जार (jAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 जार m.
  (-रः) A paramour,  a gallant.
	 f.
  (-री) A drug,  a medicament. E.
 
जॄ to grow infirm,  करणे घञ् affix of agency,  fem.  ङीष्
 weakening
the affection of wives to their husbands,  or diminishing the
force of disease. जीर्य्यति अनेन ।

Capeller Eng

English

 1 जा॑र a.
  becoming old. 

 2 जार॑ m.
  paramour,  lover,  friend. 

Yates

English

 जार (रः) 1.
m.
  A paramour.
f.
  (री)
A drug,  a medicament.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 जार
m.
  (-रः) A paramour,  a gallant.
f.
  (-री) A drug,  a
medicament.
E.
  जॄ to grow infirm,  घञ् affix of agency,  fem.  ङीष्
 weakening
the affection of wives to their husbands,  or diminishing the force of disease.

Apte

English

जारः [jārḥ],  [जीर्यत्यनेन जॄ करणे घञ्
 जरयतीति जारः Nir.]

A paramour,  gallant,  lover
 रथकारः स्वकां भार्यां सजारां शिरसावहत् Pt.*
  4.54.

A confidential friend. -री N.
  of Durgā. Comp.
   -जः,  -जन्मन्,  -जातः a bastard
 न जारजातस्य ललाटशृङ्गम् Udb. -भरा an adulteress.

Apte 1890

English

 जारः [जीर्यत्यनेन जॄ करणे घञ्
 जरयतीति जारः Nir.] 1 A paramour,  gallant,  lover
 रथकारः स्वकां भार्यां सजारां शिरसावहत् Pt. 4. 54. 
2 A confidential friend. 
री N. of Durgā. 
Comp. 
जः,  
जन्मन्,  
जातः a bastard. 
भरा an adulteress. 

Monier Williams Cologne

English

 1. जा॑र mfn.
   (√ जॄ) becoming old,  RV.
   x,  106,  7

 जार॑ (°र॑),  m.
  (=  जरयितृ,  ‘a consumer’,  Nir.
  v,  x
 Pāṇ.
  iii,  3,  20,  Vārtt.
  4) a paramour,  lover,  RV.
   (Agni is called ‘paramour of the dawn’
 also ‘of the waters’,  i,  46,  4
 ‘of his parents’,  x,  11,  6
 &c.
  ),  VS.
 
 TBr.
   i
 Lāṭy.
  i,  4,  4

 a confidential friend,  RV.
   x,  7,  5 and 42,  2

 a paramour of a married woman,  ŚBr.
   xiv
 Lāṭy.
  i
 Yājñ.
  &c.
   (ifc.  f(आ). ,  Rājat.
  vi,  321
 Hit.
 )

 2. जार m.
  (fr.  जर) patr. of Vṛśa,  RAnukr.
  

Monier Williams 1872

English

 जार जार,  जारक,  &c. See p. 350,  col. 3.

 जार,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. becoming old
 (अस्),  m. a
paramour,  gallant,  lover,  (in the Veda applied to Agni
or to the Sun as the paramour of the dawn)
 a
confidential friend
 (ई),  f. a particular herb or medi-
cament
 a N. of Durgā
 [cf. Goth. hôrs
 Germ.
Hure.]
—जार-गर्भ,  अस्,  आ,  अम्,  pregnant by a
paramour.
—जार-ज,  अस्,  आ,  अम्,  a bastard,  the child
of a woman by her paramour.
—जार-जात or जार-
जातक,  अस्,  आ,  अम्,  a bastard
 (अस्),  m. a plagiarist.
—जार-ता,  f. an intrigue,  love-affair.
—जार-द्वय, 
अम्,  n. a couple of gallants.
—जार-भरा,  f. an
adulteress.

Macdonell

English

 जार jār-á,  m.
  lover
 paramour,  adulterer.

Benfey

English

 जार जार,  i. e. जॄ + अ,  m.
 
 1. A lover, 
Chr. 295,  11 = Rigv. i. 92,  11.
 2. A
paramour,  an adulterer,  Yājñ. 2,  301.

Apte Hindi

Hindi

जारः
पुं*
  - जीर्यति अनेन स्त्रियाः सतीत्वम् जॄ + घञ् जरयतीति जारः- निरु*
"उपपति,  प्रेमी,  आशिक"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

जार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪಪತಿ /ಮಿಂಡ /ವ್ಯಭಿಚಾರಿ
निष्पत्तिः - > जॄ (वयोहानौ) +णिच् - "घञ्" (वा० ३-३-२०)
व्युत्पत्तिः - > जरयति नाशयति कुलम्
प्रयोगाः - > "उभौ तौ नार्हतो भागं जारजातककामजौ"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१४३
जार
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಂದಾವರೆ
विस्तारः - > "अथ लोहिते । अस्मिन् कोकनदं जारम्" - वैज० ।

L R Vaidya

English

 jAra {% m. %} A paramour,  a lover,  Yaj.ii.301.

Bopp

Latin

 जार m. (fortasse e जा pro जाया,  v. जामातृ,  et र a r. रम्, 
abjecto म्) adulter,  amasius adulterinus. (Goth. hôrs, 
Th. hôra moechor,  nostrum Hure.)

