जामि (jAmi)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English जामि jAmi customary
जामि jAmi relative
जामि jAmi sister
जामि jAmi related
जामि jAmi belonging or peculiar to
जामि jAmi related like brother and sister
जामि jAmi usual
जामि jAmi brother
जामि jAmi virtuous woman
जामि jAmi female relative of the head of a family
जामि jAmi daughter-in-law
जामि jAmi repetition
जामि jAmi water
जामि jAmi tautology
जामि jAmi uniformity
जामि jAmi consanguinity
जामि jAmi relation of brother and sister
Wilson
EnglishApte
Englishजामि [jāmi], [जम्-इन् नि˚ वृद्धिः]
Customary, usual.
Peculiar, or belonging to. -मिः
A sister
तद् गदतु मे जामि देवदत्तो$न्निकामिमाम् Gaṇeśa
A daughter.
A daughter-in-law.
A near female relative (सन्निहित- सपिण्डस्त्री Kull.)
3.57-58.
A virtuous and respectable woman.
A finger.
Water.
Blood-relationship, relation of sister and brother.
Relation (in general), descent.
Tautology.
Apte 1890
Englishजामि a. [जम्-इन् नि° वृद्धिः] 1 Customary, usual.
2 Peculiar, or belonging to.
मिः f. 1 A sister.
2 A daughter.
3 A daughter-in-law.
4 A near female relative ( सन्निहितसपिंडस्त्री Kull.)
Ms. 3. 57-58.
5 A virtuous and respectable woman.
6 Ved. A finger.
7 Water.
n. 1 Blood-relationship, relation of sister and brother.
2 Relation (in general), descent.
3 Tautology.
Monier Williams Cologne
Englishजामि॑ related like brother and sister, (f. with [RV. i, iii, ix] or without स्व॑सृ) a sister, (rarely ) a brother, (‘sisters’, fingers
‘7 sisters’ 7 acts of devotion in Soma worship, ix, 66, 8
सप्त॑-),
Monier Williams 1872
Englishजामि, इस्, इस्, इ, Ved. related by blood, con-
sanguineous, (rarely applied to a brother but often to
a sister either with or without the word स्वसृ)
re-
lated like brother and sister
(in Vedic language the
fingers are sometimes called जामयः or ‘the sisters
’
the सप्त जामयः or ‘seven sisters’ are the seven
Dhītayas or acts of devotion in the Soma wor-
ship)
related in general, belonging to, peculiar
to, customary, usual
(इस्), f. a sister, a virtuous and
respectable woman
(more properly) a female rela-
tive of the head of a family, a daughter-in-law
N.
of a deity
N. of an Apsaras
(ई), n. blood-relation-
ship, consanguinity, the relation of brother and sister,
relation in general, descent
(in grammar and in the
sacrificial language) tautology, repetition
water
[cf. अ-जामि and देव-ज्°।]
—जामि-कृत्, त्, त्, त्, Ved.
creating relationship.
—जामि-त्व, अम्, n., Ved. con-
sanguinity, relationship.
—जामि-वत्, ind., Ved. like
a sister or brother.
—जामि-शंस, अस्, m., Ved. the
curse pronounced by a brother or relation.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiजामिः
- जम् + इन् नि* बुद्धि
"बहन, "
जामिः
- -
पुत्री
जामिः
- -
पुत्रबधु
जामिः
- -
नजदीकी संबन्धिनी
जामिः
- -
गुणवती सती साध्वी स्त्री
Shabdartha Kaustubha
Kannadaजामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಗಿನಿ/ತಂಗಿ/ಸಹೋದರಿ
निष्पत्तिः - > जमु (अदने) - "इण्"बाहु० ।
प्रयोगाः - > "जामिहरणजनितानुशयः समुदाचचार निज एव रुक्मिणः"
उल्लेखाः - > माघ० १५-५३
जामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾನವತಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು /ಗೌರವದ ಹೆಂಗಸು
विस्तारः - > "जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः"-अम० ।
जामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಗಳು
जामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ ಬಂಧುವಾದ ಹೆಂಗಸು
जामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೊಸೆ
जामि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತ್ನಿ
प्रयोगाः - > "जामयो यत्र शोचन्ति विनश्यन्त्याशु तत्कुलम् । न शोचन्ति तु यत्रैता वर्धते तद्धि सर्वदा ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ३-५७
विस्तारः - > जामयः भगिनीपत्निदुहितृस्नुषास्याः - इति कुल्लूकभट्टः ।
L R Vaidya
