| YouTube Channel

जालक (jAlaka)

 
शब्दसागरः
English
जालक
n.
(-कं)
1. A bud, a germ.
2. An unblown flower.
3. A nest.
4. A
net.
5. Pride.
6. A plantain, the fruit.
7. Multitude, assemblage.
m.
(-कः) A window, a lattice, a loop or eyelet-hole.
f.
(-लिका)
1.
Armour, chain armour.
2. A kind of cloth or raiment, woollen
cloth.
3. A leech.
4. A window.
5. Iron.
E.
जाल, and कन् added, or
जल् to enclose, वुन्
aff.
Capeller Eng
English
जालक॑
n.
net, web, grate, grated window, bundle of beeds
or flowers, collection, multitude
i.g.
m.
a kind of tree
f.
जालिका
net, veil, armour
multitude.
Yates
English
जालक (कः-लिका) 1.
n.
A bud
a net
a nest
a plantain
pride.
m.
A lattice.
f.
Armour
woollen
cloth
a leech
window
iron.
Spoken Sanskrit
English
जालक jAlaka
n.
kind of pearl-ornament
जालक jAlaka
n.
plantain
जालक jAlaka
n.
network
जालक jAlaka
n.
lattice
जालक jAlaka
n.
pride
जालक jAlaka
n.
bundle of buds
जालक jAlaka
n.
lattice-window
जालक jAlaka
n.
web
जालक jAlaka
n.
eyelet
जालक jAlaka
n.
nest
जालक jAlaka
n.
woven texture
जालक jAlaka
n.
illusion
जालक jAlaka
n.
net
जालक jAlaka
n.
window
Wilson
English
जालक
n.
(-कं)
1 A bud, a germ. An unblown flower.
3 A nest.
4 A net.
5 Pride.
6 A plantain, the fruit.
7 Multitude, assemblage.
m.
(-कः) A window, a lattice, a loop or
eyelethole.
f.
(-लिका)
1 Armour, chain armour.
2 A kind of cloth or raiment, woollen cloth.
3 A leech.
4 A window.
5 Iron.
E.
जाल, and कन् added, or जल to enclose, वुन्
aff.
Apte
English
जालकम् [jālakam], [जालमिव कायति कै-क]
A net.
A multitude, collection
बद्धं कर्णशिरीषरोधि वदने घर्माम्भसां जालकम्
Ś.*
1.3
R.*
9.68.
A lattice, window
जालकमुखोप गतान्
Śi.*
9.39
आननविलग्नजालकम्
R.*
9.68.
A bud, an unblown flower
अभिनवैर्जालकैर्मालतीनाम्
Me.*
98
so यूथिकाजालकानि 26.
A kind of ornament (worn in the hair)
तिलकजालकजालकमौक्तिकैः
R.*
9.44 (आभरणविशेषः).
A nest.
Illusion, deception.
A plantain or the fruit.
Pride.
A kind of tree
माधवीजालकादिभिः
Bhāg.*
8.2.19.
कः A window, lattice.
A fowler.Comp. -मालिन्
a.
veiled.
Apte 1890
English
जालकं [जालमिव कायति कै-क] 1 A net.
2 A multitude, collection
बद्धं कर्णशिरीषरोधि वदने घर्मांभसां जालकं Ś. 1. 30
R. 9. 68.
3 A lattice, window.
4 A bud, an unblown flower
अभिनवैजलिकैर्मालतीनां Me. 98
so यूथिकाजालकानि 26.
5 A kind of ornament (worn in the hair)
तिलकजालकजालकमौक्तिकैः R. 9. 44 ( आभरणविशेषः).
6 A nest.
7 Illusion, deception.
8 A plantain or the fruit.
9 Pride.
कः A window, lattice.
Comp.
मालिन् a. veiled.
Monier Williams Cologne
English
जालक॑
n.
a net, woven texture, web (also fig., ‘a multitude’, e. g. of tears running down the cheeks
&c.
),
ŚBr.
xiv, 6, 11, 3
R.
Suśr.
Śak.
Ragh.
Ṛtus.
(ifc. ),
Kathās.
a lattice, eyelet,
Pañcat.
iii, 7, 40
a lattice-window (m. ,
L.
),
Śiś.
ix, 39
a bundle of buds,
Megh.
Mālav.
v, 4
‘a kind of pearl-ornament’, see -मालिन्
a nest,
L.
a plantain,
L.
illusion,
L.
pride,
L.
जालक॑
m.
