| YouTube Channel

जालं (jAlaM)

 
Apte 1890
English
जालं 1 A net, snare.
2 (a) A web, cob-web. (
6) Any woven texture.
3 A coat of mail, a helmet made of wire.
4 An eye-hole, lattice, window
जालांतरप्रेषितदृष्टिरन्या R. 7. 9
धूपैर्जालाविनिः सृतैर्वलभयः संदिग्धपारावताः V. 3. 2
Ku. 7. 60.
5 A collection, an assemblage, number, mass
चिंतासंततितंतुजालनिबिडस्यूतेव Māl. 5. 10
Ku. 7. 89
Śi. 4. 56
Amaru. 58.
6 Magic.
7 Illusion, deception.
8 An unblown flower.
9 The membrane which unites the toes of many water-birds.
10 A disease of the eyes.
11 Pride, arrogance.
लः The Kadamba tree.
Comp.
अक्षः a loop-hole, window.
कर्मन् n. the occupation of catching fish, fishing.
कारकः {1} a net-maker. {2} a spider.
गर्दभः a kind of pimple or boil.
गोणिका a kind of churning vessel.
ग्रथित a. connected by a web
Ś. 7. 16.
पाद्,
पादः a goose.
प्राया mail, armour.
Hindi
Hindi
शुद्ध (नपु), नेटवर्क
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जालं,
क्ली,
 (जल्यते आच्छाद्यतेऽनेनेति । जल-संवरणे + करणे घञ् । यद्बा, जले क्षिप्यतेइति । जल + “शेषे ।” ४ । २ । ९२ । इत्यण् ।)स्वनामख्यातसूत्रादिनिर्म्मितमत्स्यादिघारणो-पायः । तत्पर्य्यायः । आनायः २ । इत्यमरः ।३ । ३ । १९९ ॥
जालकम् ३ । इति शब्द-रत्नावली ॥
(यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । ५५८ ।“वंशावलम्बनं यद् यो विस्तारो गुणस्ययावनतिः ।तज्जालस्य खलस्य च निजाङ्कसुप्तप्रणाशाय ॥
”)गवाक्षः । (यथा, रघुः । ६ । ४३ ।“प्रासादजालैर्जलवेणिरम्यांरेवां यदि प्रेक्षितुमस्ति कामः ॥
”)क्षारकः । स तु अस्फुटकलिकाकुष्माण्डादि-क्षुद्रफलञ्च । दम्भः । समूहः । इति मेदिनी ।ले, १९ ॥
(यथा, रघुः । ७ । ६२ ।“ततो धनुष्कर्षणमूढहस्तंएकांशपर्य्यस्तशिरस्त्रजालम् ॥
”वंशलौहादिनिर्म्मितजालवद्द्रव्यविशेषः । यथा, भट्टिः । १ । ८ ।“अन्तर्निविष्टोज्ज्वलरत्नभासोगवाक्षजालैरभिनिष्पतन्त्यः ॥
”)इन्द्रजालम् । इति हेमचन्द्रः । ३ । ५९० ॥