EnglishAbhyankara Grammar
Englishजामि tautologous, unnecessarily repeated
the word is defined and illustrated by Yaska as
-तद्यत्समान्या- मृचि समानाभिव्याहारं भवति तज्जामि भवतीत्येकं । मधुमन्तं मधुश्चुतमिति यथा Nir.x.16.2. For other definitions of the word जामि conveying practically the same idea, cf. Nir.X. 16. 3 and 4.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit जलम्, वारि, अम्बु, अम्भः, पयः, सलिलम्, सरिलम्, उदकम्, उदम्, जडम्, पयस्, तोयम्, पानीयम्, आपः, नीरम्, वाः, पाथस्, कीलालम्, अन्नम्, अपः, पुष्करम्, अर्णः, पेयम्, सलम्, संवरम्, शंवरम्, संम्बम्, संवत्सरम्, संववरः, क्षीरम्, पायम्, क्षरम्, कमलम्, कोमलम्, पीवा, अमृतम्, जीवनम्, जीवनीयम्, भुवनम्, वनम्, कबन्धम्, कपन्धम्, नारम्, अभ्रपुष्पम्, घृतम्, कं, पीप्पलम्, कुशम्, विषम्, काण्डम्, सवरम्, सरम्, कृपीटम्, चन्द्रोरसम्, सदनम्, कर्वुरम्, व्योम, सम्बः, सरः, इरा, वाजम्, तामरस, कम्बलम्, स्यन्दनम्, सम्बलम्, जलपीथम्, ऋतम्, ऊर्जम्, कोमलम्, सोमम्, अन्धम्, सर्वतोमुखम्, मेघपुष्पम्, घनरसः, वह्निमारकः, दहनारातिः, नीचगम्, कुलीनसम्, कृत्स्नम्, कृपीटम्, पावनम्, शरलकम्, तृषाहम्, क्षोदः, क्षद्मः, नभः, मधुः, पुरीषम्, अक्षरम्, अक्षितम्, अम्ब, अरविन्दानि, सर्णीकम्, सर्पिः, अहिः, सहः, सुक्षेम, सुखम्, सुरा, आयुधानि, आवयाः, इन्दुः, ईम्, ऋतस्ययोनिः, ओजः, कशः, कोमलम्, कोमलम्, क्षत्रम्, क्षपः, गभीरम्, गम्भनम्, गहनम्, जन्म, जलाषम्, जामि, तुग्र्या, तूयम्, तृप्तिः, तेजः, सद्म, स्रोतः, स्वः, स्वधा, स्वर्गाः, स्वृतिकम्, हविः, हेम, धरुणम्, ध्वस्मन्वतु, नाम, पवित्रम्, पाथः, अक्षरम्, पूर्णम्, सतीनम्, सत्, सत्यम्, शवः, शुक्रम्, शुभम्, शम्बरम्, वूसम्, वृवूकम्, व्योमः, भविष्यत्, वपुः, वर्वुरम्, वर्हिः, भूतम्, भेषजम्, महः, महत्, महः, महत्, यशः, यहः, यादुः, योनिः, रयिः, रसः, रहसः, रेतम्
सिन्धुहिमवर्षादिषु प्राप्तः द्रवरुपो पदार्थः यः पान-खान-सेचनाद्यर्थम् उपयुज्यते।
"जलं जीवनस्य आधारम्। /अजीर्णे जलम् औषधं जीर्णे बलप्रदम्। आहारकाले आयुर्जनकं भुक्तान्नोपरि रात्रौ न पेयम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritजघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।
स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥
पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।
देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥
जघन्यज (पुं), यविष्ठ (पुं), कनिष्ठ (पुं), अवरज (पुं), अनुज (पुं), यवीयस् (पुं), कनीयस् (पुं), पितृव्य (पुं), श्याल (पुं), मातुल (पुं), देवृ (पुं), देवर (पुं), देवन् (पुं), जामि (स्त्री), भगिनी (स्त्री), स्वसृ (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritभगिनी
भगिनी, जामि, स्वसृ
धात्री स्यादुपमाता भगिनी जामिः स्वसा च विज्ञेया ।
verse 2.1.1.507
page 0058
जामि
जामि, कुलबालिका
श्लेष्मण्यपि खेटः स्याज्जामिः कुलबालिकायां च ॥ ७९२ ॥
verse 5.1.1.792
page 0091
Vedic Reference
EnglishJāmi, a word which appears originally to have meant
‘related in blood, ’ is not rarely used as an epithet of ‘sister’
(Svasṛ), and sometimes even denotes ‘sister’ itself, the
emphasis being on the blood-relationship.^1 So it appears in
a passage of the Atharvaveda, ^2 where ‘brotherless sisters’
(abhrātara iva jāmayaḥ) are referred to. The word is similarly
used in the dispute occurring in the Aitareya Brāhmaṇa^3 as to
the precedence of Rākā, or of the wives of the gods, in a certain
rite. One party is there described as holding that the sister
should be preferred (jāmyai vai pūrva-peyam) — apparently at a
ceremonial family meal — to the wife, presumably as being of
one blood with the husband, while the wife is not (being anyo-
daryā, ‘of another womb’).^4 In the neuter^5 the word means
‘relationship, ’ like jāmi-tva, which also occurs in the Rigveda.^6
1) Cf. Delbrück, Dic indogermanischen
Verwandtschaftsnamen, 463, 464. As ‘rela-
tion, ’ it occurs, e.g., Rv. i. 31, 10
75, 3. 4
100, 11
124, 6, etc.
as
‘sister, ’ Rv. i. 65, 7
x. 10, 10, etc.
with svasā, i. 123, 5
185, 5
iii. 1, 11
ix. 65, 1
89, 4, etc.