N.
of a tree,
BhP.
viii, 2, 18
Monier Williams 1872
English
जालक, अम्, n. a net, woven texture, web
mul-
titude, assemblage
a lattice
an eyelet or loophole
a nest
a collection or bundle of buds, a germ, an
unblown flower
a plantain, the fruit
illusion
pride
(अस्), m. a window, a lattice, a loop or eyelethole
N. of a tree
(इका), f. a net (for catching birds &c.)
chain-armour, armour
a spider
a leech
a kind of
cloth or raiment, woollen cloth
plantain
iron
a
widow, (perhaps so called from the net or braid worn
by widows.)
—जालक-मालिन्, ई, इनी, इ, veiled.
Macdonell
English
जालक jāla-ká,
n.
net
web
lattice
cluster 🞄of buds
multitude
-kāra,
m.
spider: -ka, 🞄m. id.
-gavākṣa,
m.
lattice window
-ṃ -dhara,
n.
N. of a locality
-pāda,
m.
webfooted 🞄bird
N. of a magician
-pāśa,
m.
🞄single thread of a web
-pura,
n.
N. of a city
🞄-bandha,
m.
snare, gin
-mālā,
f.
net
-vat, 🞄a. having a net
furnished with lattices.
Benfey
English
जालक जाल + क,
I.
n.
1. A net,
Pañc. iii. d. 179.
2. (m?) A window,
Śiś. 9, 39.
3. A bud, Megh. 96.
II.
m.
The name of a tree, Bhāg. P. 8, 2,
18.
III.
f.
लिका।
1. A net.
2. A coat
of mail, Rām. 3, 28, 26.
Apte Hindi
Hindi
जालकम्
नपुं*
- जालमिव कायति + कै +
फन्दा
जालकम्
नपुं*
- -
"समुच्चय, संग्रह"
जालकम्
नपुं*
- -
"गवाक्ष, खिड़की"
जालकम्
नपुं*
- -
"कली, अनखिला फूल"
जालकम्
नपुं*
- -
एक प्रकार का आभूषण
जालकम्
नपुं*
- -
"घोंसला, "
जालकम्
नपुं*
- -
"भ्रम, धोखा"
जालकम्
नपुं*
- -
एक प्रकार का वृक्ष
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿ ಎಳ್ಳು
विस्तारः - > "जालकश्चूलिकस्तिलः"- वैज०
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ /ಗುಂಪು
निष्पत्तिः - > जाल - स्वार्थे "कः"
प्रयोगाः - > "तस्य कर्कशविहारसम्भवं स्वेदमाननविलग्नजालकम्"
उल्लेखाः - > रघु० ९-६८
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೀಜಾಶಯ /ಬೀಜಕೋಶ
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಗ್ಗು
प्रयोगाः - > "उद्यानानां नवजलकणैर्यूथिकाजालकानि"
उल्लेखाः - > मेघ० १-२६
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿದಿರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲಾಕಿ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಗವಾಕ್ಷಿ /ಕಿಟಕಿ
प्रयोगाः - > "अवलम्ब्य जालकमुखोपगतानुदतिष्ठदिन्दुकिरणान्मदनः"
उल्लेखाः - > माघ० ९-३९
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂಭ /ಮೋಸ /ಕಪಟ
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ಶಿರೋಭೂಷಣ
प्रयोगाः - > "सदृशकान्तिरलक्ष्यत मञ्जरी तिलकजालकजालकमौक्तिकैः"
उल्लेखाः - > रघु० ९-४४
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಣ್ಣೆ /ಕುರಿಯ ತುಪ್ಪಟ
जालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಡು
जालक
कन्नडार्थः - > ನುಗ್ಗೆ ಕಾಯಿ
L R Vaidya
English
jAlaka {% n. %} 1. A net
2. a multitude, a collection, समुद्धृताशेषमृणालजालकम् Rt.i.19
3. a window
4. a nest
5. an unblown flower, नवजलकणैर्यूथिकाजालकानि Megh.i.26
6. illusion
7. a particular ornament worn in the hair, R.ix.44.
Bopp
Latin
जालक n. (a praec. s. क) id. RAGH. 9. 43. 68. Lass. 63. 17.
