।
"कः खः एते जिह्वामूलीयाः वर्णाः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lce rtsa can
जिह्वामूलीय
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जिह्वामूलीयः,
पुं,
 (जिह्वामूले भवः । “जिह्वा-मूलाङ्गुलेश्छः ।” ४ । ३ । ६२ । इति छः ।)वज्राकृतिवर्णः । वोपदेवेनास्य मू इति संज्ञाकृता । स तु कखपरे विसर्गस्थाने भवति । यथाहरि Z काम्यः । अस्योच्चारणं विसर्गवत् । इतिव्याकरणम् ॥
“अधोविरेकयुक्ताग्रामात्रवद्बयरूपकः ।जिह्वामूलीय इत्येव गजकुम्भोपमोऽपरः ॥
”इति सुपद्मव्याकरणटीका ॥
Capeller
German
जिह्वामूलीय Adj. Zungenwurzel- (g.).