2) i. 17, 1.
3) iii. 37.
4) Delbrück, loc. cit.
5) Rv. iii. 54, 9
x. 10, 4
jāmi-kṛt,
‘making relationship, ’ Av. iv. 19, 1.
Cf. Altareya Brāhmaṇa, loc. cit.
6) i. 105, 9
166, 13
x. 55, 4
64, 13.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritजामि(मी) स्त्री जम--इन् नि० वृद्धिः । १ भगिन्यां २ कुल-स्त्रियां, अमरः ३ दुहितरि, ४ स्नुषायां, ५ सन्निहितसपि-ण्डस्त्रियाम्, शब्दार्थचि, “जामयो यानि गेहानिशपन्त्यप्रतिपूजिताः” “शोचन्ति जामयो यत्र विनश्यन्त्याशुतत्कुलम् । शोचन्ति तु न यत्रैता बर्द्धते तद्धि सर्वदेति”मनुः । “ग्रहपतिसंवर्द्धनीयसन्निहितसपिण्डस्त्रियोजामय इति” कुल्लू० वा ङीप् । तत्रार्थे शब्दर० ।“मातापितृभ्यां जामीभिर्भ्रात्रा पुत्रेण भार्य्यया ।दुहित्रा दासबर्गेण विवादं न समाचरेत्” भा० शा०२४३ अ० । स्त्री ब० व० । ६ उदके ७ अङ्गुलौ निघण्टुः ।
Capeller
GermanGrassman
Germanjāmí, a., „verschwistert“. Da auch die Form yāmi in gleicher Bedeutung vorkommt und auch yamá ganz ähnliche Begriffe (verzwillingt) darbietet, so gilt hier das entsprechende wie für jā́mātṛ. Der Grundbegriff ist „verbunden“. Insbesondere 1〉 svásā jāmís, die leibliche Schwester
2〉 jemandes Schwester oder Bruder
meist mit dem Gen., 3〉 im Dual oder Plural, Geschwister, verschwistert
4〉 bildlich von den sich mit einander vermischenden Milch- und Somatränken oder Wassern
5〉 bildlich von den Fingern
6〉 bildlich von zusammengehörigen Gebeten oder Liedern
7〉 blutsverwandt, verwandt, und subst. Verwandter, gewöhnlich mit dem Gegensatze ájāmi ({111, 3}
{124, 6}
{300, 5}
{485, 17}
{466, 3}
{460, 8}
{100, 11})
8〉 der Familie gehörig, als Familieneigenthum
9〉 eigen, angehörig
10〉 n., Geschwisterschaft, Blutsverwandtschaft.
-ís 2〉 síndhūnām {65, 7} (bhrā́tā‿iva svásrām)
váruṇasya {123, 5} (bhágasya svásā). — 7〉 jánānaam {75, 3}. _{75, 4} (agnís)
ásuṣves {321, 6} (parallel āpís, sákhā)
— {813, 14}.
-ím 2〉 {236, 9}
{632, 31}
sákhyus {808, 22}. — 7〉 {111, 3}
{124, 6}
{300, 5}
{485, 17}.
-í [s. n.] 8〉 ā́yudham {626, 3}. — 9〉 dhánus {681, 4}. — 10〉 janitúr {288, 9}
paramám {836, 4}.
-áye 2〉 {265, 2}.
-ī́ [d.] 1〉 svásārā {185, 5}. — 3〉 (dyā́vāpṛthivī́) {159, 4} (sáyonī).
-iós [L. d.] 3〉 {373, 4}.
-áyas 1〉 svásāras {777, 1}
{801, 4}. — 2〉 {291, 3} (fem.). — 3〉 {836, 10}. — 4〉 ambáyas (ā́pas) {23, 16}. — 5〉 {738, 5}. — 6〉 gíras {711, 13}
saptá {778, 8} (vgl. saptá dhītáyas). — 7〉 {31, 10} (táva vayám)
{466, 3}.
-í [pl. n.] 6〉 bráhmāṇi {588, 3}. — 8〉 ā́yudhāni {834, 7} (pítriāṇi, V. _{834, 8}).
-ī́n 7〉 śátrūn {460, 8}.
-íbhis 4〉 {681, 14}
{780, 4}. — 5〉 {749, 4}
daśábhis {740, 4}
svásṛbhis {784, 3}. — 7〉 {71, 7}
{100, 11}.
-īnā́m 1〉 svásṝṇām {235, 11}.
-íṣu 7〉 gárbham dadhāsi 〰 {847, 8}.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.