Lanman

English

 jārá,  m. paramour.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
उपपतिस्तु जारः स्याद्भुजङ्गो गणिकापतिः ।
-wordlist-
 
उपपति (पुं),  जार (पुं),  भुजङ्ग (पुं),  गणिकापति (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

जार
जार,  उपपति
ईर्ष्यालुः कुहनः प्रोक्तो जारो ह्युपपतिः स्मृतः ॥ ३८४ ॥
verse 2.1.1.384
page 0045

Vedic Reference

English

 Jāra,  ‘lover, ’ has no sinister sense in the early texts^1
generally,  where the word applies to any lover. But it seems
probable that the Jāra at the Puruṣamedha,  or human sacrifice, ^2
must be regarded as an illegitimate lover
 this sense also
appears in the Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, ^3 and Indra is styled
the lover of Ahalyā,  wife of Gautama^4
1) Rv. i. 66,  8
 117,  18
 134,  3
152,  4
 ix. 32,  5,  etc. The word is
often used mythologically,  as,  e.g.,  jāra
uṣasām,  ‘lover of the dawns, ’ vii. 9, 
1. Cf Zimmer,  Altindisches Leben, 
308.
2) Vājasaneyi Saṃhitā,  xxx. 9
 Tait-
tirīya Brāhmaṇa,  iii. 4,  4. 1.
3) vi. 4,  11.
4) Macdonell,  Vedic Mythology,  p. 65.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 जारः,  पुं,
   (जीर्य्यति स्त्रियाः सतीत्वमनेन । जॄ +करणे घञ् ।) उपपतिः । इत्यमरः । २ । ६ । ३५ ॥
(यथा,  याज्ञवल्क्ये । २ । ३० ।“जारं चौरेत्यभिवदन् दाप्यः पञ्चशतं दमम् ॥
”जारयति नाशयति इति । जॄ + णिच् + अच् ।हन्ता । यथा,  ऋग्वेदे । १ । ६६ । ४ ।“यमोह जातो यमो जनित्वं जारः कनीनांपतिर्ज्जनीनाम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 जार पु०
  जीर्य्यत्यनेन जॄ--करणे घञ् । १ उपपतौ अमरः ।“शूद्रो यदर्य्यायै जारी न पोषमनुमन्यते” यजु० २३ । ३१ ।“जारं चौरेत्यभिवदन् दाप्यः पञ्चशतं दमम्” याज्ञ० ।वा० कर्त्तरि घञ् । २ जारके च । “स्वसारं जारोअभ्येति पश्चात्” ऋ० १० । ३ । ३ । “जारोजरयिता” भा० ।

Capeller

German

 1. जा॑र alternd.

 2. जार॑ m.
  Bräutigam,  Buhle,  Nebenmann. 

Grassman

German

 jā́ra,  a.,  alternd [von 3. jar].
-am [n.] {932, 7},  neben marā́yu.

 jārá,  m.,  der Buhle [von 2. jar,  sich nahen,  herankommen],  die Geliebte wird als priyā́ ({808, 23}),  yóṣaṇā ({813, 14}),  yóṣan ({768, 3}),  yoṣít ({750, 4}),  yóṣā ({92, 11}
 {744, 5}
 {949, 5}),  kaníā ({66, 8}
 {152, 4}),  sasatī́ ({134, 3}),  svásṛ ({829, 3}
 {496, 4}. _{496, 5}) bezeichnet oder im Genitiv beigefügt [kanī́nām {66, 8}
 {152, 4}
 svásur {496, 4}. _{496, 5}
 uṣás {69, 1}. _{69, 9}
 {526, 1}
 uṣásām {525, 1}
 apā́m {46, 4} und wol auch {937, 10} (āsām)]
 insbesondere wird 2〉 Agni als Buhle der Morgenröthen,  der Wasser,  ja auch der Aeltern ({837, 6})
 3〉 Indra als Buhle der Wasser,  die er befreit
 4〉 Soma als Buhle der zehn Jungfrauen (der Finger) dargestellt,  ja in einem mehr abgeblassten Sinne wird 5〉 Agni als Buhle des Opfers (adhvarásya {833, 5}),  Indra als Buhle,  der von dem Sänger erweckt wird ({868, 2}),  aufgefasst.
-ás {117, 18}
 {134, 3}
 {496, 4}. _{496, 5}
 {750, 4}
 {808, 23}
 {813, 14}
 {988, 5}. — 2〉 {46, 4}
 {66, 8}
 {69, 1}. _{69, 9}
 {525, 1}
 {526, 1}
 {829, 3}
 {837, 6}. — 3〉 {937, 10}.
-ám 1〉 {744, 5}
 {949, 5}. — 2〉 {152, 4}. — 4〉 {768, 3}. — 5〉 {833, 5}
 {868, 2}.
-ásya 2〉 cákṣasā {92, 11}.
-é 2〉 {592, 3} (Pad. jārás).

Burnouf

French

 जार जार a. vd. (जॄ) qui fait vieillir, 
destructeur
		 au fig. corrupteur. -- S. m.
  un galant,  un adultere.
-- S. f.
  जारी médicament,  cf.  जायु।
जारज a. (जन्) adultérin,  bâtard.
जारयामि 10 (जॄ) vieillir
 être vieux.

Stchoupak

French

 जार-
 m.
  amant d'une femme mariée 
 -आ- a. f.
  ifc. qui a un amant.
 
 -ता- f.
  liaison avec (ifc.).
°गर्भ- m.
  enfant adultérin 
 -आ- a. f.
  enceinte du fait d'un
amant.
°ज- m.
  enfant adultérin,  bâtard.
°जातक- a. né d'un amant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.