| YouTube Channel

जालकं (jAlakaM)

 
Apte 1890
English
जालकं [जालमिव कायति कै-क] 1 A net.
2 A multitude, collection
बद्धं कर्णशिरीषरोधि वदने घर्मांभसां जालकं Ś. 1. 30
R. 9. 68.
3 A lattice, window.
4 A bud, an unblown flower
अभिनवैजलिकैर्मालतीनां Me. 98
so यूथिकाजालकानि 26.
5 A kind of ornament (worn in the hair)
तिलकजालकजालकमौक्तिकैः R. 9. 44 ( आभरणविशेषः).
6 A nest.
7 Illusion, deception.
8 A plantain or the fruit.
9 Pride.
कः A window, lattice.
Comp.
मालिन् a. veiled.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जालकं,
क्ली,
(जल संवरणे + भावे घञ् जालेनईषदावरणेन कायति प्रकाशते इति कै +कः जाल + स्वार्थे कन् वा ।) अस्फुटकलिका ।इति भरतः
(यथा, मेघदूते ९९ ।“तामुत्थाप्य स्वजलकणिकाशीतलेनानिलेनप्रत्याश्वस्तां सममभिनवैर्जालकैर्मालतीनाम्
”)कुष्माण्डादिक्षुद्रफलम् इति सारसुन्दरी
तत्पर्य्यायः क्षारकः इत्यमरः ।१६
कोरकः दम्भः कुलायः आनायः ।इति मेदिनी के, ९२
(यथा, सुश्रुते ।उत्तरतन्त्रे अध्याये ।“दृष्टिर्भृशं विह्वलति द्वितीयं पटलं गते ।मक्षिकान् मशकान् केशान् जालकानि चपश्यति
”)समूहः इति शब्दरत्नावली
(यथा, शाकु-न्तले प्रथमाङ्के ।“बद्धं कर्णशिरीषरोधि वदने घर्म्माम्भसां जालकंबन्धे स्रंसिनि चैकहस्तयमिताः पर्य्याकुलामूर्द्धजाः
”वंशलौहादिनिर्म्मितजालाकृतिद्रव्यविशेषः यथा, पञ्चतन्त्रे १७ ।“ततो यष्टिं शलाकाञ्च जालकं पञ्जरं तथा ।बभञ्ज लुब्धको दीनां कपोतीञ्च मुमोच ताम्
”)
जालकं, क्ली
स्त्री,
(जल संवरणे + भावे घञ् ।जालेन आवरणेन कायति प्रकाशते इति ।कै + कः ।) मोचकफलम् इति मेदिनी
के, ९२