Kridanta Forms
Sanskrit
जल् (ज꣡लँ꣡ घातने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = जलनम्
अनीयर् = जलनीयः - जलनीया
ण्वुल् = जालकः - जालिका
तुमुँन् = जलितुम्
तव्य = जलितव्यः - जलितव्या
तृच् = जलिता - जलित्री
क्त्वा = जलित्वा
ल्यप् = प्रजल्य
क्तवतुँ = जलितवान् - जलितवती
क्त = जलितः - जलिता
शतृँ = जलन् - जलन्ती
जल् (ज꣡लँ꣡ अपवारणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = जालनम्
अनीयर् = जालनीयः - जालनीया
ण्वुल् = जालकः - जालिका
तुमुँन् = जालयितुम्
तव्य = जालयितव्यः - जालयितव्या
तृच् = जालयिता - जालयित्री
क्त्वा = जालयित्वा
ल्यप् = प्रजाल्य
क्तवतुँ = जालितवान् - जालितवती
क्त = जालितः - जालिता
शतृँ = जालयन् - जालयन्ती
शानच् = जालयमानः - जालयमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
जालक n. °ein apadravya, V 368.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वातायनो गवाक्षश्च जालकोऽथान्नकोष्टकः १०१२
p{0040}
कुसूलोऽश्रिस्तु कोणोऽणिः कोटिः पाल्यस्र इत्यपि
-wordlist-
वातायन (पुं), गवाक्ष (पुं), जालक (क्ली), अन्नकोष्ठक (पुं), कुसूल (पुं), अश्रि (स्त्री), कोण (पुं), अणि (पुंस्त्री), कोटि (स्त्री), पाली (स्त्री), अस्र (पुं)
--source--
जालकक्षारकौ तुल्यौ कलिकायां तु कोरकः ११२५
-wordlist-
जालक (क्ली), क्षारक (पुंक्ली), कलिका (स्त्री), कोरक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कोरक
कोरक, जालक, कलिका, कुड्मल, मुकुल
कोरकजालककलिकाकुड्मलमुकुलानि तुल्यानि १८६
verse 2.1.1.186
page 0023
वातायन
वातायन, गवाक्ष, जालक, जाल
वातायनो गवाक्षश्च जालकं जालमुच्यते
verse 2.1.1.304
page 0036
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जालकं,
क्ली,
(जल संवरणे + भावे घञ् जालेनईषदावरणेन कायति प्रकाशते इति कै +कः जाल + स्वार्थे कन् वा ।) अस्फुटकलिका ।इति भरतः
(यथा, मेघदूते ९९ ।“तामुत्थाप्य स्वजलकणिकाशीतलेनानिलेनप्रत्याश्वस्तां सममभिनवैर्जालकैर्मालतीनाम्
”)कुष्माण्डादिक्षुद्रफलम् इति सारसुन्दरी
तत्पर्य्यायः क्षारकः इत्यमरः ।१६
कोरकः दम्भः कुलायः आनायः ।इति मेदिनी के, ९२
(यथा, सुश्रुते ।उत्तरतन्त्रे अध्याये ।“दृष्टिर्भृशं विह्वलति द्वितीयं पटलं गते ।मक्षिकान् मशकान् केशान् जालकानि चपश्यति
”)समूहः इति शब्दरत्नावली
(यथा, शाकु-न्तले प्रथमाङ्के ।“बद्धं कर्णशिरीषरोधि वदने घर्म्माम्भसां जालकंबन्धे स्रंसिनि चैकहस्तयमिताः पर्य्याकुलामूर्द्धजाः
”वंशलौहादिनिर्म्मितजालाकृतिद्रव्यविशेषः यथा, पञ्चतन्त्रे १७ ।“ततो यष्टिं शलाकाञ्च जालकं पञ्जरं तथा ।बभञ्ज लुब्धको दीनां कपोतीञ्च मुमोच ताम्
”)
जालकं, क्ली
स्त्री,
(जल संवरणे + भावे घञ् ।जालेन आवरणेन कायति प्रकाशते इति ।कै + कः ।) मोचकफलम् इति मेदिनी
के, ९२
जालकः,
पुं,
(जालेन वंशलौहादिनिर्म्मितजाला-कृतिद्रव्यविशेषेण कायतीति कै + कः ।)गवाक्षः इति हेमचन्द्रः ७८
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जालक
पु०
जालमिव कायति कै--क गवाक्षे हेमच० ।स्वार्थे जालशब्दार्थे “मक्षिकाः मशकान् केशान्जालकानिव पंश्यति” सुश्रु० क्षारके
पु०
स्त्री स्त्रियांङीप् शब्दार्थचि० जालतुल्ये मेषलोम्नि
Capeller
German
जालक॑
n.
Netz, Geflecht, Menge, Knospenbündel,
Gitter.
Stchoupak
French
जालक-
nt. réseau, multitude
treillis, fenêtre treillissée
bouton de fleur
sorte d'ornement qu'on porte dans les cheveux
m.
n.
d'un
arbre
-इका-
f.
filet, cotte de mailles
voile, masque
multitude.
°मालिन्- a. paré d'un réseau de perles.